Тимоти Моның "Батылдықтың артықтығы" романы және Шығыс Тимор трагедиясы
The Redundancy of Courage
Тимоти Моның «Батылдықтың артықтығы» романы – Оңтүстік-Шығыс Азиядағы Дану елi туралы, «Букер» жүлдесiн ұсынған шығарма. Шығыс Тимор негізінде жазылған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Батылдықтың артық екендігі - Тимоти Моның 1991 жылы жарық көрген романы. Оқиға Оңтүстік-Шығыс Азиядағы, Шығыс Тиморға негізделген, Дану деген ойдан шығарылған елде өтеді. Романды Канадада білім алған этникалық қытай бизнесмені Адольф Нг баяндайды. Бұл кітап Букер сыйлығына үміткерлердің тізіміне ілікті.
The Redundancy of Courage is a novel by Timothy Mo published in 1991. It is set in the fictitious country of Danu in Southeast Asia, which is based on East Timor. It is narrated by Adolph Ng, an ethnic Chinese businessman educated in Canada. It was shortlisted for the Booker Prize for Fiction.
Сюжетке кіріспе
Шығыс Тимор сияқты, Дану да Австралияның солтүстігіндегі бұрынғы португал колониясы. Ол аты аталмаған, бірақ Индонезия үлгісіндегі алып көршісі тарапынан басылып алынып, оккупацияланады. Кітап бойында басқыншы елдің халқы "малайлар" деп аталады. Бұл, Шығыс Тимордың басты тілі – тетум тіліндегі "малай" сөзіне ұқсас, ол "шет елдік" деген мағынаны білдіреді. Дану малайлармен біріктіріліп, олардың "елу сегізінші провинциясы" деп жарияланады, оның үстіне олардың жасыл және ақ түсті туы көтеріледі.
Like East Timor, Danu is a former Portuguese colony north of Australia. It is invaded and occupied by its giant neighbour, which is not named, but is based on Indonesia. The people of the occupying country are referred to throughout the book as the malai. This similar to malae, the word for foreigner in Tetum, East Timor's main language. Danu is annexed by the malai and declared their 'fifty eighth province', over which their green and white flag is raised.
Нақты тарих пен географияға сілтеме жасау
Бұл кейіпкерлер ойдан шығарылған болса да, 1975 жылы Шығыс Тимордағы оқиғаларға қатысқан адамдарға тікелей негізделген. FAKINTIL партизандық әскерінің командирі Освальдо Оливейра, 1975 жылы бір жақты тәуелсіздік жарияланғаннан кейін премьер-министр болған Николау Лобато және 2002 жылы Шығыс Тимордың тұңғыш президенті болған Ксанана Гусмаоға негізделген. Тәуелсіздік үшін күрескен партия ФАКУМ, Фретилинге негізделген. FAKINTIL да Falintil-дің үлгісімен жасалған. Хоаким Лобатоның прототипі – эмиграцияда болған көшбасшы Хосе Рамос-Хорта (кейіннен Сыртқы істер министрі, премьер-министр және президент). Билл Мэббели – индонезиялық әскерлердің Дилидегі шабуылы күні қаза болған австралиялық журналист Роджер Исттің бейнесі. Бес австралиялық журналистің қаза тапқан қаласы Балибо романда бейнеленген, сондай-ақ журналистердің өлімі де көрсетілген.
Although the characters are fictional, they are closely based on people involved in events in East Timor during 1975. Osvaldo Oliveira, commander of the FAKINTIL guerilla army, is based on Nicolau Lobato, who became Prime Minister following the unilateral declaration of independence in 1975, and Xanana Gusmão, who later became the first President of East Timor in 2002. FAKOUM, the pro independence party, is based on Fretilin. FAKINTIL is similarly based on Falintil. Joaquim Lobato is based on exiled leader José Ramos Horta (later Foreign Minister, Prime Minister and President). Bill Mabbely is based on Australian journalist Roger East, who was killed by Indonesian troops in Dili on the day of the invasion. Balibo, the town where five Australian based journalists were killed, is depicted in the novel, as is the killing of the journalists.