Кіріспе

1985 жылы Борис және Аркадий Стругацкийдің "Толқындар желді сөндіреді" (Волны гасят ветер; сонымен қатар "Уақыт саяхатшылары" деп аударылады) романы – 1985 жылы совет жазушылары Борис және Аркадий Стругацкийдің "Түскі Ғаламда" оқиғасы өрбитін ғылыми-фантастикалық туындысы. Кітап Максим Каммерердің баянында айтылады және "Ұлы Ашылу" туралы әңгімелейді.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Негізгі кейіпкерлер – Максим Каммерер мен Тоиво Глумов, екеуі де «Түсіндіріле алмайтын құбылыстарды» (ТҚ) зерттейтін ұйымда жұмыс істейді. Олардың бірқатар оқиғаны тергеуі оларды Қаңғыбас цивилизациясының жаңа әрекеттерінің куәсі екеніне сендіреді. Көптеген зерттеулерден кейін, ТҚ-ның Людендер деп аталатын құпия қоғамның жұмысы екені анықталды. Олар осы атты орыс тіліндегі «люди» сөзінен – «адамдар», «халық» деген мағынасында туындырып алғанын мәлімдейді, сондай-ақ «Homo Ludens» – «Ойнайтын адам» деген танымал латын тіліндегі фраза және «nelyudi» – «адам емес» деген сөздің анаграммасы ретінде де түсіндіреді (өйткені олар кейбір «қалыпты» адамдар тарапынан осылай қаралатынына сенімді). Людендер адам болып дүниеге келеді, бірақ олардың әдеттегі адамдардан әлдеқайда күшті жасырын психикалық қабілеттері бар. Олар өздерін ерекше түр деп санайды және адамзаттың «басқа мүдделері» бар екенін, кейде дәстүрлі адамгершілік моральдан жоғары тұратынын мәлімдейді. Людендер адамдармен тәжірибелер жүргізіп, олардың санасын өзгертеді, өзінің мақсаттарына жету үшін. Каммерер мен Глумовтың тергеуі Людендерді әшкерелейді, ал олар кейін «Ұлы ашылу» деп аталатын оқиғада жария етіледі. Глумовтың осындай қабілеті бар екені белгілі болады, енді ол өзі Люден болуды қабылдау керек пе, әлде жоқ па, деген мәселені шешуі керек. Ол бастапқыда Людендерге қосылу отбасына, достарына және адамзат цивилизациясына сатқындық жасайтынын айтады. Бірақ ол оны сынап көруге шешім қабылдайды, тіпті олармен адамзаттың «елшісі» ретінде қызмет ету үшін. Бірақ көп ұзамай Глумовпен байланыс үзіледі, Каммерер «ол енді бізді ұмытып кетті» деген болжам жасайды. Шындығында, оқиға Максимнің естеліктері түрінде баяндалады, оның оны жазу мақсаты – Глумовтың тарихын түсіндіру, өйткені басқа бір дереккөз (шығармадағы қисынмен) Глумовтың әлдеқашан Людендер тобында болғанын айтқан еді.

Ағылшын тіліндегі аудармалары

Стругацкий, Аркадий және Борис. "Уақыт саяхатшылары" Антонина В. Буа аударған. Нью-Йорк: Ричардсон және Стирман, 1987 жылғы 18 наурыз, 213 б. Стругацкий, Аркадий және Борис. "Желді толқындар өшіреді" Даниэльс Умановскис аударған. Чикаго: Чикаголық шолу баспасы, 2023 жылғы 18 сәуір, 178 б. .