Кіріспе

1974 жылғы британдық «Доктор Кто» ғылыми-фантастикалық телесериалы

«Пеладон монстры» – британдық ғылыми-фантастикалық телесериал «Доктор Кто»-ның 11-ші маусымының төртінші сериясы, ол алғаш рет 23 наурыздан 27 сәуірге дейін BBC1 арнасында апта сайын алты бөлімнен көрсетілді. Бұл Джон Пертуидің Үшінші Доктор рөліндегі соңғы алдындағы сериясы болды. Сериалдың оқиғасы 1972 жылғы «Пеладонның қарғысы» сериалынан кейін 50 жыл өткен соң, минералға бай Пеладон планетасында өтеді. Сериалда инженер Экерсли (Дональд Джи) және тәлкек Мұз жауынгері командирі Азаксир (Алан Беннион) планетаны басып алып, оның минералдарын Пеладонның Бесінші Галактикадағы жауларына сату үшін сөз байласады.

Сюжет

Пеладон планетасында трисиликат кеншілері мен үкіметшіл топ арасында күрес жүріп жатыр, Гебек пен ызалы Эттис бастаған кеншілер жағдайды жақсартуды талап етеді. Планетаның билеушісі, патша Пеладонның қызы Талира, оларға көңіл бөледі, бірақ оның планетасы Галактикалық Федерацияның соғысқа қажетті жабдықтауын қамтамасыз ету үшін маңызды екенін біледі. Федерация соғысқұмар Galaxy Five конфедерациясымен қақтығыста. Кеншілер Аггедордың, патшалық аңның көрінісі кендерде пайда болып, кеншілерді, соның ішінде шетелдік инженер Вега Нексосты өлтіре бастағанда алаңдайды. Канцлер Ортон патшайымды бұл планетаға келген шетелдіктерге наразылықтың белгісі деп сендіруге тырысады, бірақ ол оған сенбейді. Цитаделге басқа шетелдіктер келеді: Үшінші Доктор мен Сара Джейн Смитпен бірге келген ТАРДИС. Доктор 50 жыл бұрын планета Галактикалық Федерацияға қосылғанда Пеладонға келген сапарын еске алады және Федерация елшісі Альфа Центаврды танып қуанады. Королева Докторды әкесінен біледі және Аггедордың көріністерінің себебін анықтау үшін оның көмегіне жүгінеді. Ол біреу трисиликат өндірісін тоқтатуға тырысып жатыр деп болжайды, және олар кеншілер ереуілге шығуды шешкенде сәтті болғандай көрінеді. Эттис Федерацияның қару-жарақ қоймасына шабуыл жасап, ереуілші кеншілерге қару алады. Бұл трисиликатты одан әрі жеткізуді қиындатады, сондықтан өңдеу зауытының басшысы инженер Эккерсли Альфа Центаврды тәртіпті қалпына келтіру үшін Федерация әскерлерін шақыруға көндіреді. Мұздықтар мен Пел басшылары Федерацияның басып алуына наразы, әсіресе мұздық жауынгерлер Пелдерді атып түсіргенде қатыгездік танытқанда. Әскердің басшысы командир Азаксирдің жалғыз мақсаты – трисиликат өндірісін сақтау. Пел саясатында жаңа өзгеріс болады: Ортон мен Гебек планетаны Мұз жауынгерлерінен құтқару үшін бірігеді. Алайда Эттис ақылдан безіп, Цитаделді жарылғысы келгенде қаза табады. Мұз жауынгерлері қазір астанаға әскери үкімшілік енгізіп, королева мен оның сарайын тұтқындап, тіпті Ортонды қашпақ болғанда өлтіреді. Шындық ашыққа шығады: Азаксир мен Эккерсли екеуі де Galaxy Five агенттері және трисиликатты бақылау үшін дағдарысты және оккупацияны ұйымдастырған. Аггедордың көрінісі – үрейді қоздыру үшін жасалған сурет. Гебек енді Пелдерді Мұз жауынгерлеріне қарсы соңғы шабуылға жетелейді, Азаксир мен басқа басқыншылар өлтіріледі. Еккерсли патшайымға шабуыл жасағанда нағыз Аггедордан өлтіріледі, бірақ өкінішке орай, осы процесте аң да өлді. Пеладонға Galaxy Five жеңілгені және Peladon стратегиясы сәтсіз аяқталғаны туралы жаңалық жетеді, ал королева Талира Гебекті жаңа канцлері етіп тағайындап, қоғамды жаңаруға тырысады. Доктор мен Сара әдеттегідей тыныш түрде кетеді.

Өндіріс

Минерал трисиликат деп аталды, себебі Барри Леттс оны Boots тіс пастасының құрамындағы ингредиенттердің бірі ретінде көріпті. Бұл Брайан Хейлстің «Доктор Кто» үшін жазған соңғы әңгімесі болды.

Қалыптастыру жазбалары

Рой Эванс ойнаған кейіпкер экранда "Miner" деп көрсетілсе, диалогта Рима деп аталады және Radio Times журналында да осылай жазылған. Ральф Уотсон бұрын Патрик Траутонның "Қорық желісі" (1968) әңгімесінде, ал кейін Том Бейкердің "Тың тас қорқынышы" (1977) әңгімесінде ойнаған. Джеральд Тейлор 60-шы жылдардағы барлық Далек оқиғаларында Далектерді басқарды, ол бұрын "The Web Planet" (1965) фильмінде Зарби рөлінде, "Соғыс машиналары" (1966) фильмінде Оператор және Вотанның дауысы ретінде, ал "Су астындағы қауіп" (1967) фильмінде Деймонның көмекшісі ретінде пайда болды. Алан Беннион мен Сонни Кальдинес бұрынғы түсірілімдерінде Мұз жауынгерлері рөлінде жиі ойнаған. Беннион "Өлім тұқымы" (1969) және "Пеладонның қарғысы" (1972) фильмдерінде әртүрлі "Мұз патшасы" кейіпкерлерін сомдады, ал Кальдинес үш алдыңғы Мұз жауынгерлері сериясының барлығында ойнады. Сонымен қатар, Кальдинес "Даллектердің зұлымдығы" (1967) фильмінде сөйлей алмайтын Кемел рөлін ойнады. Дональд Джи бұрын "Көңілді қарақшылар" (1969) фильмінде "Майор Ян Уорн" рөлінде ойнаған.

Баспаға шығарылған

Терренс Дикс жазған осы сериалдың романы 1980 жылдың желтоқсан айында Target Books баспасынан шықты.

Үй медиасы

Сериал 1995 жылдың 27 желтоқсанында VHS форматында жарық көрді. 2008 жылдың 3 наурызында Элизабет Слэйденнің байланыстыратын әңгімесімен Audio CD-де шығарылды. "Peladon Tales" деп аталатын жинақта "Peladon қарғысымен" бірге "Peladon монстры" сериалы 2010 жылдың 18 қаңтарында DVD форматында жарық көрді. Бұл сериал 2013 жылдың 16 қазанында Doctor Who DVD файлдарының 125-ші нөмірінде де шығарылды.