Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Италиялық кардинал және гиперполиглот (1774–1849)
Italian cardinal and hyperpolyglot (1774–1849)
Джузеппе Гаспаро Меццофанти (17 қыркүйек 1774 – 15 наурыз 1849) – көп тілді білген, итальяндық кардинал.
Giuseppe Gasparo Mezzofanti (17 September 1774 – 15 March 1849) was an Italian cardinal known for being a hyperpolyglot.
Өмір
Болоньяда туған ол жас кезінен бастап ерекше есте сақтау қабілетімен, музыкалық дағдыларымен және тіл үйрену шеберлігімен көзге түсті. Ол пиаршылармен бірге оқыды, сонда әртүрлі елдерден келген бірнеше миссионермен танысты. Олармен сөйлесу арқылы ол швед, неміс, испан тілдерін, сондай-ақ Оңтүстік Американың жергілікті халықтарының тілдерін үйрене бастады, ал мектепте латын және ежелгі грек тілдерін оқыды. Діни қызметкер ретінде тағайындалу үшін қажетті ең төменгі жасқа жетпес бұрын ол дінтану білімін аяқтады. 1797 жылы ол діни қызметке қабылданды және Болонья университетінде араб, еврей, Азия тілдері және грек тілдерінің профессоры болды. Сол жылы Меццофанти Джорджиана Хейр Нейлордың үлкен ұлына жеке сабақтар берді. Меццофанти университеттегі лауазымын жоғалтты, себебі ол сол кезде Болоньяны басқарған Цизальпин Республикасының талабымен адалдық серт беруден бас тартты. 1799-1800 жылдары ол Наполеон соғыстарында жарақат алған көптеген шетелдіктерге көмек көрсету үшін барып, оларға қамқорлық жасады және басқа еуропалық тілдерді үйренуге кірісті. 1803 жылы ол Болонья институтының кітапханашысының көмекшісі болып тағайындалды, жақын арада шығыс тілдері мен ежелгі грек тілінің профессоры қызметіне қайта орналастырылды. 1808 жылы вице-король Евгений де Боарнаи шығыс тілдері кафедрасын таратып жіберді, бірақ 1814 жылы Папа Пий VII-нің қайта орналасуымен ол қайта іске қосылды. Меццофанти бұл лауазымды 1831 жылға дейін атқарып, Римге, Католик шіркеуінің миссионерлік қызметін басқаратын Халықтарды евангелизациялау қауымының (Congregatio de Propaganda Fide) мүшесі ретінде барды. 1833 жылы ол Анжело Майдың орнын басып, Ватикан кітапханасының бас сақтаушысы болды, ал 1838 жылы Сант-Онофрио кардиналы және Халықтарды евангелизациялау қауымының зерттеулер директоры болып тағайындалды. Оның басқа да қызығушылықтары этнология, археология, нумизматика және астрономия болды.
Born in Bologna, he showed exceptional mnemonic, musical, and language learning skills from a young age. He studied with the Piarists, where he met several missionaries from various countries. By speaking with them he began learning several new languages including Swedish, German, Spanish, and languages of Indigenous peoples of South America, as well as studying Latin and Ancient Greek in school. He completed his theological studies before he had reached the minimum age for ordination as a priest. In 1797 he was ordained and became professor of Arabic, Hebrew, languages of Asia, and Greek at the University of Bologna. The same year, Mezzofanti tutored the eldest son of Georgiana Hare Naylor. Mezzofanti lost his university position for refusing to take the oath of allegiance required by the Cisalpine Republic, which governed Bologna at the time. Between 1799 and 1800 he visited many foreign people who had been wounded during the Napoleonic Wars to attend to them and started to learn other European languages. In 1803, he was appointed assistant librarian of the Institute of Bologna, and soon afterwards was reinstated as professor of Oriental languages and Ancient Greek. The chair of Oriental languages was suppressed by the viceroy Eugène de Beauharnais in 1808, but again rehabilitated on the restoration of Pope Pius VII in 1814. Mezzofanti held this post until he went to Rome in 1831 as a member of the Congregation for the Evangelization of Peoples (Congregatio de Propaganda Fide), the Catholic Church's governing body for missionary activities. In 1833, he succeeded Angelo Mai as Custodian in Chief of the Vatican Library, and in 1838 was made cardinal of Sant'Onofrio and director of studies in the Congregation for the Evangelization of Peoples. His other interests included ethnology, archaeology, numismatics, and astronomy.