Кіріспе

Британдық телевизиондық викторинасы, түпнұсқа Ұлыбритания нұсқасы

"Ең әлсіз буын" британдық телевизиондық викторинасы, негізінен BBC Two және BBC One арналарында көрсетіледі. Оны Финтан Койл мен Кэти Даннинг ойлап тапты және теледидар үшін BBC ойын-сауық бөлімі дамытты. Ойын тоғыз қатысушыдан (жаңарту кезінде сегіз) тұратын командамен басталады, олар белгілі бір уақыт ішінде жалпы білім туралы сұрақтарға жауап бере отырып, қатарынан тоғыз дұрыс жауаптан тұратын тізбек құрастырады. Әр раундтың соңында ойыншылар бір қатысушыны, "ең әлсіз буынды", ойыннан шығарып жібереді. Екі ойыншы қалғаннан кейін, олар жеңімпазды анықтау үшін бас-аяқ пенальти соққысы форматында ойнайды, әрбір қатысушыға кезекпен бес сұрақ қойылады.

Тарих

Бірінші түпнұсқалық эпизод 2000 жылдың 14 тамызында эфирге шықты. Шоуды Энн Робинсон жүргізіп, Джон Бриггс баяндады. Ол әртүрлі форматтарда көрсетілді, бастапқыда күндізгі бағдарлама ретінде, содан кейін прайм-таймда және қайырымдылыққа арналған жарысқа танымал қатысушылар өзгертілген декорациялармен және форматпен ойын ойнады. Бұл формат содан бері әлемнің көптеген елдерінде, әсіресе АҚШ-та өндірілді, онда Робинсон бастапқы жүргізуші болды. 2011 жылдың 22 сәуірінде Энн Робинсон келісім шарты біткенде викторинаны жүргізуден бас тартатынын хабарлады, өйткені ол жоспарлағаннан көп уақыт бойы жұмыс істеді. Бастапқы көрсетілім 2012 жылдың 31 наурызында 1693-ші және соңғы эпизодымен аяқталды.

Қайта өрлеулер

2017 жылдың қарашасында "The Weakest Link" қайта оралды, бұл жолы "Балаларға көмек" акциясы аясында атақтылар қатысқан арнайы басылым болды, ол бағдарламаның 1694-ші эпизоды еді. 40 минуттық басылым 2017 жылдың 17 қарашасында BBC Two арнасында Гринвич бойынша сағат 22:00-де көрсетілді. 2021 жылдың маусым айында танымал қатысушылармен және Ромеш Ранганатханды жүргізуші ретінде 12 бөлімдік прайм-таймға қайта жаңғырту туралы хабарланды. Қайта жаңғыртудың тұсаукесері 2021 жылдың 18 желтоқсанында BBC One арнасында өтті. 2022 жылдың наурыз айында қайта жаңғырту екінші маусымға жаңартылды, ол 2022 жылдың 17 желтоқсанында тұсаукесерін өткізді. 2023 жылдың ақпан айында қайта жаңғырту үшінші маусымға жаңартылды.

Формат

Бастапқы форматта тоғыз қатысушы бар, олар кезекпен жалпы білім сұрақтарына жауап береді. Әр раундтың мақсаты – қатарынан тоғыз дұрыс жауаптан тұратын тізбек құру және белгілі бір уақыт ішінде ақша сомасын арттыру. Бір ғана қате жауап тізбекті үзеді және сол тізбекте жиналған ақша жоғалады. Дегенмен, қатысушыға сұрақ қойылмас бұрын, ол кез келген тізбекте жиналған ақшаны қауіпсіздікке сақтауды таңдай алады, содан кейін тізбек жаңадан басталады. Қатысушының ақшаны сақтамау шешімі, алдағы сұраққа дұрыс жауап бере алатынына үміттеніп, ақша сомасын өсіруге мүмкіндік береді, себебі әр келесі дұрыс жауап пропорционалды түрде көбірек ақша әкеледі. Әр раундқа бөлінген уақыт біткенде, сақталмаған ақша жоғалады, ал жүргізуші сұрақ қою ортасында болса немесе сұрақ қойғаннан кейін қатысушы жауап бермеген болса, сұрақ тоқтатылады. Егер сұрақ толыққан болса, жүргізуші қатысушы дұрыс жауап бере ала ма, жоқ па, еске сала отырып, дұрыс жауапты айтады. Егер команда белгіленген уақыт біткенге дейін раундтың максималды сомасына жетіп, келесі қатысушы «Банк» десе немесе (жаңартуда) «банк» деп айтып, өзінің тұғырындағы батырманы басқанда, раунд автоматты түрде аяқталады. 1-раунд сағат бойынша 3 минуттан басталады (жаңартуда 2 минут 30 секунд), ал одан кейінгі әр раунд (8-раундты қоспағанда) ойыншылар іріктеліп шығарылғандықтан 10 секундқа қысқартылады. 8-раундта, соңғы раундта, қалған 2 ойыншының 90 секунд (1:30) ғана бар, олар жинаған ақша сомасын үш есеге арттыру үшін. Бастапқы серияда бірінші раундта сұрақ қойылған бірінші қатысушы – аты әліпби бойынша алғашқы болып тізілген ойыншы. Жаңартуда бұл кездейсоқ таңдалған ойыншы. Әр келесі раунд «ең күшті буынмен» басталады, яғни алдыңғы раундтан ең көп дұрыс жауап берген ойыншы, егер ол ойыншы іріктеліп шығарылған болса, онда екінші ең күшті буын бірінші болып жауап береді. 2021 жылғы жаңартуда жеті раунд өтеді, сұрақтардың құны мен мақсатты сома әр екі раунд сайын артады. Соңғы раунд екі есе құнмен ойналады. Мақсат бірінші раундта 2500 фунт стерлингтен басталады және жетінші раундта 10 000 фунтқа дейін өседі (нақты мақсат – 20 000 фунт стерлинг), бұл 50 000 фунт стерлингке дейін жинауға мүмкіндік береді.

Дауыс беру және іріктеу

Әр турдың соңында қатысушылар бір ойыншыны ойыннан шығарып тастауы тиіс. Дауыс беру кезінде Бриггстің баяндамасы көрермендерге, бірақ ойыншыларға емес, статистикалық тұрғыдан ең күшті және ең әлсіз буын кім екенін ашады. Қатысушылар сұрақтарға жауап беру кезінде команда ретінде жұмыс істейтін болса, осы сәтте бір-біріне қатыгездік танытуға шақырылады. Ойыншылар көбінесе әлсіз қарсыластарын шығарып тастауды шешеді, бірақ кейде жеңіс мүмкіндігін арттыру ниетімен күшті ойыншыларды да жоюға бейім. Дауыс беру нәтижелері жарияланғаннан кейін, жүргізуші ойыншылардан олардың дауыс беру таңдауының себептерін, осы таңдаудың негізін, сондай-ақ олардың өнерін, өмір жолын және қызығушылықтарын сұрап әңгімелеседі. Әңгімеден кейін ең көп дауыс жинаған ойыншыға "Сіз ең әлсіз буынсыз. Қош бол!" немесе "[#] дауыспен сіз ең әлсіз буынсыз. Қош бол!" деп айтылады және ол "Намыс жолы" деп аталатын жолмен сахнадан кетуге міндетті. Шығарылған қатысушы содан кейін қысқаша мойындама жасайды, шоу тәжірибесін қорытындылайды және кейде оларды дауысқа салғаны үшін команданы әжуалайды, сондай-ақ келесі айналымда кімнің дауысқа салынатыны және кімнің жеңіске жететіні туралы пікірін білдіреді. Егер тең түсетін жағдай туып, дауыс саны бірдей болса, ең күшті буын тең түскен ойыншылардың қайсысы шығарылатынын шешуі керек. Ең күшті буынға, егер ол тең түскен ойыншылардың біреуіне дауыс берген болса, дауысын өзгертуге рұқсат етіледі; әдетте, егер басқа ойыншы оны жою үшін дауыс бермесе, ол өзгерте бермейді.

Соңғы тур

Соңғы екі қатысушы сегізінші және соңғы турда бұрынғы турлар сияқты бірлесіп жұмыс істейді, бірақ осы турдың соңында жинаған барлық ақша үш есеге арттырылып, ағымдағы жиынға қосылады, соның нәтижесінде ойынның соңғы сомасы анықталады. Осы турдың соңында ешкім шығарылмайды, керісінше, ойын жекелей сынға көшеді.

"Бір-біріне қарсы"

Бас-бас раундында қалған 2 ойыншының әрқайсысы пенальти соққысы форматында 5 сұраққа жауап беруі тиіс. Алдыңғы раундтағы ең күшті буын бірінші кімнің ойнайтынын таңдайды. Раунд соңында дұрыс жауаптар саны көп болған ойыншы жеңіске жетеді. Егер тең түссе, ойын «көзді жұмып» (Sudden Death) форматына көшеді. Әр ойыншыға бұрынғыдай сұрақтар қойыла береді, бір ойыншы дұрыс жауап беріп, екіншісі қате жауап бергенше. Ойынның жеңімпазы «ең күшті буын» деп жарияланып, ойынның жүлде қорына жиналған барлық ақшаны алып кетеді, ал жеңілген ойыншы барлық бұрынғы жеңілген ойыншылар сияқты ештеңесіз кетеді. Күндізгі бағдарламаларда ең көп жеңіс табу мүмкіндігі £10,000, ал прайм-тайм және атақты тұлғалардың арнайы қайырымдылық бағдарламаларында ең көп жеңіс табу мүмкіндігі £50,000.

Басты уақыт нұсқалары

Шоудың BBC Two телеарнасындағы кешкі эфирдегі үлкен табысынан кейін, BBC One телеарнасына апта сайынғы жеке прейм-тайм нұсқасы қосылды, ол әдетте сәрсенбі күндері кешке көрсетіледі. Шоудың осы нұсқалары күндізгі нұсқаға қарағанда жоғары бюджетпен жасалды, оған ірі джекпоттар, электрондық тұғырлар және студиялық көрермендері бар кеңейтілген декорациялар қосылды, бірақ ережелері күндізгі нұсқамен бірдей болды.

Ерте өмір сүрген жылдары

Шоудың алғашқы прайм-тайм нұсқасы "Weakest Link: Champions' League" болды, ол 2000 жылдың 31 қазанында түпнұсқа күндізгі бағдарламадан кейін бірнеше ай өткен соң көрсетілді және сейсенбі күндері эфирге шықты. Бұл эпизодтарда бұрынғы сегіз жеңімпаз тағы да £20,000 екі еселенген джекпот үшін күресті (£50, £100, £200, £500, £1,000, £1,500, £2,000, £2,500 ақша ағашымен; 7-ші раунд £5,000-ға екі еселенген раунд). Осы нұсқаның алты эпизоды жарық көрді, бірақ рейтингтері жоғары болмады. Бір аптадан соң көрсетілген тағы бір эпизодта бұрын әділетсіз дауыспен шығарылған деп есептейтін бұрынғы қатысушылар да болды. Прайм-тайм нұсқаларының екінші сериясында формат өзгерді, £20,000 джекпот үшін жеті жаңа қатысушы ойнады (£50, £100, £250, £1,000, £1,750, £2,500 ақша ағашымен; 6-шы раунд £7,500 үш еселенген раунд), ал бағдарламаның ұзақтығы 40 минуттан 35 минутқа дейін қысқартылды. Бұл эпизодтарда әдетте стандартты қатысушылар, сондай-ақ кейбір танымал адамдар қатысты және 2001 жылдың қаңтар айынан наурыз айына дейін дүйсенбі күндері көрсетілді, ал серияның соңғы эпизоды бейсенбі күні эфирге шықты.

Танымалдар басылымдары

Үшінші серияда прайм-тайм нұсқалары үшін тағы бір формат өзгерісі болды. Подиумдар стандартты 9-ға дейін артты, ал жүлде қоры 50 000 фунт стерлингке дейін көтерілді. Осымен, прайм-тайм нұсқасы 45 минутқа дейін ұзартылды. Жаңа тұрақты қатысушылар тағы да ойынға қатысты, кейде атақтылардың қатысуымен, бірақ 2002 жылы төртінші серияда бұл тек қайырымдылық үшін ойнаған атақтыларға ауысты, және шоу аяқталғанға дейін осылай жалғасты. Бриггс пен Робинсон 8 ойыншының ештеңесіз кететінін айтса да, көбінесе жеңілген атақтылар өздері таңдаған қайырымдылық қорына беру үшін "үй" сомасын, сондай-ақ шоуға қатысқандығы үшін гонорарын алады. Кейбір атақтылар нұсқаларында екі атақты бір позицияны білдіріп, жауап беру алдында ақылдасады. Сондай-ақ, бірнеше басылымда толыққанды атақты жұбайлар болды. Кей жылдары бағдарламаның Рождестволық нұсқасы да көрсетілді. Кристофер Биггинс, Питер Дункан және Базил Бруш сияқты кейбір қатысушылар бірнеше рет пайда болды. Бұл басылымдар көбінесе көрсетілген атақтыларға байланысты белгілі бір тақырыпқа ие болды, мысалы, Робинсонның қуыршағы шоуды таныстырған қуыршақтар басылымы.

Күндізгі басылымдар

Күндізгі нұсқасы да өзгерістерге ұшырады. Әйгілі адамдар қатысқан алғашқы бағдарлама 2000 жылдың 24 желтоқсанында көрсетілді, онда тоғыз әйгілі адам өз таңдаған қайырымдылық ұйымына 10 000 фунт стерлинг жеңіп алуға тырысты. Бұл күндізгі бағдарламаның арнайы нұсқасы болғандықтан, прайм-тайм нұсқасында болған қосымша мүмкіндіктердің ешқайсысы болмады. Одан кейін 2001 және 2002 жылдар аралығында «Чемпиондар лигасына» ұқсас, бұрынғы қатысушылардың қатысуымен бірнеше арнайы бағдарламалар көрсетілді, бірақ олар да күндізгі бағдарламалардың стандартты эпизодтары болды. 2003 жылы сәуірде көрсетілген әзіл-қалжың бағдарламасында Робинсон қатысушыларға өте жақсы қарым-қатынас жасап, әдеттегі қара киімдерін металл түсті қызғылт пальтоға алмастырды. Бағдарламаның жақсы атмосферасы тіпті әдетте салмақты баяндаушының да баяндамасында көбірек қуаныш пен оптимизм білдіруіне дейін жетті. Дегенмен, Робинсон барлық бағдарлама бойында қатысушыларға мейірімді болған жоқ, жеңімпаз бен қатысушыларды «осылай ақымақ» деп жариялағаннан кейін бұрынғы мінез-құлқына оралды. Күндізгі бағдарламаның тағы бір нұсқасы – 2006 жылдың желтоқсанында көрсетілген 1000-шы эпизод болды, онда қатысушылардың барлығы алдыңғы басылымдардың (көбінесе прайм-тайм сериясынан) жанкүйерлері болды. Прайм-тайм нұсқасындағыдай, студиялық аудитория (күндізгі бағдарламаның бұрынғы қатысушыларынан құралған) қосылды, бірақ ойын ережелері өзгермеді, әлеуетті жүлде сомасы 10 000 фунт стерлингті құрады. Бағдарламаның алғашқы жеңімпазы Дэвид Блумфилд қайта оралған қатысушылардың бірі болды және оған мына сұрақ қойылды: Егер «Әлсіз буын» бағдарламасының әр эпизодында 9 ойыншы болса, онда бағдарламаға барлығы қанша қатысушы қатысқан? Ол сұраққа дұрыс жауап берді (9000), бірақ сұрақ қойылғанға дейін ақшасын сақтады. Ол 1000-шы эпизодта ешқандай ақша жеңіп алмады және алғашқы екі раундта ең күшті буын болғанына қарамастан, үшінші раундта ғана дауыс беріліп шығарылды. Соңында Мисс Эванс (бұрын «Күшті әйелдер» арнайы бағдарламасында қатысқан, бірақ Эмма Лэнглиге жеңілген) Базил Брушты жеңіп, 2710 фунт стерлинг жеңіп алды, оны ол финалистпен бөлісіп, қайырымдылыққа берді. Робинсон содан кейін 1000-шы эпизод болғандықтан, соңғы сомаға 1000 фунт стерлинг бонус қосылатынын жариялады, нәтижесінде 3710 фунт стерлинг немесе екі қатысушы да әрқайсысы 1855 фунт стерлинг алады. Сондай-ақ, Анн Робинсон жеңілген қатысушыға «Ештеңесіз кетесіз» деген фразаны алғаш рет айтпады.

Соңғы күндізгі эпизод (2012)

1693-ші серия "Сіз – ең әлсіз буын, қош сау болыңыз" деп аталды және 2012 жылдың 31 наурызында BBC One арнасында көрсетілді. Финалдық түпнұсқалық басылымның түсірілімі 2011 жылдың 11 желтоқсанында өтті. Шоудың соңы – соңғы басылымдағы жалғыз ерекшелік болды. Шоудың әдеттегі күндізгі нұсқасы түсірілді, онда Робинсонның жылдар бойындағы сүйікті қатысушылары өнер көрсетті, түсірілім кезінде немесе ақша ағашына ешқандай өзгеріс енгізілмеді және көрермендер болмады (жоғарыда қараңыз). Сұрақтардың бірінші раунды ерекшеленді және көбінесе "Ең әлсіз буын" мен Робинсон туралы болды. Соңғы сұрақ: "Егер рим саны 'X' екіге бөлінсе, нәтиже қай рим санымен көрсетіледі?", жауабы – "V". Ұлыбританиядағы соңғы жеңімпаз – The Independent газетінің сенбілік басылымының редакторы Арчи Бленд болды, ол 2090 фунт стерлинг жеңіп алды. Ойынның соңында шоудан қысқаша үзінділер көрсетілді. Қоштасқаннан кейін барлық шамдар өшіріліп, студияда Робинсон ғана қалды. Бағдарламаның орнына 2009 жылдан бері BBC Two арнасында көрсетіліп келген, Александр Армстронг жүргізетін "Pointless" үлкен BBC кешкі викторинасы келді.