Жунгфрау тауы: Берн Альпінің биіктігі мен тарихы

Кіріспе

Юнгфрау (Youngfrow, "қыз, бойжеткен"), – Швейцарияның Берн және Валей кантондары арасында, Берннің солтүстік және Валейдің оңтүстік кантондарының арасында, Интерлакен мен Фейштің ортасында орналасқан Берн Альптерінің маңызды шыңдарының бірі. Эйгер және Мёнх тауларымен бірге Юнгфрау Берн Оберланды мен Швейцария жазығына көрінетін алып тау қабырғасын құрайды, бұл Швейцария Альптерінің ең танымал көріністерінің бірі. Шыңына алғаш рет 1811 жылдың 3 тамызында Арау қаласынан келген Мейер ағайындылары және Валейден екі шамус аулаушы жеткен. Осы шаруа Берн Альптерінің мұздықтары мен биік өткелдері арқылы ұзақ сапардан кейін орындалды. 1865 жылға дейін ғана солтүстік жақтан тікелей жол ашылды. 20 ғасырдың басында Кляйн-Шейдеггті Жунгфраужохқа, Мёнх пен Юнгфрау арасындағы қыратқа жалғайтын Юнгфрау теміржолының салынуы осы аймақты Альп тауларындағы ең танымал орындардың біріне айналдырды. Оңтүстіктегі Алетш мұздығымен бірге Юнгфрау 2001 жылы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енген Юнгфрау-Алетш аймағының бір бөлігі болып табылады.

Этимология

Юнгфрау ("қыз, бойжеткен") атауы, Мёнх ("монах") және Эйгер ("огр") тауларымен бірге Интерлакен аймағына қарап тұрған үш көрнекті таудың ең биігін білдіреді, және бұл атау, ең алдымен, Юнгфраудың үлкен солтүстік бетіне тікелей қараған, Труммельбах шатқалы арқылы орналасқан альпілік шалғындық Венгернальпқа берілген Юнгфрауберг атауынан шыққан. Венгернальп өзінің тарихи иесі – Интерлакен монастырының қарындастарының есімімен аталған. Көпшілік пікірге қарамастан, бұл атау қармен жабылған таудың сыртқы түрінен туындаған жоқ, оның бүркемеленген әйелге ұқсауынан емес. "Бойжеткен" шыңы 18-19 ғасырлардағы романтизм дәуірінде "құдайша" немесе "қызметші" ретінде зәулімделіп суреттелген. Оның шыңына 19 ғасырға дейін ешкім жете алмаған. 1811 жылы швейцариялық альпинист Иоганн Рудольф Мейердің алғашқы шағылысынан кейін шың әзілде "Мэм Майер" (Мейер ханым) деп аталды.

Географиялық жағдай

Саяси тұрғыдан Юнгфрау (және оның массиві) Лаутербруннен (Берн) және Фейшерталь (Вале) муниципалитеттері арасында бөлінеді. Бұл Берн Альптерінің үшінші ең биік тауы, жақын орналасқан Финстер-архорн мен Алечхорннан кейін. Бірақ Тун көлінен және Берн кантонының көп бөлігінен қарағанда, ол Берн Оберландтың ең айқын және ең жақын шыңы болып табылады; шыңы мен Интерлакен қаласы арасындағы биіктік айырмашылығы құрайды. Осы және солтүстік беткейінің едәуір тік болуы оған ертеден бастап қол жеткізу қиын екендігін танытты. Юнгфрау – Лаутербруннен және Гриндельвальд аңғарларын бақылап тұратын алып қабырғаның батыс және ең биік нүктесі. Бұл қабырға Альп тауларындағы ең үлкен солтүстік беткейлерінің бірі – Мёнх пен Эйгердің Юнгфраудың шығысына орналасуымен құралған, және солтүстікке қарайғы аңғарларды биіктігі шамамен дейін көреді. Юнгфрау Эйгерден шамамен қашықтықта орналасқан; Мёнх шыңы екі таудың арасында, Юнгфраудан қашықтықта жатыр. Юнгфрауйох – Юнгфрау мен Мёнх арасындағы жота, ал Эйгерйох – Мёнх пен Эйгер арасындағы жота. Қабырға шығысқа қарай Фишервандпен, ал батысқа қарай Лаутербруннен қабырғасымен жалғасады, бірақ олар Юнгфрау мен Эйгерден өзге бағыттарды ұстанады. Лаутербрунненнің терең аңғары мен шыңы арасындағы биіктік айырмашылығы Мюррен аймағынан ерекше көзге түседі. Аңғардың батысынан қарағанда, биіктік көтерілуі көлденең қашықтықтан артық. Юнгфрау төңірегіндегі ландшафттар өте контрастты. Солтүстік-батыстағы тік жарлардан айырмашылығы, таудың оңтүстік-шығыс жағы Алетч мұздығының негізгі қорегінің бірі – Юнгфрауфирннің жоғарғы қарларынан шамамен биіктікте көтеріледі. Оңтүстік-шығыстағы Алетч аңғары толығымен қоныстанбаған, және оны ұқсас ландшафты бар көрші аңғарлар қоршап тұрады. Бұл аймақ Альп тауларында ғана емес, сонымен қатар Еуропадағы ең үлкен мұздық аймақ болып табылады.

Politically, the Jungfrau (and its massif) is split between the municipalities of Lauterbrunnen (Bern) and Fieschertal (Valais). It is the third highest mountain of the Bernese Alps after the nearby Finsteraarhorn and Aletschhorn, respectively away. But from Lake Thun, and the greater part of the canton of Bern, it is the most conspicuous and the nearest of the Bernese Oberland peaks; with a height difference of between the summit and the town of Interlaken. This, and the extreme steepness of the north face, secured for it an early reputation for inaccessibility. The Jungfrau is the westernmost and highest point of a gigantic wall dominating the valleys of Lauterbrunnen and Grindelwald. The wall is formed by the alignment of some of the biggest north faces in the Alps, with the Mönch and Eiger to the east of the Jungfrau, and overlooks the valleys to its north by a height of up to The Jungfrau is approximately from the Eiger; with the summit of the Mönch between the two mountains, from the Jungfrau. The Jungfraujoch is the saddle between the Jungfrau and the Mönch and the Eigerjoch is the saddle between the Mönch and the Eiger. The wall is extended to the east by the Fiescherwand and to the west by the Lauterbrunnen Wall, although it follows different directions from the Jungfrau and the Eiger. The difference of altitude between the deep valley of Lauterbrunnen and the summit is particularly visible from the area of Mürren. From the valley floor, west of the massif, the altitude gain is more than for a horizontal distance of
The landscapes around the Jungfrau are extremely contrasted. In contrast to the vertiginous precipices of its northwest, the mountain's southeastern side emerges from the upper snows of the Jungfraufirn, one of the main feeders of the Aletsch Glacier, at around The valley of Aletsch on the southeast is completely uninhabited, and is surrounded by neighboring valleys with similar landscapes. The area as a whole constitutes the largest glaciated area not just in the Alps, but in Europe as well.

Тау-кен жорықтарының тарихы

1811 жылы ағайынды Йоханн Рудольф (1768–1825) және Иероним Мейер, Йоханн Рудольф Мейердің (1739–1813) ұлдары, Араудағы бай саудагерлер отбасының басшысы, бірнеше қызметшілері мен Гуттанненнен алынған бір жүк көтергішпен бірге, алдымен Вале аймағына Гримсел жолымен жетті және Беих асуын басып өтті. Олар екі жергілікті шамыз аулаушы – Алоис Волкен мен Джозеф Бортисті тобына қосып, Лёцшенлюке арқылы өтіп, Алетч мұздығының батыс тармағы – Алетшфирнге жетті. Гуттанненнен келген жүк көтергішті Лёцшенлюкеден жалғыз қайтарғаннан кейін, топ 3 тамызда Роттальсаттель арқылы Юнгфрау шыңына жетті. Содан кейін олар Валедегі бастапқы нүктелеріне дейін аталған екі асу арқылы қайтадан өтіп, Гримселден үйлеріне оралды. Бұл сапар сол кездегі адамдар үшін өте ерекше болды, ал кейбіреулер оның толыққанды сәттілігіне күмән келтірді. Осы күмәнді шешу үшін 1812 жылы тағы бір экспедиция ұйымдастырылды. Бұл экспедицияда Йоханн Рудольф Мейердің екі ұлы – Рудольф (1791–1833) және Готлиб (1793–1829) басты рөлдерді атқарды. Жаман ауа райы салдарынан сәтсіз ақталу әрекетінен кейін, олар Өберааржохты екі рет басып өтті (бұл маршрут Лёчкентал арқылы ұзақ айналудан гөрі әлдеқайда тікелей болды), Рудольф екі валелік аңшымен (Алоис Волкер және Джозеф Бортис), Арнольд Аббухл есімді Гуттанненнен келген жүк көтергішпен және Хаследен келген бір адаммен бірге Финстерархорнның оңтүстік-шығыс қыратындағы ойыста орналасты. Келесі күні (16 тамыз) бүкіл топ шығыстан Студер-неведен оңтүстік-шығыс қыраты арқылы Финстерархорнға көтерілуге тырысты, бірақ Майер шаршағандықтан артта қалды. Келесі күні топ Грюнхорнлюке арқылы Алетч мұздығына өтті, бірақ нашар ауа райы одан әрі жоспарларды іске асыруға мүмкіндік бермеді. Бұрынғы Конкордия қанатының орнында болжамды бивакта, топтың қалған бөлігі Өберааржох пен Грюнхорнлюкеден өтіп, Финстерархорн тобымен қосылды. Рудольфтің кіші інісі Готлиб қалғандарына қарағанда шыдамдырақ болды және Маржелензее маңындағы шатырларда ұзақ уақыт қалды, онда олар паналаған. Ол 3 қыркүйекте Юнгфрауға екінші рет көтеріле алды, Роттальсаттельге қазіргідей шығыс жағынан жетті, ал оның серіктері екі валелік аңшы болды. Юнгфраухох теміржол туннелі салынғанға дейін, оңтүстік жағындағы мұздықтардан жақындасу өте ұзақ болды. Лаутербруннен аңғарынан алғашқы тікелей маршрут 1865 жылы Джеффри Уинтроп Янг, Х. Брук Джордж және гид Кристиан Алмер ашты. Олар солтүстік беткейіндегі көптеген жарықтарды басып өту үшін өздерімен бірге баспалдақтарды алып жүруге мәжбүр болды. Шнеерхорн тауларының жартастарында түнде жатқаннан кейін, олар келесі күні таңертең Юнгфрау мен Сильберхорн арасындағы ойыс – Сильберлюкке жетіп, одан үш сағаттан аспайтын уақытта шыңға жетті. Алетч мұздығына түсіп, Мёнхсжохты басып өтіп, екінші түнді жартастарда өткізіп, келесі күні Гриндельвальдқа жетті. Бұл маршрут Юнгфраухох ашылғанға дейін кеңінен қолданылды. Олар Алетч мұздығының жоғарғы бөлігіне жету үшін шана қолданды және оларға Мисс Бреворттың сүйікті иті Цхингел де ілесіп жүрді.

In 1811, the brothers Johann Rudolf (1768–1825) and Hieronymus Meyer, sons of Johann Rudolf Meyer (1739–1813), the head of a rich merchant family of Aarau, along with several servants and a porter picked up at Guttannen, first reached the Valais by way of the Grimsel, and crossed the Beich Pass, a glacier pass over the Oberaletsch Glacier, to the head of the Lötschen valley. There, they added two local chamois hunters, Alois Volken and Joseph Bortis, to their party and traversed the Lötschenlücke before reaching the Aletschfirn (the west branch of the Aletsch Glacier), where they established the base camp, north of the Aletschhorn. After the Guttannen porter was sent back alone over the Lötschenlücke, the party finally reached the summit of the Jungfrau by the Rottalsattel on August 3. They then recrossed the two passes named to their point of departure in Valais, and went home again over the Grimsel. The journey was a most extraordinary one for the time, and some persons threw doubts at its complete success. To settle these, another expedition was undertaken in 1812. In this the two sons, Rudolf (1791–1833) and Gottlieb (1793–1829), of Johann Rudolf Meyer, played the chief parts. After an unsuccessful attempt, defeated by bad weather, in the course of which the Oberaarjoch was crossed twice (this route being much more direct than the long detour through the Lötschental), Rudolf, with the two Valais hunters (Alois Volker and Joseph Bortis), a Guttannen porter named Arnold Abbühl, and a Hasle man, bivouacked on a depression on the southeast ridge of the Finsteraarhorn. Next day (August 16) the whole party attempted the ascent of the Finsteraarhorn from the Studer névé on the east by way of the southeast ridge, but Meyer, exhausted, remained behind. The following day the party crossed the Grünhornlücke to the Aletsch Glacier, but bad weather then put an end to further projects. At a bivouac, probably just opposite the present Konkordia Hut, the rest of the party, having come over the Oberaarjoch and the Grünhornlücke, joined the Finsteraarhorn party. Gottlieb, Rudolf's younger brother, had more patience than the rest and remained longer at the huts near the Märjelensee, where the adventurers had taken refuge. He could make the second ascent (September 3) of the Jungfrau, the Rottalsattel being reached from the east side as is now usual, and his companions being the two Valais hunters. Before the construction of the Jungfraujoch railway tunnel, the approach from the glaciers on the south side was very long. The first direct route from the valley of Lauterbrunnen was opened in 1865 by Geoffrey Winthrop Young, H. Brooke George with the guide Christian Almer. They had to carry ladders with them in order to cross the many crevasses on the north flank. Having spent the night on the rocks of the Schneehorn they gained next morning the Silberlücke, the depression between the Jungfrau and Silberhorn, and thence in little more than three hours reached the summit. Descending to the Aletsch Glacier they crossed the Mönchsjoch, and passed a second night on the rocks, reaching Grindelwald next day. This route became a usual until the opening of the Jungfraujoch. They used a sled to reach the upper Aletsch Glacier, and were accompanied by Miss Brevoort's favorite dog, Tschingel.

1863 жылғы көтеріліс

Альпілік гид Петер Бауманның "Фюрербух" кітабында 1863 жылдың шілдесінде Англиядан келген үш адаммен бірге Юнгфрауға көтерілгені жазылған. Шетелдік альпинисттер Джон Тиндалл, Дж. Дж. Хорнби және Т. Х. Филпот болды деп ұзақ уақыт бойы ойланды, бірақ 1958 жылы Альпинистер клубы деректерді тексеріп, келесі қорытындыға келді:

1863 жылдың 23 шілдесінде Филпотс, Джеймс Робертсон және Х. Дж. Чейтор Юнгфрауға көтерілді (А. Ж. 32. 227-беттегі жазба Монтанье тарапынан қате түсірілген, ол "Т. Х. Филпот" деп, ал шындығында "Дж. С. Филпотс" деп жазылған). Питер Бауманның "Фюрербух" кітабында (А. К. архивіндегі көшірмесі) үштік Страхлегг асуы мен Обераарьохты кесіп өтіп, содан кейін Эггишорннан Юнгфрауға көтерілгені айтылған. Тиндалл, Хорнби және Филпот белгілі альпинисттер болған, бірақ 1863 жылы Юнгфрауға талпынғандары туралы ешқандай жазба жоқ. Робертсон, Чейтор және Филпотс жаңадан бастағандар еді; олар жақында Оксфорд университетін бітірген, онда олардың барлығы Оксфорд университетінің қайық клубының белсенді мүшелері болған. Уильям Робертсон (1839–1892), экспедицияның жетекшісі (жоғарыдағы сілтемеде қате түрде "Джеймс" деп аталған), тумысы бойынша австралиялық және Оксфорд пен Кембридж қайық жарысына қатысқан алғашқы британдық емес қатысушы болды. Кейіннен ол Австралияда заңгер және парламент мүшесі болды. Ол және Х. Дж. Чейтор (мүмкін, ортағасырлық Генри Джон Чейтордың әкесі) 1861 жылғы қайық жарысында жеңіске жеткен Оксфорд командасының құрамында болды. Джеймс Суртис Филпотс (1839–1930) команданың үшінші мүшесі болды; ол кейін Бедфорд мектебінің директоры болды. Үштікке үш швейцарлық гид жетекшілік етті: Питер Бауман, Питер Кауфман ("Грабипетер", кіші Питер Кауфманның әкесі) және Руби.

Туризм

Юнгфрау тауының атымен аталған Юнгфрау аймағы Альп тауларындағы маңызды туристік орын және көптеген теміржолдар мен басқа да инфрақұрылымдарды қамтиды. Бұрын тау шыңына жету қиын болған, бірақ қазір Jungfrau темір жолы, тік теміржол, Jungfraujoch теміржол станциясына дейін жетеді, осылайша Жоғарғы Алетш мұздығына оңай қол жеткізуді және Юнгфрау тауына салыстырмалы түрде қысқа жолмен жетуге мүмкіндік береді – станция мен шың арасындағы биіктік айырмашылығы бар болғаны 704 метр, ал көлденең қашықтық 2 километрден аспайды. Осының нәтижесінде, көпшілік санасында Юнгфрау тауы Жоғарғы Вале және Фиеш емес, Берн Оберлендісі мен Интерлакенмен байланысты тау ретінде қалыптасты. 1893 жылы Адольф Гюйер Зеллер Юнгфраухохқа теміржол туннелі қазу туралы идеяны ұсынды, осылайша оның оңтүстік беткейіндегі мұздықтарға қол жеткізуді жеңілдетуді көздеді. Туннельді салуға 16 жыл кетті және саммит станциясы 1912 жылға дейін ашылмады. Мақсат – таудың ішінде орналасқан ең биік теміржол станциясынан лифт арқылы Юнгфрау тауының шыңына жету болатын. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғандықтан толық жоба іске аспады. Мюрреннің үстіндегі Шильторн, Венгеннің үстіндегі Мэнлишен және Вилдерсвильдің үстіндегі Шниге Платте Юнгфрау тауы мен Лаутербруннен аңғарының әдемі көрінісін ұсынады. Оңтүстік жағынан Фиештің үстіндегі Эггишорннан Алетш мұздығы арқылы Юнгфрау тауына да көрініс ашылады.

Жаяу өрлеу жолдары

Әдеттегі маршрут алғашқы альпинистердің іздерімен жүреді, бірақ Алетч мұздығындағы ұзақ жол енді қажет емес. Юнгфраухох аймағынан шыңға дейін саяхат бірнеше сағатты алады. Көптеген альпинистер Мончжох шатырынан бастайды. Юнгфрауфирн арқылы өткелден кейін маршрут Роттальсателге дейін бағытталған, ал одан оңтүстік қырат Юнгфрауға жетелейді. Бұл аса қиын көтеріліс емес, бірақ Роттальсателдің жоғарғы бөлігінде қауіпті болуы мүмкін, мұнда көптеген апаттар орын алады. Фиештен (немесе Фиешерталдан) Конкордия шатыры арқылы жақындауға қарағанда Юнгфрау теміржолын пайдалану кейбір бейімделу қиындықтарын тудыруы мүмкін, себебі Интерлакен мен Юнгфраухох теміржол станциялары арасындағы биіктік айырмашылығы шамамен .