Франц Кёниг: Австриялық кардиналдың өмірі мен қызметі
Franz König
Франц Кёниг – австрийский кардинал, архиепископ Вены (1956-1985). Долгоживущий кардинал, назначенный Папой Иоанном XXIII. Биография, образование и карьера.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австриялық Рим-католик кардиналы
Austrian Roman Catholic cardinal
Франц Кёниг (3 тамыз 1905 – 13 наурыз 2004) – Католик шіркеуінің австриялық кардиналы. Ол 1956 жылдан 1985 жылға дейін Вена архиепископы қызметін атқарды және 1958 жылы кардинал дәрежесіне көтерілді. Жохан XXIII папасы тағайындаған соңғы тірі кардинал, ол қайтыс болған кезде әлемдегі ең ұзақ қызмет еткен және екінші ең қарт кардинал болды.
Franz König (3 August 1905 – 13 March 2004) was an Austrian Cardinal of the Catholic Church. He served as archbishop of Vienna from 1956 to 1985, and was elevated to the cardinalate in 1958. The last surviving cardinal elevated by Pope John XXIII, he was the longest serving and second oldest cardinal worldwide at the time of his death.
Ерте өмір және қызметі
Кениг Төменгі Австрияның Рабенштейн қаласына жақын Вартта Франц пен Мария Кенигтің тоғыз баласының үлкені ретінде дүниеге келді. Ол бенедиктин Stiftsgymnasium Melk мектебіне және Римдегі Рим Папасы Григориан университетіне қатысты, онда 1930 жылдың 9 шілдесінде философия ғылымдарының докторы, ал 1936 жылдың 21 қаңтарында теология ғылымдарының докторы дәрежесін алды. Ол сонымен қатар Рим Папасының неміс-венгр колледжінде, Рим Папасының Киелі кітап институтында, ескі парсы тілдері мен дінтану саласында маманданып, және Лиль католик университетінде оқыды. Римде оқып жүрген кезінде ол кейіннен нацистік Германияға қарсы маңызды қарсылық қозғалысының жетекшісі болған Генрих Майермен байланыста болды. 1933 жылдың 29 қазанында кардинал Франческо Маркетти Селвадьяни оны дін қызметкері етіп тағайындады. Бастапқыда ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде капеллан және мұғалім болып қызмет етті, сол кездегі басты мәселесі жастармен жұмыс істеу болды. Осыдан кейін Кениг академиялық мансабын жалғастырды, Privatdozent қызметіне тағайындалды, кейін Кремс колледжінде және Вена университетінде (1945–1948) дінтану, ал Зальцбург университетінде (1948–1952) моральдық теологияны оқытты. 1952 жылдың 3 шілдесінде Папа Пий XII оны Санкт-Пөлтеннің көмекші епискобы және Ливияның титулярлық епискобы етіп тағайындады. Кениг келесі 31 тамызда епископ Михаэль Мемелауерден епископтық киелену рәсімін алды, ал епископтар Лео Пиеч және Франц Заунер бірлесіп киелендіруге қатысты.
König was born in Warth near Rabenstein, Lower Austria, as the oldest of the nine children of Franz and Maria König. He attended the Benedictine run Stiftsgymnasium Melk and the Pontifical Gregorian University in Rome, where he received his doctorate in philosophy on 9 July 1930 and then his doctorate in theology on 21 January 1936. He also studied at the Pontifical German Hungarian College, the Pontifical Biblical Institute, where he specialized in old Persian languages and religion, and the Université Catholique de Lille. During his studies in Rome he was in contact with Heinrich Maier, who later became the head of the very important resistance group against Nazi Germany. Ordained as a priest on 29 October 1933 by Cardinal Francesco Marchetti Selvaggiani, he originally served as a chaplain and teacher during World War II, his main concern at that time being youth ministry. Following this, König pursued an academic career, being appointed Privatdozent, later teaching religion at the College of Krems and the University of Vienna (1945–1948) and moral theology at the University of Salzburg (1948–1952). On 3 July 1952, he was appointed Coadjutor Bishop of Sankt Pölten and Titular Bishop of Livias by Pope Pius XII. König received his episcopal consecration on the following 31 August from Bishop Michael Memelauer, with Bishops Leo Pietsch and Franz Zauner serving as co consecrators.
Венаның архиепискобы
Төрт жылға жуық уақыт бойы епископ-коадъютор болып қызмет еткен ол, Теодор Инництерден кейін Венаның он төртінші архиепископы болып тағайындалды. 1958 жылғы 15 желтоқсанда Папа Иоанн XXIII оны Сант-Еусебионың кардинал-қасиетшісі етіп тағайындады. Бұл Иоанн XXIII-нің күтпеген қадамы болды, өйткені Кёнигке қызыл шапқыны беруден бас тартуға кеңес берілген еді. Себебі, Австриядағы шіркеудің құқықтық жағдайы белгісіз болды: Австрия коалициялық үкіметі, Социал-демократиялық партия министрлерінің талабы бойынша, Киелі Тақ пен канцлер Энгельберт Доллфустың австрофашистік үкіметі арасында келісілген конкордатты қабылдаудан бас тартты. Кёнигпен жеке кездескеннен кейін Иоанн XXIII: «Менің пікірім басқаша. Мен сені тізіміме қосамын, және сен шешім табасың» деді. 1958 жылға қарай, жаңа тағайындалған кардинал Кёниг Австрия билігін 1961 жылы қол қойылған жаңа шартта бұрынғы ережелерді мойындауға көндірді. 1964 жылы ол католик және православие шіркеулері арасындағы қарым-қатынасты жақсарту мақсатында Pro Oriente ұйымын құрды. 1969 жылғы 11 сәуірде Ариччадағы «Илаһи Ұстаз» монастырында өткен шіркеу мен масондық арасындағы алғашқы кездесуден кейін, ол Рим-католик шіркеуінің жоғары лауазымды тұлғалары мен масондықтардың басшылары арасындағы бірқатар қоғамдық қол алысулардың басты қатысушысы болды. Кёниг 1959 жылғы 21 ақпанда Австрияның католик әскери ординариясының епископы болып тағайындалды және 1980 жылғы 27 маусымда осы лауазымнан кетті. Ол сонымен қатар Австрия епископтар конференциясының президенті болып қызмет етті. Шіркеу ішінде Кёниг айқын айырмашылықтарға қарамастан, біртұтас қауымдастықты қамтамасыз ету үшін жұмыс істеді, өзі консервативті де, либералды да көзқарастарды ұстанды. Кёниг үш конклавта сайлаушы болды: 1963 жылғы және 1978 жылғы екі конклавта, сонымен қатар 1978 жылғы екінші конклавта маңызды рөл атқарды. Басты үміткерлер, консерватор Джузеппе Сири және либерал Джованни Бенелли, екеуі де папалық таққа отыруға жеткілікті қарсылыққа тап болды. Келісімге келуге ұмтылған Джованни Коломбо сайланса, бас тартатынын мәлімдегенде, Кёниг 455 жылдан бері Италиядан тыс жерден папа сайланбаған шіркеу үшін беймәлім шешім ұсынды: поляк архиепискобы Карол Войтила, ол кейін сайланып, 26 жыл бойы Папа Иоанн Павел II болып билік жүргізді.
Remaining as Coadjutor Bishop for just under four years, he was named the fourteenth Archbishop of Vienna, succeeding Theodor Innitzer. König was created Cardinal Priest of Sant'Eusebio by Pope John XXIII in the consistory of 15 December 1958. This was an unexpected action on the part of John XXIII, who had been advised to withhold the red hat from König due to the unclear legal situation of the Church in Austria: the Austrian coalition government, on the insistences of Social Democratic Party ministers, refused to accept the concordat negotiated between the Holy See and Chancellor Engelbert Dollfuss's Austrofascist government. After meeting personally with König, John XXIII decided that, "I have a different opinion. I will put you on my list and you will find a solution". By 1958 the newly appointed Cardinal König had managed to convince the authorities in Austria to recognise the earlier regulations in a new treaty, which was signed in 1961. In 1964 he founded the organization Pro Oriente, to promote the relationship between the Catholic and Orthodox churches. After the first meeting between Church and Freemasonry which had been held on 11 April 1969 at the convent of the Divine Master in Ariccia, he was the protagonist of a series of public handshakes between high prelates of the Roman Catholic Church and the heads of Freemasonry. König was appointed Bishop for the Catholic military ordinariate of Austria on 21 February 1959, a position he resigned on 27 June 1980. He has also served as President of the Austrian Episcopal Conference. Within the Church, König worked to ensure a diverse communion that was united despite the apparent differences, with König himself holding both conservative and liberal viewpoints. König was an elector in three conclaves: 1963 and the two conclaves of 1978, and played a pivotal role in the second conclave of 1978. The two top candidates, conservative Giuseppe Siri and liberal Giovanni Benelli, both faced too much opposition to win the papacy. When the emerging compromise candidate, Giovanni Colombo, announced that he would decline if elected, König proposed an unorthodox alternative for a church that had not had a pope from outside Italy in 455 years: Polish archbishop Karol Wojtyła, who was then elected and would reign as Pope John Paul II for 26 years.
Экуменизм мен діни бірлестік
Ол негізінен экуменизм мәселелерімен айналысты, бірақ сонымен қатар 1965 жылдың 6 сәуірінен 1980 жылдың 27 маусымында отставкаға кеткенге дейін Ватиканның сенбеушілер хатшылығының президенті қызметін атқарды (ол 1993 жылы Мәдениет жөніндегі понтификалдық кеңеспен біріктірілді). Ол Екінші Ватикан кеңесінде (1962–1965) реформаны қолдады, оның дайындық комиссияларында жұмыс істеді және «Nostra aetate» христиан емес діндерге қатысты декларациясын жасауға зор үлес қосты.
He was mainly concerned with questions of ecumenism, however also serving as president of the Vatican Secretariat for Non Believers (which in 1993 was united with the Pontifical Council for Culture) from 6 April 1965 until his resignation on 27 June 1980. He was an advocate of reform at the Second Vatican Council (1962–1965), serving on its preparatory commissions and greatly contributing to its declaration on non Christian religions, Nostra aetate.
Коммунизм мен шіркеу
Кениг коммунизм мен католик шіркеуінің бейбіт түрде қатар өмір сүруін қамтамасыз етуді өзінің мақсаты етіп алды. Осы мәселеде маңызды авторитет ретінде танылып, Ватикан оны коммунистік елдерге дипломатиялық сапарларға жиі шақырып, коммунистік билікпен пайдалы қарым-қатынас орнатуға мүмкіндік берді. Кенигтің 1978 жылғы қазан айында өткен конклавта Шығыс Еуропадан келген кардиналдың кандидат ретінде ұсынылуының маңызы зор екенін түсінуі, папа Иоанн Павел II болып сайланған Краков архиепископы Кароль Войтыланы қолдауына себеп болды. Ол өзінің ықпалын пайдаланып, 1967 жылы коммунистік Румыния үкіметін Трансильвания епископы Арон Мартонның 11 жылдық үй қамауын тоқтатуға көндірді.
König swiftly made it his ambition to ensure that Communism and the Catholic Church were capable of co existing peacefully. Quickly establishing himself as an important authority on the matter, he was often asked by the Vatican to make diplomatic trips to Communist countries, often establishing useful relationships with Communist authorities. It was König's determination that motivated him to promote Archbishop of Kraków Karol Wojtyła, who was elected Pope John Paul II, as a candidate in the conclave of October 1978, seeing it as vitally important that a cardinal from Eastern Europe be put forward for election. Using his authority, he was also able to convince the communist Romanian government to end the 11 year home imprisonment of Áron Márton, Transylvanian Bishop, in 1967.
Аборт
Ол Австрияның абортқа қатысты заңдарына қарсы болды, бірақ сонымен бірге Папа Павел VI-нің контрацепцияны айыптаған Humanae vitae энциклопедиясының жариялануын "қасіретті оқиға" деп атады.
He opposed Austrian legislation on abortion, whilst at the same time describing the publication of Pope Paul VI's encyclical condemning contraception, Humanae vitae, as being a "tragic event".
Венгриядағы шіркеу
Будапешттегі американ елшілігінде кардинал Йозеф Миндсентті алғаш рет қабылдаған католик дінбасы Кениг кейіннен кардиналға бірнеше рет барып, 1971 жылы Миндсенттің Римге кеткеніне дейін оны көріп тұрды. Американдық үкімет Венгрия үкіметімен келіссөздер бастаған кезде Миндсентті елшіліктен шығудан көндірді.
The first Catholic prelate to visit Cardinal József Mindszenty at the American Embassy in Budapest, König afterwards visited the cardinal several times until Mindszenty's departure for Rome in 1971. He also convinced Mindszenty not to march out of the embassy after the American government began talks with the Hungarian government.
Папамен қарым-қатынастар
Иоанн Павел II-нің сайлануына қол жеткізгеніне қарамастан, оның Вена архиепископы лауазымының соңына қарай Киелі Тақпен қарым-қатынасы біршама нашарлап кетті. Кёниг папаны "Екінші Ватикан соборы дамытқан прогрестің рухы" деп есептейтін мәселеге қатысудан бас тартқаны үшін сынады және шіркеудің тым орталықтанғандығына, ал Рим куриясының қолында тым көп билік жиналғанына келіспеді. Курия да Кёнигке деген жаугершілік танытып, Вена архиепископы лауазымына оның ұсынған кандидатын – Венаның көмекші епископы Хельмут Крётцлді қолдаудан бас тартты. Оның орнына, апостолдық нунций оған Ханс Герман Грёерді тернаға, яғни кандидаттар тізіміне қосуды бұйырды.
Despite securing the election of John Paul II, his relations with the Holy See turned somewhat sour toward the end of his tenure as Archbishop of Vienna. König criticized the Pope for refusing to engage with what he considered "the spirit of progress that the Second Vatican Council had developed" and disagreed with what he perceived to be an overly centralised Church and too much control in the hands of the Roman Curia. The Curia also appeared to display hostility toward König, refusing to back his suggested candidate for Archbishop of Vienna—Bishop Helmut Krätzl, an auxiliary bishop of Vienna. Instead he was ordered by the nuncio to add Hans Hermann Groër onto the terna, or list of candidates.
Орынбасарымен қарым-қатынасы
Ол 1985 жылдың 16 қыркүйегінде Венадағы лауазымынан кетіп, оның орнына Кёнг күмән келтірген Гройр келді, бірақ Кёнг Гройрдың негізгі тұсаукесер рәсіміне қатысты. Гройр, кейіннен кардинал атанған, жыныстық зәбірлеушілік істері үшін Иоанн Павел II тарапынан қызметтен алынды. Гройрдың мәселелері белгілі болғаннан кейін Кёнг тағы да Кретцльді архиепископ етіп тағайындауды ұсынды, алайда оның кеңесіне қайтадан құлақ аспады.
He resigned his post in Vienna on 16 September 1985 and was succeeded by Groër, whose appointment König had questioned, although König did serve as Groër's principal consecrator. Groër, who became a cardinal, was later removed from office by John Paul II for sexual misconduct. After Groër's troubles came to light, König once again pressed for Krätzl to be appointed Archbishop, however his advice was again ignored.
Бейбітшілік
Кардинал Кёниг өмірінің соңына дейін Вена архиепископтығында белсенді қызмет етті. Вена архиепискобы лауазымынан зейнетке шыққаннан кейін Кёниг бейбітшілікті орнатуға деген ұмтылысын арттырып, 1990 жылдан 1995 жылға дейін халықаралық католиктік бейбітшілікті қолдайтын Пакс Кристи ұйымының халықаралық президенті болып қызмет етті.
Until his death, Cardinal König was active in the Archdiocese of Vienna. Following his retirement from service as the Archbishop of Vienna, König stepped up his commitment to establishing peace, acting as International President of Pax Christi, an international Catholic peace promoting organisation, from 1990 to 1995.
Кейінгі өмір және өлім
1990 жылы ол Австрияның Зальцбург қаласында Еуропа ғылымдар және өнер академиясын құрғандардың бірі болды. 1998 жылы Римде оқып жүргенде Кенигпен дос болған кардинал Алойсиус Степинац қасиетті деп жарияланды. (Одан бірнеше жыл бұрын Кениг кардинал Степинацтың қорымына бара жатқанда, өміріне қауіп төнген көлік апатына ұшыраған еді.) 2003 жылы демалыс кезінде Кениг ауыр түрде құлап, жамбасын сындырды. Бірақ операциядан кейін ол тез сауығып, бірнеше айдан соң тек епископтың таяғына сүйеніп қайтадан қасиетті мисса өткізді. Кениг 2004 жылғы 13 наурызда таңғы сағат 3:00 шамасында Венадағы монастырда 98 жасында ұйқыда қайтыс болды. Ол келесі 27 наурызда Әулие Степан соборының Естелік шіркеуінің Мавзолей-Крипта Колумбарийінде жерленді.
In 1990 he was one of the founders of the European Academy of Sciences and Arts in Salzburg/Austria. In 1998, Cardinal Aloysius Stepinac, whom König had befriended during his studies in Rome, was beatified. (Years earlier, König had been involved in a near fatal car accident while traveling to Cardinal Stepinac's funeral.) In 2003, while on holiday, König had a bad fall and fractured his hip. However, after being operated on, he made a speedy recovery and a few months later celebrated Mass again, only supported by his bishop's staff. König died in his sleep at around 3:00 am on 13 March 2004 in a Viennese convent, at age 98. He was buried on the following 27 March in the Memorial Chapel Mausoleum Crypt Columbarium of Cathedral of St. Stephen.