Кіріспе

24 кыллы, электрлі қос көпірлі арфа

Гравикорд – Роберт Гравидің 1984 жылы ойлап тапқан 24 кыллы электрлі қос көпірлі арфасы. Ол Батыс Африканың корасы мен мбирасына тығыз байланысты. Бұл аспап екі бөлек тональды массивтік құрылымды пайдалану үшін жасалған, бұл заманауи электроакустикалық аспапта полиритмикалық музыкалық стильде қиылысқан ырғақтарды оңай ойнауға мүмкіндік береді. Грави кора – сондай-ақ Грави әзірлеген ұқсас аспап, ол дәстүрлі 21 кыллы корамен бірдей реттелген.

Сипаттама

Гравикорд Батыс Африканың қора аспабына негізделген. Ол дәнекерленген тот баспайтын болаттан жасалған, 24 нейлон ішекшеден тұрады, бірақ резонанс беретін лак немесе терісі жоқ. Көпір машинамен өңделген синтетикалық материалдан жасалған, және пьезоэлектрлік сенсоры кіріктірілген. Көпірдің ортасына жақын екі тұтқа орналасқан. Көпір иілген, ол қолдардың алақандарында ұсталатын қысқартылған, көтерілген тұтқалардан шығатын соқпақтың доғасын қайталайды. Көпірдің үстіңгі жағындағы металл таспа тонды механикалық түрде басқару және көпірді тұрақтандыру үшін қолданылады. Аспап электр гитарасы сияқты күшейткішке қосылады. Ойнау техникасы қора аспабындағыдай: ойнаушы әр қолдың бас бармағы мен көрсету саусағымен ішекшелерді тартып алады. Әр қол бір-бірімен үйлесіп немесе қарсы ойнай алатындықтан, қарапайым техникалармен күрделі ырғақты музыка жасауға болады. Дегенмен, Гравикордтың құбылысы қора аспабының құбылысынан өзгеше, ал ойнау техникалары толықтай үйлесімді емес.

Африкалық тамыры

Сахарадан оңтүстік Африка музыкасындағы айқас ырғақтардың терең мәдени маңызы болғандықтан, ондағы бірнеше аспаптар оларды оңай тудыру үшін жасалған. Кора, донсо-нгони және мбира сияқты аспаптар ноталарды көптеген батыс аспаптарына тән бас-дипазондық сызықты құрылымнан гөрі, ерекше бөлінген, кезектесетін ретпен ұйымдастырады. Бұл аспаптарда екі қол да аспаптың тоналық диапазонының барлық бөлігінде еркін ойнай алады, бір қол бастық диапазонмен, екіншісі дипазонмен шектелмейді. Сонымен қатар, әр қолдың саусақтары тәуелсіз ырғақ үлгілерін орындай алады, олар дипазоннан басқа және керісінше оңай өтуге болады, бұл өте тегіс немесе әртүрлі синкопациямен болуы мүмкін. Мұның бәрі сол және оң қол саусақтары физикалық тұрғыдан қақтығыспай, бірдей тар тоналық диапазонда жасалады. Бұл қарапайым ырғақтар күрделі айқас ырғақтарды, соның ішінде қайталамалы соққы/соққы аралық ауысуларды тудырады, оларды басқа жолмен жасау өте қиын. Осы ерекше африкалық құрылым қарапайым ойнау техникаларын біріктіріп, ұлы сұлулық пен күрделілікке ие полиритмиялық музыканы жасайды.

Тарих

Грави бастапқыда гитараға қарағанда полиритмдерді оңай ойнай алатын аспапты қалаған, сондықтан ол осы мақсатқа жету үшін бірнеше жыл бойы Gravikord дизайнын жетілдірді. 1974 жылы жасалған алғашқы прототип акустикалық болды және бамбук пен шыны талшықтан жасалған себет тәрізді резонаторы, жануар терісінен жасалған қабығы және үлкен бамбук мойны болды. Бұл алғашқы Gravikord-тар қорадан мойындағы құралды реттеу механизмдері негізге орналастырылып, және қалыңдығы қайта жасалған, сонымен қатар сырғалармен бірге ойналатын калимбасы бар екендігімен ерекшеленді. Олардың құралдауы да ерекше болды, себебі олардың 25 сырғасы Хью Трейсидің калимба құралдау жүйесінің өзгертілген нұсқасын пайдаланып симметриялық түрде құралданды. Грауи осы кезеңде ағаш, алюминий және басқа материалдардан жасалған бірнеше бірегей прототиптерді жасады, олардың ішінде стерео шығысы және өзгермелі биіктігі бар еді, және ақырында 1984 жылы Gravikord патенттелді.

Бас әулет әулетінің садағы

Бұл - Боб Грауидің джаз музыканты Шеф Сянь Тунде Аджуа, яғни Кристиан Скоттпен бірлесіп жасаған Gravikord-тың жаңа үлгісі. Бұл 20 кылдан тұратын аспап, Gravi kora аспабының көпірінің биік нұсқасын пайдаланады, нәтижесінде кылдар арасы кеңейтілген. Жаңа дизайндағы көтерілген тұтқалары Gravi kora-ға қарағанда қысқарақ, Gravikord-қа көбірек ұқсайды, бұл кылдың орта тұсына қолыңызды қоюға және аспапты табиғи түрде ұстауға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, төменгі мойнында екі қолмен бір қатар кылдармен ойнауға арналған, дәнекерленген үшінші кішкентай тұтқасы бар. Биік көпірдің тұрақтылығы нашар болғандықтан, көпірдің үстінен тюнер блогына дейін қосымша тіреу орнатылған.

Ойнау

Екі аспап та әдетте диатоникалық гаммаға келiстiрiлгенiмен, баяу пьесаларда жеке ноталарды диезбен өзгерту арқылы акциденттер жасауға болады. Бұл, бiр саусақпен струнаның подстаканнiң артындағы бөлігін басып, керiп тұру арқылы жасалады, ал струнаны қалыпты түрде тартылады. Бұл жапондық котода қолданылатын техникаға ұқсас. Жылдам хроматикалық пьесалар үшін аспапты толық хроматикалық ету үшін питч-шифтер қолданылуы мүмкiн. Оны аспаптың барлық гаммасын бір жарты тон жоғары немесе төмен қарай жылдам өзгертуге немесе аспапты добро, слайд-гитара немесе педальды сталь-гитара стильдерінде ойнауға мүмкiндiк беретiн үздіксіз питч-шифтке орнатуға болады. Gravikord және Gravi kora қақтығыс тудыратын акустикалық дыбыс шығармайтындықтан, оларды дилей, дисторшн, ревербераторлар немесе вах-вах педаль сияқты гитара эффектілерімен ойнауға болады.

Қабылдау

1988 жылы "Guitar Player Magazine" журналы Гравикорд туралы мақала жариялады, онда былай делінген: "Гравикорд жоғары технологиялық, заманауи мүсіндей көрінсе де, оның тамыры африкалық курада, қос ішекті арфаның полиритмиялық музыкасында, сондай-ақ жапондық кото, африкалық калимба (бармақ пианиносы) және африкалық курада жатыр. [Грави] әр қолмен жеке мелодияларды немесе қосымша әуендерді орындауға мүмкіндік беретін бамбуктан жасалған қос ішекті арфалармен тәжірибе жүргізе бастады. Оның ықпалы джаз, диксиленд, бали гамеланы және американдық халық музыкасына дейін жетеді". Мақалада аспаптың техникалық сипаттамасы және Гравикордтың патенттік суреті де келтірілген. Метрополитен өнер мұражайы Гравикордты "Тұрақты ырғақтар" көрмесіне (Нью-Йорк, 3 қазан 1996 – 3 тамыз 1997) қосты. Бұл көрме туралы "The New York Times" газетінде Рита Рейф былай деп жазды: "Көрменің ең қызықты нұсқаларының бірі – гравикорд, электронды түрде күшейтілген, арфа сияқты дыбысталатын аспап. Шоудың кураторы Мур мырза, бұл аспаптардың пішіні мен дыбысы 'қабатталған ырғақтар, аралас тембрлер және африкалық қозғалыстың' бір түрін бейнелейді деді". 2018 жылдың наурыз айында Гравикорд мұражайдың Андре Мертенс музыкалық аспаптар галереясында тұрақты экспонат ретінде орналастырылды. 2000 жылы Элвис Костелло эксперименталды музыкалық аспаптардың жазбаларынан құралған "Gravikords, Whirlies and Pyrophones" жинағын барлық уақыттың ең жақсы 500 альбомының тізіміне енгізді.

Мақалалар

Гравикорд музыкалық аспаптар сөздігінде тіркелген. Гравикордты сипаттаған немесе оған сілтеме жасаған басқа мақалалар мына басылымдарда жарияланды: Curio Magazine, Daily News, Dirty Linen, Experimental Musical Instruments, Gravikords Whirlies & Pyrophones, New Sounds, Science News, Smithsonian Magazine, The New York Times, The Washington Post және Vanity Fair, сондай-ақ тағы да басқалары.