Кіріспе

Кесарбай Керкар (13 шілде 1892 – 16 қыркүйек 1977) – үнді классикалық әнші, Жайпур Атраули гаранасының өкілі. 16 жасынан бастап гарананың негізін қалаушы Устад Алладия Ханның (1855–1946) шәкірті болды. Ол 20 ғасырдың екінші жартысындағы ең белгілі хаял орындаушыларының біріне айналды. 1953 жылы «Сангит-Натак-Академи» сыйлығымен марапатталды, ал 1969 жылы Үндістандағы үшінші жоғары азаматтық наградасы саналатын «Падма-Бушан» орденімен құрметтелді.

Ерте өмір және тәрбие

Кери (сондай-ақ "Керим" деп те жазылады) кішкентай ауылында, Гоаның Солтүстік Гоадағы Понда талукасынан шыққан отбасында (сол кезде португалдық колония) туған Керкар сегіз жасында Кольхапурға көшіп, онда сегіз ай бойы Абдул Кәрім Ханнан дәріс алды. Гоаға қайтқаннан кейін Ламгаонға келгенде вокалист Рамкришнабуа Вазеден (1871–1945) оқыды.

Мансап

Керкар ақырында кең танымалдылыққа ие болды, аристократиялық тыңдарман алдында үнемі өнер көрсетті. Ол өзінің туындыларының бейнеленуіне ерекше мән берді, сол себепті HMV және Broadcast лейблдері үшін небары бірнеше 78 айналымдық пластинка жазды. Уақыт өте Керкар өзінің буынындағы шебер хаял әншісіне айналды және әйел әншілермен байланыстырылатын жеңіл классикалық музыканы сирек орындады. Оның халыққа танымал әнші ретіндегі жетістігі, Могубай Күрдікар (Кишори Амонкардың анасы), Хирабай Бародекар және Гангубай Хангалдың жетістіктерімен бірге, бұрынғы буын әйелдерінің шектеліп келген мехфилдер мен жеке жиындарда ғана ән салуына нұқсан келтіріп, келесі буын әншілерге жаңа мүмкіндіктер ашты. 1969 жылы Үндістан үкіметі оны «Падма-Бушан» орденімен марапаттады, ал сол жылы Махараштра штатының үкіметі оған «Раджья Гайка» атағын берді. Үндістанның Нобель сыйлығының лауреаты Рабиндранат Тагор (1861–1941) Керкардың әніне жоғары баға бергендігі айтылады. Оның құрметті «Сурашри» (немесе «Сурашри») атағы сөзбе-сөз «ноталардың шебері» дегенді білдіреді (үнді классикалық музыкасында «сур» – «ноталар», ал «шри» – осы контексте «ием» немесе «шебер» ретінде қолданылатын құрметті атау). Бұл атақ 1948 жылы Калькуттадағы Сангет Правин Сангитанураги Саджан Саман Самити тарапынан табысталды. Ол 1963–1964 жылдары сахнадан кетті, ал қазірде Ұлттық сахналық өнер орталығы (NCPA) оның атындағы Кесарбай Керкар стипендия қоры арқылы Мумбай университетінің студентіне жыл сайын музыкалық стипендия тағайындайды. Керкардың тағы бір ерекшелігі – оның «Jaat Kahan Ho» атты 3:30 минуттық жазбасы (Рага Бхаиравидің интерпретациясы) 1977 жылы «Вояджер» ғарыш кемесімен ғарышқа жіберілген, әлемдік музыкалық үлгілерді қамтитын алтын жалатылған мыс дискісіне («Voyager Golden Record») енгендігі. Этномузыколог Роберт Э. Браун бұл жазбаның үнді классикалық музыкасының ең жақсы үлгісі екеніне сенгендігі үшін оны «Вояджер» дискісіне қосуды ұсынды. 2000 жылдан бері оның архивтік жазбаларының бірнеше CD-лері жарық көрді, соның ішінде оның ең танымал әндері бар «Алтын Milestones» сериясы да бар.