Кіріспе

1957 жылғы британдық қорқыныш фильмі, Жаку Турнеурдың режиссерлік жұмысы. 1957 жылғы фильм.

Фрэнк Бевис
| шығарылған жылы =
| ұзақтығы = 96 минут (түпнұсқа) 82 минут (АҚШ нұсқасы)
| ел = Ұлыбритания. Оны Хол Э. Честер мен Фрэнк Бевис өндірген.

1957 жылы тұңғыш рет көрсетілгенде коммерциялық сәттілікке жете қоймағанмен, «Демон түні» кейіннен сыншылар мен киношілер тарапынан жоғары бағаланып, барлық уақыттардағы ең ұлы қорқыныш фильмдерінің бірі саналады. Rotten Tomatoes фильмдерді шолушы веб-сайтында фильмнің мақұлдау деңгейі 100% құрайды.

Сюжет

Англияда профессор Харрингтон өзінің бәсекелес доктор Джулиан Карсвеллге өзіне түсірген қарғысын алып тастауын сұрайды; Керісінше, Харрингтон Карсвеллдің шайтандық сектасын зерттеуді тоқтатады. Харрингтонға берген пергаментінің жойылғандығын білгеннен кейін, Карсвелл қолынан келгенін жасауға уәде береді. Харрингтон үйге келген кезде ағаштарда алып жынды көреді. Харрингтон көлікпен қашып құтылуға тырысады, бірақ электр желілеріне соқтығысады. Билік өлімнің себебі ретінде электр тогының әсерінен болған апатты деп жариялады. Доктор Джон Холден Харрингтон Карсвеллдің сектасын ашуды көздеген конгреске қатысу үшін Британияға келеді. Ол Харрингтонның өлімі мен Карсвеллдің сектасы арасындағы жалғыз байланыс - бұл кісі өлтіруге күдікті Рэнд Хобарт, ол кататоникалық ұйқыға ұшырады. Харрингтонның серіктестері табиғаттан тыс күштердің мүмкіндігін қарастыра отырып, Холден мұндай опцияны қабылдамайды. Холден Карсвеллмен Британ мұражайының оқу залында кездеседі. Холден сұраған сирек кітап жоғалып кеткен кезде, Карсвелл Холденге өзінің жеке көшірмесін өзінің сарайына көрсетуге ұсыныс жасайды. Харрингтонның жерлеу рәсіміне қатысқанда Холден Харрингтонның немересі Джоаннамен танысады. Ол оған Харрингтонның күнделік жазбасын береді, онда Харрингтонның Карсвеллдің күші туралы қорқынышы баяндалады. Холден күмәнмен қарайды, бірақ келесі күні Джоаннамен бірге Карсвеллдің сарайына барады. Кенеттен қатты дауыл басталғанда, Карсвелл оны сиқырмен жасады деп мәлімдейді. Холден оны мазақтағанда, Карсвелл Холден үш күн ішінде өледі деп мәлімдейді. Холден және оның әріптестері Карсвелл туралы талқылап, Рэнд Хобартты тексеруді жоспарлайды. Холден Джоаннамен бірге түскі асқа барады, ал ол оған ағасының күнделігін көрсетеді. Харрингтонның күнделігінде Карсвеллден алған рун жазуы бар пергамент туралы айтылады, ал Холден Карсвеллдің кітапханадан жасырын беріп кеткен ұқсас пергаментін табады. Терезеден күшті жел соғады, пергамент оның саусақтарынан шатырға қарай соғады, тек өрт сөндіру экраны тоқтатады. Холден қайтадан қалпына келіп, оны қалтасына салады. Холден Хобарттың отбасына барып, Хобартты гипноздау үшін рұқсат сұрайды және оның өлімі туралы біледі. Анасы келісіп, бірақ отбасының "сенушілер" екенін айтады. Холден кетіп бара жатқанда, пергамент оның қолынан ұшып кетеді. Хобарттың отбасы қорқып, Холденді "сайланған" деп жариялайды. Кейіннен Холден пергаменттің руналарын жақын маңдағы Стоунхендждегі тас шеңберіндегі жазулармен салыстырады. Джоанна Холденді Карсвеллдің анасының шақыруымен сеансқа алып барады. Медиум Харрингтонға арнау құрып, ол Карсвеллдің сирек кездесетін кітаптың көшірмесіндегі руналарды оқу кілті бар екенін айтады. Холден сеансты ақылға сыймайтын нәрсе деп танып, кенеттен шығып кеткеннен кейін, Джоанна кілтті іздеуге ниетті екенін айтады және олар Карсвеллдің сарайына барады. Ол сыртта күтіп тұрған кезде Холден үйге кіреді. Оның ішінде оған пантераға айналғандай сезінетін мысық шабуыл жасайды. Холденді Карсвелл құтқарып, жарықты қосып, Холденнің келетінін білгенін айтады. Карсвеллдің ескертуіне қарамастан, Холден орман арқылы кетеді және қашып кетуден бұрын түтін мен от бұлты қуып жүргенін айтады. Гипноз кезінде күдікті Хобарт Холденге рундық пергамент арқылы өлуге "таңдалған" екенін, бірақ оны өзіне берген адамға қайтару арқылы өлімнен құтылып қалғанын айтады. Холден Хобартқа Карсвеллден алған пергаментті көрсеткенде, Хобарт оны өзіне беруге тырысып жатыр деп ойлайды. Ол да үрейленіп, терезеден секіріп түсіп қаза табады. Холден Карсвеллдің Саутгемптонға пойызға отырғанын біледі, ал пойызда ол Джоаннаны ұрлап, гипноздандырғанын біледі. Холденнің өлімі жақындаған сайын, пойыз келесі станцияда тоқтап, Карсвелл кетуге тырысады. Холден пергаментті Карсвеллдің пальтосының қалтасына тығып әкеледі, ал Карсвелл оны тапқанда, ол оның қолынан ұшып кетеді. Ол оны жол бойымен қуып жетеді, бірақ оған жеткенде пергамент отқа айналады. Келесі пойыз жақындаған кезде, жын пайда болып, Карсвеллге шабуыл жасайды. Оның мәйіті жолдың бойында табылған кезде, полиция оның соққыға ұшырап, пойыз сүйрегенін айтады. Холден денені тексерудің орнына Джоаннамен бірге кетеді.

Өндіріс

Сценарист Чарльз Беннетт «Руналарды тастау» түпнұсқа әңгімесінің құқығына ие болды және оған негізделген сценарийді «Қырылысқандар» деген атаумен жазды. Ол сценарийін Америкаға кетер алдында тәуелсіз продюсер және бұрынғы бала актер Хэл Э. Честерге сатты. Беннетт кейіннен сценарийді сатуға өкінді, себебі Америкаға келгеннен кейін RKO компаниясы оған хабарласып, оны сатып алып, Беннетке фильмді түсіруге рұқсат беруге ниет білдірді. Егер бұл жоба іске асса, актерлер Роберт Тейлор мен Дик Пауэлл басты рөлдерге үміткер болған еді. Алайда, Турнеур мен Честер түсірілім барысында бірнеше мәселе бойынша келіспеушіліктер тудырды. Бір дау жел сахнасы бойынша болды; Турнеур Честерді екі электр желдеткішін екі ұшақ қозғалтқышымен алмастыруға көндіруге тырысты. Честер тартынғанда, актриса Дана Эндрюс Честер «режиссерге фильмді түсіруге мүмкіндік бермесе» фильмден кететінін мәлімдеді. Продюсер Честер мен оның британдық серігі Франк Бевис фильмнің басында және соңында жынды көрсетуге шешім қабылдады. Кейін Турнеур бұл қосымшаға қарсы екенін айтты: «Жынды көрген көріністер менсіз түсірілді, көрермендер жынды көргеніне толық сенімді болмауы керек еді». Стоп-моушн шебері Рей Гаррихаузенге Колумбия Пикчерс компаниясы осы фильм үшін жынды жасауды тапсырды, бірақ ол бұрыннан-ақ продюсер Чарльз Х. Шнирмен бірге «Синабтың жетінші саяхаты» атты Dynamation фильміне міндеттеме берген еді. Автор Тони Эрншоудың «Шайтанды жеңу: «Жынның түнін жасау» кітабында жынды көрсету жоспары фильмнің басында жасалғаны айтылады (Турнеурдың наразылығына қарамастан), бұл фильмдегі кернеуді арттыру үшін, көрермендерге жындық күштердің нақты екенін білдіру мақсатында жасалған. Беннет сценарийге енгізілген өзгерістерге ашуланып: «Егер [Честер] қазір менің үйімнің кіреберісіне келсе, мен оны дереу өлтірер едім» деді.

Театрлық

"Жынның түні" 1957 жылы қарашада Ұлыбританияда жарық көрді. Ол америкалық "20 миллион миль Жерге" фильмімен бірге көрсетілді. АҚШ-та бұл фильм "Curse of the Demon" деген атпен шықты. Чарльз Беннеттің сөзінше, атау өзгертілген, себебі студия оны "The Night of the Iguana" (Игуананың түні) атты ұқсас фильммен шатастырмауды қалаған. Британ кітапханасына сапар сахнасы фильмнің көрсетілім тізбегінде қайта құрылды. АҚШ-та "Curse of the Demon" фильмі "The True Story of Lynn Stuart" немесе "The Revenge of Frankenstein" фильмдерімен бірге кинотеатрларда және ашық аспан кинотеатрларында екі фильм ретінде көрсетілді.

Үй медиасы

Америка Құрама Штаттарында фильм 1986 жылы Columbia TriStar Home Video компаниясы арқылы 83 минуттық VHS форматында шығарылды. 1988 жылы Goodtimes Home Video Corp компаниясы Continental нұсқасының 96 минуттық екінші VHS-ін шығарды. Continental нұсқасы (Night of the Demon) және АҚШ-тың 83 минуттық нұсқасы (Curse of the Demon) екеуін қамтитын фильм 2002 жылдың тамызында DVD форматында жарық көрді.

Сыни қабылдау

"The Monthly Film Bulletin" журналы сол кездегі шолуында былай деп жазды: "Оккультизм туралы бұл эссе режиссердің "Мысық адамдар" (1942) фильміне келтірген сенімділігімен жасалған және орташа деңгейден жоғары. Әрине, демон көзге көрінетін формаға енген эпизодтар, әсіресе соңында, ең әлсіз болып көрінеді – ересек адамның қиялынан гөрі балалардың қорқынышты түсі сияқты. Бірақ дауылды шақыру, Холденнің Карсвеллдің кітапханасында және орман ішіндегі тәжірибелері, сондай-ақ Карсвеллдің құрбандарының біреуін (Брайан Уайльдтың тамаша ойыны) гипноздық ұйқыдан оятуы тиімді." 2010 жылдардың басында Time Out қорқыныш жанрында жұмыс істейтін көптеген авторлар, режиссерлер, актерлер мен сыншылардың арасында ең жақсы қорқыныш фильмдерін анықтау үшін сауалнама өткізді. Олар "Жынның түні" фильмін топ-100 тізімінде 52-орынға қойды. Режиссер Мартин Скорсезе "Жынның түні" фильмін барлық уақыттағы ең қорқынышты 11 фильмнің тізіміне енгізді. Rotten Tomatoes фильмдерді шолу жинақтайтын веб-сайтында фильмге 15 шолу негізінде 100% мақұлдау көрсетілген, ал жалпы салмақты орташа бағасы 8.2/10 құрайды.

Басқа медиада

Кейт Буш өзінің "Hounds of Love" хит-синглінде "Ол ағаштардың ішінде, ол жақындап келеді" деген сөзі бар фильмнен үзіндіні пайдаланды.