Кіріспе

Аланья Вальсезия (Walser German: Im Land, Piedmontese: Alagna, Valsesiano: Lagna) – Италияның солтүстігіндегі Верчелли провинциясындағы Вальсезия альпілік аңғарындағы коммуна және шағын ауыл. 2013 жылдан бері ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енген. Бұл орын тау шаңғысы мен қысқы спорт түрлері үшін танымал туристік мекен, сонымен қатар пистадан тыс фрирайд шаңғысымен әйгілі. Бұл Маргарита Hutқа көтерілудің дәстүрлі бастапқы нүктесі, ол теңіз деңгейінен жоғары орналасқан және Еуропадағы ең биік ғимарат болып табылады. Аланья алғаш рет 12 ғасырдың басында вальзерлермен қоныстандырылған. Ол Монте Роза тауының оңтүстігінде, биіктігі (Альп тауларының екінші ең биік шыңы) орналасқан; Миланға және халықаралық Милан-Мальпенса әуежайына жақын. 2005 жылдың желтоқсанынан бастап Аланья, Пассо дей Салати арқылы Грессони (AO) қаласымен канат жолымен байланыстырылған.

Тарих

13-шы ғасырда неміс халқы ("Walser") солтүстіктен Монте-Роза төңірегіндегі итальяндық аңғарларға қоныс аударып, қазірге дейін өзінің ерекше атмосферасын сақтап келеді. 1500–1600 жылдар шамасында салынған, таза "Walser стиліндегі" бірнеше ғимараттар, жергілікті ағаш және тастардан ("Piode" деп аталады) салынған, әлі де тамаша күйде. Бұл табиғи сәулет толығымен сақталған: ғимараттың айналасындағы ағаш конструкция шөпті кептіру үшін арнайы ойлап табылды.

Негізгі көрікті жерлер

1511 жылы салынған Жақын Иоанн шіркеуі, онда атақты итальян суретшісі Джованни д'Энриконың (1559–1644) көптеген мүсіндері сақталған. Қалаға кіре берісте Джованни д'Энриконың інісі, және ең танымал итальян суретшілерінің бірі Танцио да Вараллоның (1575–1633) туған үйі орналасқан. Оның туындылары әлемдегі ең беделді галереяларда көрсетілген.

Тау-кен көтеру

Алагана – альпинизм тарихында маңызды рөл атқарған Альпі тау қалаларының бірі. Гидтер қауымдастығы 1872 жылы құрылды және Италиядағы ең көне қауымдастықтардың бірі, тек Курмайор (1868) қауымдастығынан кейін ғана екінші орында тұрады. Қаладан Монте-Розаның жақын маңайына барлық алғашқы экспедициялар басталды; алғашқысы 1801 жылдың 23 шілдесінде Алагана тумасы Пьетро Джордани қазір оның атымен аталатын шыңның басына жеткен кезде болды (Джордани шыңы). 1819 жылы Цумштейн Монте-Розаның үшінші ең биік шыңына (Цумштейн шыңына) жетті. Соңында, 8-9 тамыз аралығында Алагана шіркеуінің діни қызметкері үш рет әрекеттенгеннен кейін Монте-Розаның төртінші ең биік шыңына және Алагана аңғарындағы ең биік шыңға, бүгінгі Гнифетти шыңына жетті. Альпинизм дәстүрі әлі де сақталған: Сильвио Мондинилли, әлемнің 14 шыңына жеткен екінші итальяндық альпинист, Монте-Розаның Алагана жағында бірнеше рет көтерілді. 2011 жылдың қыркүйегінде Герве Бармассе және оның әкесі Гнифетти шыңының оңтүстік-шығыс бетінде жаңа бағыт ашты, қазіргі уақытта бұл массивтің осы жағындағы ең қиын бағыт және бүкіл тобындағы ең қиын бағыттардың бірі (, VI, ED). Соңында, Алагана – Гнифетти шыңының басында орналасқан Еуропадағы ең биік Маргарита паналасына жетудің бастапқы нүктесі.

Әлемдік фрирайд астанасы

Алагна халықаралық деңгейде Альп тауларының фрирайд астанасы ретінде танымал. Бұл үлкен маршруттардың себебі негізгі аңғардың ерекше морфологиялық пішініне байланысты, тік, бірақ сонымен бірге бірнеше жақтаудағы кішігірім аңғарлар "Тісті пішін" аумақты кеңінен пайдалануға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, қырлардың жоғарғы нүктелерінен (Монте Роза) аңғардың түбіне дейін (Алагнаның өзі тек ) биіктік айырмашылығының арқасында көптеген маршруттар үлкен еңісті қамтиды. Ландшафт жабайы, қатал және өте әсерлі. Жолдардың көпшілігі Пунта Джордани және Малфатта аймағының маңында орналасқан, соның ішінде Балма маршруты – бұл Индреннен Пасторе қабаттарына дейін Барс аңғарының барлық бөлігін кесіп өтетін жол, сондай-ақ Пассо дей Салатиден басталатын балама маршруттар: Y каналы, Түзу канал, Көлденең канал, Лонгез каналы, барлығы шамамен 45°. Отро аңғарында басқа маршруттар да бар (Пассо Зубе S3+, Пассо делла Коппа S3+, Джшешетте каналы S4+), Корно Бьянкоға жақын Элиски маршруттарына Іл Кавалло (басталу нүктесі ), Риццетти және Иль Турло кіреді. Экстремалды маршруттарға Пунта-Паррот бойындағы Перацци кулоіры (, 55°) және Пунта Гнифетти мен Пунта-Паррот арасындағы Сезия кулоіры (қырға жақын 60° және 65°) жатады.

Алагана Вальсезияда шаңғымен шаңғыласу: Монтероза шаңғы курорты

Алагана Вальсезия – Монтероза шаңғы аймағының бір бөлігі, Монте Роза тауының етегінде орналасқан шаңғы курорты. Ол Пьемонт және Аоста аңғарларындағы үш түрлі аңғарды байланыстырады, жалпы ұзындығы 180 км трассаға ие. Пассо дей Салати жотасы арқылы Алагна Грессони Ла Трините және Шамполюкпен қосылады. 2017 жылдан бері жаңа кресло-лифт Cimalegna-дан (Пассо дей Салатиден сәл жоғарырақ) Vallone delle Pisse аймағындағы фрирайд бағыттарына тікелей қол жеткізуге мүмкіндік береді.