Кіріспе

Италиялық католик шіркеуінің кардиналы

Амлето Джованни Чиконьяни (24 ақпан 1883 – 17 желтоқсан 1973) – католик шіркеуінің итальяндық кардиналы. Ол 1961 жылдан 1969 жылға дейін Ватиканның Мемлекеттік хатшысы, ал 1972 жылдан өліміне дейін Кардиналдар коллегиясының деканы қызметін атқарды. Чиконьяни 1958 жылы кардинал дәрежесіне көтерілді. Оның інісі Гаэтано Чиконьяни де кардинал болған. Бүгінгі күнге дейін олар Кардиналдар коллегиясында бірге қызмет атқарған соңғы бауырлар болып табылады.

Чиркіндегі мансап

Амлето Чиконьяни Фаенца маңындағы Бризигеллада Гюльельмо мен Анна (құрметті аты Серони) Чиконьянидің екі баласының кішісі ретінде дүниеге келді. Оның жесір анасы оны және оның інісі Гаэтаноны асырау үшін жалпы дүкен ашты. Фаенцадағы семинарияда оқығаннан кейін, ол 1905 жылдың 23 қыркүйегінде епископ Джоаккино Кантагалли қолмен дін қызметкері болып тағайындалды. Чиконьяни Рим Папасының С. Аполлинаре Афинеумындағы оқуын жалғастырды, ал 1910 жылы ол Ұлы Сақшылықтар жөніндегі қасиетті конгрегацияның лауазымды адамы болып тағайындалды. 1917 жылы алғаш рет монсеньор дәрежесіне көтеріліп, 1921 жылдан 1932 жылға дейін С. Аполлинаре Афинеумындағы өз альма-матерінде оқытумен айналысты, содан кейін 1922 жылдың 16 желтоқсанында Консисторияның орынбасары ретінде Рим Куриясына кірді. Әртүрлі пастырлық және куриялық қызметтерді атқарғаннан кейін, Чиконьяни 1933 жылдың 17 наурызында АҚШ-тағы апостолдық делегаты және Фригиядағы Лаодикияның титулды архиепископы болып тағайындалды. Ол келесі 23 сәуірде кардинал Рафаэле Россиден епископтық киелену рәсімін алды, архиепископтар Джузеппе Пицзардо мен Карло Салотти Римдегі Санта-Сусанна шіркеуінде бірге киелендірушілер болып қызмет етті. Чиконьяни АҚШ-тағы апостолдық делегаты болып келесі 25 жыл бойы американдық иерархия мен Ватикан арасындағы байланысшы ретінде қызмет етті. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Чиконьяни сионизмге қатысты алаңдаушылық білдірді. 1943 жылдың 22 маусымында американдық өкіл Майрон С. Тейлорға жазған хатында ол былай деді: "Расында, бір кезде Палестинада еврей тайпасы тұрған, бірақ тарихта он тоғыз ғасыр бұрын тастап кеткен жеріне халықтың қайта оралу қажеттігін растайтын ешқандай аксиома жоқ. Егер «Еврей үйі» қажет болса, Палестинадан гөрі лайықты аумақты табу оңай болар еді. Онда еврей халқының саны артса, ауыр, жаңа халықаралық проблемалар туындауы мүмкін".

Кардинал

1958 жылы 15 желтоқсанда Папа Иоанн XXIII оны Сан-Клементе шіркеуінің кардинал-дияконы етіп тағайындады. Кардинал Чикогнани кейін 1962 жылы 23 мамырда Фраскати кардинал-епископы болып көтерілді. Оның ағасы Гаетано 1953 жылы кардинал болып тағайындалғандықтан, ағалардың бір уақытта кардинал атағын иеленуіне тыйым салатын шіркеу заңына ерекшелік жасалуы қажет болды. 1959 жылы 14 қарашада Чиконьяни Шығыс шіркеулері жөніндегі Конгрегацияның хатшысы болды. Кейіннен ол 1961 жылы 12 тамызда мемлекеттік хатшы кардиналы, Ватикан қаласы мемлекеті жөніндегі Пап комиссиясының президенті және Апостолдық тақтың мүлігін басқарушысы болып тағайындалды. 1962 жылғы тағайындамалармен Чиконьяни Ватиканның сыртқы істер министрі, премьер-министрі және ішкі істер министрі рөлін атқарды. Ол 1962-1965 жылдардағы Екінші Ватикан соборында қатысып, Ерекше мәселелер жөніндегі хатшылық төрағасы болды. Чиконьяни 1963 жылғы пап конклавына қатысқан кардинал сайлаушылардың бірі болды, онда Папа Павел VI сайланды. 1969 жылы 30 сәуірде Чиконьяни барлық лауазымдарынан қанағаттанды. Бірақ 1972 жылы 24 наурызда ол Кардиналдар коллегиясының деканы болып сайланды және бекітілді, соның нәтижесінде Фраскати кардинал-епископы атағына қоса, Остияның субурбикарий діоцезінің атағын алды. Чиконьяни 90 жасында қысқа аурудан кейін Римде қайтыс болды. Ол Сан-Клементе базиликасына жерленді. Ол консервативті көзқарастарымен белгілі болды. Америкадағы католик шіркеуіндегі экуменизмді тежеуге тырысты және бір кезде Аггиорнаментоға ашық емес деп сипатталды.