Кіріспе

Пилатус, көбінесе Пилатус тауы деп аталады, Швейцарияның орталық бөлігіндегі Люцерн қаласына көрініс беретін тау массиві. Ол бірнеше шыңдардан тұрады, олардың ең жоғарысы Томлихорн деп аталады.

География және көлік

Бүкіл тау тізбегі, кем дегенде, Лопперден бастап, Стансстадтың тіке қарсы жағынан шығысқа қарай Миттаггюпфи мен Рисестекке дейін, ал батысқа қарай ЛУ мен ОВ шекарасында орналасқан. Ең биік шыңы – Томлихорн, ал басқа шыңдар, мысалы, Томлихорннан батысқа қарай ЛУ мен ОВ шекарасындағы Виддерфельд, оңтүстікке қарай Матторн, солтүстікке қарай Климсенхорн (UW), және шығысқа қарай Розегг пен Виндегг, екеуі де UW және OW шекарасында, тек тиісті альпийлік жаяу жүру жабдықтарымен жақындасуға болады. Массивтің құзыреті Обвальден (OW), Нидвальден (NW) және Люцерн (LU) кантондары арасында бөлінген. Басты шыңдар Обвальден мен Нидвальденнің шекарасында орналасқан. Басына Пилатус темір жолымен, әлемдегі ең тік тік дөңгелекті темір жолмен Альпнахстадтан мамырдан қарашаға дейін (қар жағдайларына байланысты) және жыл бойы Криенстен панорамалық гондолалар мен әуе канат жолдарымен жетуге болады. Томлихорн жоғарғы канат жолы мен тік темір жол стансасының оңтүстік-шығысында орналасқан. Стансаларға жақын орналасқан тағы екі шың Эсель (Есек) деп аталады, ол темір жол стансасының шығысында, ал батыстағысы Оберхаупт (Басшы) деп аталады. Жаз айларында "Алтын айналма сапар" – туристер арасында танымал маршрут – Люцерннен Люцерн көлі арқылы Альпнахстадқа дейін қайықпен, тік дөңгелекті теміржолмен көтеріліп, әуе кабельдері мен панорамалық гондолалармен түсіп, содан кейін автобуспен Люцернге оралуды қамтиды.

Тарих

Атаудың шығу тегі туралы бірнеше жергілікті аңыз бар. Бірінде Пилат тауы Понти Пилат осы жерге жерленгендіктен осылай аталған делінеді. Бірақ, осындай аңыз Италиядағы Монте Ветторе тауына да қатысты айтылады. Тағы бір аңыз бойынша, таудың пішіні үлкен адам, Пилаттың жатып қалған құрсағына ұқсайды, сондықтан оның атымен аталған. Атау "pileatus" сөзінен шыққан болуы мүмкін, ол "бұлтпен жабылған" деген мағынаны білдіреді. Оның шыңына Конрад Гесснер, Теодор Рузвельт, Артур Шопенгауэр (1804), Виктория патшайымы және Джулия Уорд Хау (1867) сияқты адамдар көтерілген. Тісті дөңгелекті темір жол 1889 жылы салынды. Таудың Oberhaupt шыңында қорғалған радар (швейцариялық FLORAKO жүйесінің бөлігі) және ауа райы станциялары орналасқан, олар көпшілікке жабық және жыл бойы қолданылады.

Әдебиетте

"Шале мектебі тағы да іске кіріседі". (1955) Элинор Брент Дайер Пилаттың жерленген жері туралы аңызды қайтадан баяндайды. Пилат тауы Брэд Тордың "Люцерн арыстандары" көркем романының шешімінде маңызды рөл атқарады.