Кіріспе
Chain Letters) - британдық телеойын. Тайн Тис және Барри & Энрайт продюсерлік компанияларының өндірісінде жасалған. Шоу Ньюкасл-Апон-Тайн қаласындағы Сити-Роуд студиясында түсірілді және алғаш рет Ұлыбританиядағы ITV телеарнасында 1987 жылдың 7 қыркүйегінен 1990 жылдың 6 шілдесіне дейін, содан кейін 1995 жылдың 2 қаңтарынан 1997 жылдың 25 сәуіріне дейін көрсетілді. Үш ойыншы берілген сөздердегі әрпін өзгертіп, жаңа сөздер құрастыру арқылы ақша жеңіп алуға бақ сынасты. Шоудың алғашқы жүргізушісі Джереми Бидл болды, одан кейін Эндрю О'Коннор, Аллан Стюарт, Тед Роббинс, Винс Хендерсон және Дейв Спайки жүргізді. «Уордсворт» деп аталған компьютер сөздерді жасап, олардың дұрыстығын тексерді және кейде ойын барысында кездесетін сирек сөздердің мағынасын түсіндірді.
Chain Letters was a British television game show produced by Tyne Tees and Barry & Enright Productions. The show was recorded at their City Road studios in Newcastle Upon Tyne and first broadcast on ITV in the United Kingdom from 7 September 1987 to 6 July 1990, then again from 2 January 1995 to 25 April 1997. Three contestants competed to win money by changing letters in given words to form new words. The show's original host was Jeremy Beadle, followed by Andrew O'Connor, Allan Stewart, Ted Robbins, Vince Henderson and Dave Spikey. A computer named Wordsworth generated words and checked their validity, and occasionally provided the host with definitions of unusual words that came up during the game.
1-кезең Тізбекті әріптер
Бірінші тур "Тізбекті хаттар" (соңғы серияда тізбек құру) деп аталды. Әр қатысушы төрт әріптен тұратын жасырын сөздердің біреуін таңдап, әрбір ретте бір әріпті өзгерте отырып, мүмкіндігінше ұзын тізбек жасауға 45 секунд уақыт берілді. Есімдер мен көпше жандарға рұқсат етілмеді, сондай-ақ қатысушы бір-бірден кейін бір әріптің орнын өзгерте алмайды (мысалы, САЛУ-дан МАЛУ-ға рұқсат етілді, бірақ САЛУ-дан ТАЛУ-ға рұқсат етілмеді). Әрбір дұрыс сөз қатысушының есебіне 5 фунт қосылды. Сөздердің жарамды болуы үшін олар Лонгман ағылшын тілінің сөздігінде (кейінгі серияларда Чемберс ағылшын тілінің сөздігінде) болуы керек еді. Әр қадамда қатысушы өзгертілген әріпті және оның орнына келген әріпті атап, содан кейін жаңа сөзді айтуы және әріптеуі керек еді. Егер сөз жарамсыз болса, әріптің өзгерісі күштен шығарылды.
2-раунд Қапшық
Байқауға қатысушылар 1-турдағы ұпайларының азаю ретімен ойнады. Бақылаудағы қатысушы төрт әріптен тұратын сөздердің төртеуінен біреуін таңдап, содан кейін бір әріпті өзгертеді. Екі қарсылас та қатысушының қандай сөз жасайтынын болжай отырып, жасырын түрде жазады. Содан кейін қатысушы әріпті өзгертеді және егер жаңа сөз ешбір қарсыластың болжамымен сәйкес келмесе, 10 фунт стерлинг жеңіп алады. Қатысушы жоғары ставка үшін сөзді екі ретке дейін өзгерте алады, ал қарсыластардың болжамы әр әрекетте өзгермейді. Егер жаңа сөз кез келген уақытта болжаммен сәйкес келсе, қарсылас ақшаны жеңіп алады, ал қатысушы оны жоғалтып, өз кезегін аяқтайды. Егер екі қарсыластың да болжамы дұрыс болса немесе қатысушы заңсыз сөз құраса, қарсыластар ақша жеңіп алады. Бірінші немесе екінші сөзден кейін жүргізуші қатысушыны ақшаны сақтап қалуға немесе тәуекелге салуға шақырады. Соңғы екі сериядан басқа барлық жағдайда екінші және үшінші сөздерге салынған ақша екі есеге артып, ең жоғары 40 фунтқа жетеді. Бұдан кейін әрбір жаңа сөз ставканы 10 фунтқа арттырады, ең жоғары 30 фунтқа дейін.
3-ші тур (1995-1997 жылдар)
1995 жылы тізбекті хаттарды жаңарту барысында үшінші кезең қосылды, ол әрі қарай екі түрлі форматты қамтыды.
Чайнанг (1995)
Бір қатысушыға төрт әріпті сөз берілді, ол бір әріпті ауыстырып, жаңа сөз жасауы керек еді, содан кейін ол сөз келесі қатысушыға беріледі. Әрбір дұрыс сөз үшін 5 ұпай беріледі, ал әрбір жарамсыз сөз үшін сол көлемде ұпай алынып тасталады. Егер қатысушы қарсыластары өзгерте алмайтын сөз жасаса, онда ол 10 қосымша ұпай алады және жаңа сөз алады. Раунд 60 секундтан соң аяқталады.
Хат қосу (19961997)
Әр қатысушыға кезек-кезек үш әріптен тұратын сөз беріліп, жаңа сөз құру үшін бір-бір әріп қосу керек еді. Қосылған әріпті сөздің ішінде, басында немесе соңында орналастыруға болады, бірақ бұрынғы әріптердің орнын өзгертуге рұқсат жоқ. Олар әр дұрыс сөз үшін 5 фунт стерлинг табады және ең көп жеті әріптен тұратын төрт рет ойнау мүмкіндігіне ие болды. Егер қатысушы ойнауды тоқтатуды шешсе немесе жарамсыз сөз жасаса, оның кезегі аяқталады.
Соңғы тур Басшыны байлаңыз
Бес әріптен тұратын сөз көрсетілді, сол жағында плюс белгісі, оң жағында минус белгісі болды. Келесі сұрақ оқылып, жауабы көрсетілген сөзден бір әріппен ғана ерекшеленді. Жарысқа қатысушы шақырғанда, қандай өзгеріс жасалуы керек екені көрсетілді. Егер әріп бөлініп көрсетілсе, оны өзгерту қажет еді. Плюс және минус белгілері басқа әріптердің орнын өзгертпей, тиісінше әріп қосу немесе алып тастау қажеттігін білдірді. Жауаптар үш, төрт немесе бес әріптен тұруы мүмкін. Шақыру сонымен қатар сөздің құнын анықтайтын кездейсоқ таңдауды тоқтатты: £10, £20, £40 (соңғы екі маусымда £30) немесе "Тең," егер екінші немесе үшінші орындағы қатысушы шақырып алса, олардың ұпайлары бірден көшбасшының ұпайларымен теңестірілді. Дұрыс емес жауап оппоненттерге шақыру мүмкіндігін берді. Раунд аяқталғанда, көшбасшы ойынды жеңіп, бонус раундына өтті. Үш қатысушы да ойында тапқан ақшаларын сақтап қалды. Бірақ 1995 жылы қатысушылар ұпай жинады және әрбір екінші орын алған ойыншыға портативті CD-плеер сыйланды.
Бонус раунды Супержелiк
Байқаушыға төрт әріпті сөз көрсетіліп, бір әріпті ерекшелендірілді, және сол әріпті өзгертіп жаңа сөз құру қажет болды. Егер жауап дұрыс болмаса немесе жарамсыз сөз берілсе, басқа әріп ерекшелендірілетін еді. Қатысушы әр жаңа сөз үшін 50 фунт стерлинг, ал 60 секунд ішінде 10 әріпті өзгерту үшін 1000 фунт стерлинг жеңіп алатын болды.
Тауарлар
1990 жылы Spear's Games компаниясы осы серия негізінде үстел ойынын жарыққа шығарды.
Аймақтық хабар тарату туралы ақпарат
Тізбекті хаттар таңғы сағат 9:25-те эфирге шыққан алғашқы бағдарлама болды; бұл уақыт бұрын ITV Schools оқу бағдарламалары блогының бірінші бағдарламасын көрсету үшін пайдаланылды, ол Channel 4 арнасына көшірілді.
1987-88 жылдар
Бірінші серия бастапқыда 1987 жылдың 7 қыркүйегінен 9 қазанына дейін әйсенбі мен жұма күндері таңғы сағат 9:25-те көрсетілді. 1988 жылдың 4 қаңтарынан 19 ақпанына дейін серия әйсенбі мен жұма күндері түстен кейін сағат 13:00-де көрсетілді, бірақ TVS және Channel арналары серияны сағат 15:00-ге көшірді (бірақ күн сайын емес), содан кейін ақпан айында тоқтатып, қалған эпизодтарды жаз бойы көрсетті.
1988-89 жылдар
Екінші серия бейсенбі күндері кешкі сағат 19:30-да көрсетілді. Көптеген аймақтарда сериал 12:30-да (Грампиан және Гранада) немесе 15:15-те (Орталық және Англия) көрсетілді. Шотландияда сериал бастапқыда сейсенбі күндері кешкі сағат 19:30-да көрсетілді, содан кейін 1988 жылдың қарашасынан желтоқсанына дейін бейсенбі күндері түнгі сағат 22:35-ке ауыстырылды, ал 1989 жылдың ақпанында жексенбі күндері сағат 15:00-ге ауыстырылды.
1989-90 жылдар
Үшінші серия бейсенбі күндері кешкі сағат 19:30-да, ал соңғы екі серия жұма күндері түстен кейін сағат 13:30-да көрсетілді. Шотландия телеарнасы бұл сериалды 1990 жылдың қаңтар айынан наурыз айына дейін сәрсенбі күндері сағат 13:30-да эфирге шығарды.
1990 және 1995 жылдар
Төртінші және бесінші сериялар дүйсенбіден жұмаға дейін таңғы сағат 9:25-те көрсетілді.
1996 жыл
Алтыншы серия дүйсенбіден жұмаға дейін күндіз, көрерменнің аймағына байланысты әртүрлі уақытта көрсетілді, себебі бұл серия жалпы желіге қосылмаған. Гранада және Шекара аймақтары кей апталар өткен соң, белгілі күндері сағат 17:10-да эпизодтарды көрсетті, оның аяқталуы тамыз айына дейін созылды.
1997 жыл
Жетінші сериясы дүйсенбіден жұмаға дейін таңғы сағат 9:25-те көрсетілді.