Кіріспе

Кубалық ақын, журналист және диссидент (1945–2021)

Рауль Рамон Риверо Кастаньеда (23 қараша 1945 – 6 қараша 2021) – кубалық ақын, журналист және диссидент болған.

Ерте өмір және мансап

Риверо 1945 жылғы 23 қарашада Кубаның орталық бөлігіндегі Камагуэй провинциясының Морон қаласында дүниеге келген. Жастық шағында ол Фидель Кастро мен Куба революциясының ынталы жақтасы болды. Ол революция жеңісінен кейін бітірген журналистердің алғашқы буынының ішінде болды. 1973 жылдан 1976 жылға дейін Кубаның ресми баспасөзінің Мәскеудегі бас тілшісі қызметін атқарды. Ол сонымен қатар үкіметті қолдаушы Ұлттық жазушылар мен суретшілер одағының (UNEAC) төрағасы болды. Ол сол кезде "Революцияның ақыны" деп танылып, коммунистік Кубаның көрнекті мәдени тұлғаларымен байланысты болды.

Диссиденттік жұмыстар

1999 жылы Риверо Колумбия университетінің Халықаралық журналистика саласындағы Мария Мурс Кэбот сыйлығымен марапатталды. Келесі жылы ол Халықаралық баспасөз институтының соңғы 50 жылдағы 50 әлемдік баспасөз бостандығының батыры деп танылды. 2003 жылы Куба үкіметі диссиденттерге қарсы өткізген «Қара көктем» науқаны кезінде Риверо «Кубаның тәуелсіздігіне қарсы әрекет жасады және Кубаның аумақтық бірлігін бөлуге тырысты» деп айыпталды, сондай-ақ «үкіметке қарсы» жазды, үйінде «қарсылық жиналыстар» ұйымдастырды және АҚШ дипломаты Джеймс Кейсонмен ынтымақтастық етті. Риверо кінәлі деп танылып, жиырма жылға бас бостандығынан айырылды. Ол алғашқы 11 айын терезесі жоқ, сыртқы әлеммен байланысы жоқ шағын бір адамдық камерада өткізді. Ривероның тұтқындалуы мен түрмеге қамалуын кейін Куба жазушысы және мәдениет министрі Абель Прието қорғады, ол Ривероның «өз пікірлері үшін тұтқындалмағанын, бірақ біздің аралды қоршаған елмен ынтымақтастығы үшін АҚШтан қаржы алғанын» айтты. Кастроның ықпалы азайған сайын, Кубаның жаңа басшыларының бірі Риверо түрмедегі тергеулерде де, жазаматтық жерде де, ол алған барлық қаржының оның мақалалары үшін төленген гонорардан тұратынын, оны үкіметтер немесе саяси ұйымдар емес, баспа органдары төлегенін мәлімдеді. Оның өмірі мен Куба үкіметі тарапынан оған қатысты ұстаным туралы есебі «Контактқа дәлел» атты кітабында жазылған. 2004 жылдың қараша айында Кубаға көрсетілген халықаралық қысым нәтижесінде босатылып, Испанияға көшірілді және ЮНЕСКО/Гиллермо Кано Дүниежүзілік баспасөз бостандығы сыйлығымен марапатталды.