Кіріспе

2005 жылы жазылған, Сергей Лукьяненконың "Москва, грубый черновик" романы "параллель әлем" жанрындағы ғылыми-фантастикалық туынды. Одан кейін "Финалдық жоба" жарық көрді.

Сюжетке кіріспе

Бір күні Мәскеуде тұратын орыс Кирилл біздің Жерімізге параллель басқа әлемдерге қатынай алатынын жасайды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Бұл оқиға кейіпкер Кириллдің қазіргі Мәскеудегі күнделікті өмірден "жойылуымен" басталады. Барлығы оны ұмытып кетеді (оның ата-анасы мен иті де), оның пәтерінде басқа адам тұрады, барлық кеңселердегі барлық жеке құжаттар мен файлдар жоғалады. Бірнеше уақыттан кейін оған телефон соғылып, ескі су мұнарасына шақырады, бірақ оның ішінде оның болашақ үйі мен жұмыс орны бар. Ол жерде оған басқа әлемдерге апаратын есіктерді ашу мүмкіндігі ашылады, бірақ бірін қоспағанда, барлығы жабық. Ашылған соң әр есікті қандай да бір әлеммен тығыз байланыстырады, бірақ қайсысын алдын ала болжау мүмкін емес. Барлық әлемдердің ортасы ұқсас және олар Жер планетасына ұқсас, бірақ қоғамдар мен адамдар әртүрлі. Біраз уақыттан кейін Кирилл ерекше функционалдар тобымен кездеседі, өйткені олар табиғаттан тыс қабілеттерге ие болғандықтан, оларды белгілі бір мамандықта керемет етеді. Олар басқа адамдарға қызмет етеді, бірақ көбінесе басқа функционалдарға. Кирилл де солардың бірі, кеден қызметкері болды дейді. Ол мұнарадан өткен адамдардың төлеген салықтарынан пайда көреді. Сонымен қатар, ол адамнан күшті және өлімсіз, бірақ мұнарасынан 10 км қашықтықта ғана. Кирилл жаңа әлемді, адамдарды, қабілеттерді жақсы көреді. Саясатшы Дима онымен кездесіп, Ресей үшін ұлттық идея табуды сұрайды. Ол Кириллге әлемнің бірінші нөмірі туралы хабарлайды, оған ешкім кіре алмайды және ол дәл біздің 30 жылдан кейін өмір сүріп жатқан әлемге ұқсайды. Осы дүниелік маңызды ақпарат елдің беделін арттырады. Кирилл сондай-ақ жер астымен кездеседі, яғни функционалдардың "корпоративтік заңдарына" қарсы күресетін және өздері үшін немесе басқа әлемдердің элиталары үшін жұмыс істейтін бірнеше адам. Ол жер астының риторикасына әсер етпейді, осылардың көпшілігін ақтап отыр. Қарулы оппозиция идеясы оған жат, тіпті күлкілі де көрінеді. Алайда Кирилл ғашық болған жас әйел - шынайы жер асты белсендісі. Ашылған соңғы есіктің арқасында әлемнің бірінші нөміріне жетеді: Күлкілі адамдармен толы сүйкімді Мәскеу: революция қорқыныштары мен Екінші дүниежүзілік соғыс болған жоқ, өйткені бұл әлем 30 жыл қалады және оның билеушілері басқа әлемдердің қателіктерін мұқият зерттейді. Дим Кириллге осыны ұсынды, бірақ керісінше. Біздің әлемге қайтып келген Кирилл қызына қатысты қиындыққа тап болады. Ол функционалдық жүйені жек көріп, мойынсұнбаушылық танытады. Бірақ олардың заңдары бұны кешірмейді, және функционалды Натали оны өлтіреді, Кирилл оны қайта тірілте алмайды. "Шырағы ақымақтық", - дедім мен, "Бұл қатты сөздер мен әдемі позалар 'олар өтпейді', 'бірақ ол қозғалады', 'ана ел немесе өлім', 'Мен өз сенімім үшін өлуге қабілеттімін' – бәрі шын өлім келгенде ақымақтыққа айналады. Ал оларды ұстайтын ересектерге..." Натали мақұлдап бас иіп қойды. "Бірақ ол қозғалады" дедім мен: "Бұл емес пе? Ол қозғалады, олар өтпейді, ал өлім өлімге айналған жағдайда да, туған жер туған жер болып қалады, және ешкім өлуге дайын емес, бірақ кейде өлуге қарағанда оңай." Кирлдің Наталимен күресуінде оның мұнарасы қирайды, осылайша ол функционалдық болып қалудан бас тартып, бұрынғы өміріне қайта оралады.

Ғаламдар: Қалың жобада Қалың жобада бірнеше баламалы ғаламдар бар. Олардың нақты саны белгісіз, кітаптың кейінгі бөліктері көптеген функционалдардың білетінінен әлдеқайда көп ғаламдар болуы мүмкін екенін көрсетеді. Бұл ғаламдар арасында саяхаттаудың жалғыз жолы – бір мезгілде бірнеше ғаламда бар бақылау мұнаралары арқылы (олардың көріну тәсілі әр ғаламда әртүрлі болса да). Функционалдар ғаламдарға ресми сандық атаулар мен көбірек кең таралған лақап есімдер арқылы сілтеме жасайды. Бұл лақаптар әрқашан бірдей бола бермейді. Мысалы, функциялар мен олардың одақтастары Жерге 3 атауды олар сонда жету үшін қолданатын бақылау мұнарасына жақын орналасқан қала-мемлекеттің атымен атайды.

Жер 1 (Аркан) – Жер 2 ғаламнан 35 жыл "артта" орналасқан ғалам. Бұл функционалдардың үй ғаламшары.

Жер-2 (Демос) Кириллдің үй ғаламшары. Бұл "Фан" ғаламшарындағы ең технологиялық дамыған мекенделген ғалам. Бұл демократияның кеңінен қолданылуы үшін аталған, ол басқа әлемдерде үкіметтің архаикалық түрі болып саналады.

Жер 3 (Вероз) – адамзат планетаның әр жеріне шашырап орналасқан көптеген қала-мемлекеттерде тұратын әлем. Австралия – зерттелмеген материк және теңіз басқа жерлерде аңыз ретінде қарастырылатын тіршілік иелерімен (мысалы, Кракен) толтырылған. Жер 3 планетасында мұнай жоқ, сондықтан бу жергілікті тұрғындар үшін негізгі қуат көзі.

Жер 4 (Антик) – көп жағынан грек-рим утопиясын еске түсіретін әлем. Мысалы, құлдарға жылына екі рет көтеріліс жасауға рұхсат етіледі. Егер олар сәтті болса, олар бос азаматтарға айналып, өздеріне құлдар ала алады.

Жер 5 – адамдар көктемде жыныстық циклінде жұптасатын әлем. Бұл Жер 3-тен жоғары, бірақ Жер 2-ден төмен дамыған.

Жер 6 (Твердь) – репрессивтік теократиялар басымдығы бар әлем. Басым шіркеу "бұрмаланған, жайпақ" христиандықтың нұсқасын ұстанады. Бұл әлем салыстырмалы түрде дамыған биотехнологиясымен және электр туралы білімсіздігімен танымал.

Жер 14 (Янус) – қыстың суық және жаздың ыстық болатын әлем. Көктем – ауа райы төзімді болатын жалғыз маусым. Осы Жердің айы және магниттік өрісі жоқ. Көптеген функционалдар Жер 14-тің мекенделмегенін болжайды, бірақ Финалдық жобада Кирилл кездескен функционал оның жануарлар мен адамдардың көктеммен бірге жылжып өмір сүретінін мәлімдеді.

Жер 16 – миллиардтаған жылдар бойы Жер аз өзгерген әлем. Бұл вулканизмге бейім, радиоактивті, оттегіге кедей және жалпы тіршілікке жарамсыз, бірақ Финалдық жобада одан жануарларға ұқсас дауыстар кейде естілетіні айтылады.

Жер 17 (Сақтау) – адам өмірінен толыққанды айырылған әлем. Бұл функционалдар мен олардың одақтастары үшін танымал демалыс орны.

Жер 22 (Нирвана) – туа біткен жануарлар жоқ ғалам. Планетаның беті кез келген адамды жақын маңайдағы мас күйге түсіретін есірткі зат өндіретін өсімдіктермен жабылған. Функционалдар осы ғаламды өздерінің жаулары үшін саяси түрме ретінде пайдаланады. Осы ғаламда туған балалар өсімдіктердің әсеріне қарсы тұруға бейім, бірақ олар толығымен иммунитетсіз емес.