Кіріспе
Gran Paradiso немесе Grand Paradis (ɡʁɑ̃ paʁadi) – Италиядағы Грай Альп тауларында, Аоста аңғары мен Пьемонт облыстарының арасында орналасқан тау. Ол Гран-Парадизо ұлттық паркінің ішінде жатыр.
the mountain in north west Italy
The Gran Paradiso or Grand Paradis (ɡʁɑ̃ paʁadi) is a mountain in the Graian Alps in Italy, located between the Aosta Valley and Piedmont regions. It is located in Gran Paradiso National Park.
География
Гран-Парадизо тауы Грайан Альпындағы ең биік жетінші тау болып табылады, оның биіктігі 4061 метрді құрайды. SOIUSA (Альптың халықаралық стандартталған тау бөлімі) жүйесінде бұл тау "Солтүстік-Шығыс Грайан Альптері" (итал. Alpi del Gran Paradiso; фр. Alpes du Grand Paradis) деп аталатын альпілік кішібөлімге жатады және Гран-Парадизо тобына да атауын береді. Монблан массиві Франция мен Италия шекарасында орналасса, Гран-Парадизо – 4000 метрден жоғары шыңы бар және толығымен Италия территориясында орналасқан жалғыз тау.
Жолдар
Көтерілулер әдетте Frédéric Chabod немесе Victor Emmanuel II паналарынан басталады. Екіншісі 1856 жылы Гран-Парадизо корольдік қорығын құрған Италияның Виктор Эммануэль II-нің құрметіне аталған, қазіргі уақытта Гран-Парадизо ұлттық паркінің орналасқан жері. Гран-Парадизо төрт мыңдық таулардың ең оңай шыңдалатындарының бірі деп кеңінен қабылданады. Дегенмен, бұл толыққанды дұрыс емес, себебі қырқаға дейінгі жолдың көп бөлігі F+ дәрежесінде болса да, Virgin Mary (немесе Madonna) шыңына (4058 м) дейінгі соңғы бірнеше ондаған метрде айқын қауіп-қатермен, I UIAA дәрежесіндегі қиындықтармен тауға көтерілу қажет, ал нағыз басты шыңға (4061 м) жету үшін 15 минутқа дейін II UIAA дәрежесіне дейін көтерілу талап етіледі. Гран-Парадизо жаңадан бастаған альпинистердің арасында танымал, және олардың көпшілігі Мадонна шыңына ғана шығады. Басты шыңға апаратын бағыттардан өзге, Гран-Парадизода тік солтүстік-батыс беткейінде қар мен мұзды қиын өтетін бағыт бар, оған Frédéric Chabod панасынан AD+ деңгейінде шаруашылық етуге болады. Шекараның француз жағында парк Vanoise ұлттық паркімен жалғасады.
Карталар
Италияның ресми картографиясы (Istituto Geografico Militare IGM); онлайн нұсқасы: www.pcn.minambiente.it. I.G.C. (Istituto Geografico Centrale) – «Жолдар мен паналар картасы» 1:50 000 масштабтағы №3 Gran Paradiso ұлттық паркі және 1:25 000 масштабтағы №101 Gran Paradiso, La Grivola, Cogne.
I. G. C. (Istituto Geografico Centrale) Carta dei sentieri e dei rifugi 1:50.000 scale n.3 Parco Nazionale del Gran Paradiso and 1:25.000 n.101 Gran Paradiso, La Grivola, Cogne