Кіріспе

Музыкалық аспап

Акустикалық, электрлі емес гитаралардың жалпы диапазоны. Болат ішектегі акустикалық гитара – романтикалық гитараның ішек ішектерімен тартылған түрінен пайда болған, бірақ жарқыраған, күшті дыбыс үшін болат ішектермен тартылған гитараның қазіргі заманғы түрі. Қазіргі классикалық гитара сияқты, ол көбінесе жай ғана акустикалық гитара деп немесе кейде халық гитарасы деп аталады. Ең көп таралған түрі көбінесе «жазық бетті» гитара деп аталады, оны арнайырақ «доғалы» гитарадан және басқа да түрлерінен ажырату үшін. Акустикалық гитараның стандартты құрамы E A D G B E (төменнен жоғарыға қарай), бірақ көптеген музыканттар, әсіресе саусақпен ойнаушылар, ашық G (D G D G B D), ашық D (D A D F A D), төмендетілген D (D A D G B E) немесе D A D G A D (әсіресе ирланд халық музыкасында) сияқты баламалы құрамдарды (скордатура) қолданады.

Құрылыс

Болат сымды гитаралар құрылысы мен қолданылатын материалдар бойынша әртүрлі болады. Әртүрлі ағаштар мен қабырғаны бекіту әдістері аспаптың тембрін немесе дыбысын өзгертеді. Ғылыми дәлелдері көп болмаса да, көптеген музыканттар мен гитара жасаушылар сапалы гитараның дыбысы уақыт өте келе жақсарады деп есептейді. Олардың пікірінше, гемицеллюлоза мөлшерінің азаюы, целлюлозаның кристалдануы және лигниннің уақыт өте келе өзгеруі гитара ағашының резонанстық қасиеттерін жақсартады.

Түрлері

Болат тілшелі акустикалық гитаралар көбінесе әртүрлі дене түрлерінде жасалады, олардың мөлшері, тереңдігі және пропорцияларымен ерекшеленеді. Жалпы алғанда, гитараның резонаторлық қуысы екі біріккен камерадан тұрады деп есептеуге болады: мойын жағындағы жоғарғы бөліктер (бұрыш – аспап денесінің дөңгелек бөлігі) және көпір жағындағы төменгі бөліктер. Бұл екі бөлік гитараның ең тар бөлігінде, яғни резонаторлық тесікке жақын жердегі белдемеде қосылады. Осы екі бөліктің пропорциясы мен жалпы мөлшері нақты дене стилінің тональдық тепе-теңдігі мен "туған дыбысын" анықтауға көмектеседі. Парлор, 00, қос 0 немесе концерттік дене стилі – классикалық гитарадан тікелей алынған негізгі дене стилі. Оның ең жұқа резонаторлық қуысы және ең кішкентай жалпы мөлшері бар, бұл оны ойнауға өте ыңғайлы етеді, бірақ үлкен стильдерге қарағанда дыбыс проекциясы нашар. Оның кіші мөлшері жас немесе денесі кішкентай музыканттарға қолайлы. Ол кішкентай бөлмелерге өте жарайды. Мартиннің 00 xxx сериясы және Тейлордың x12 сериясы – осыған қатысты кең таралған мысалдар. Гранд-аудиториялық гитара, кейде 000 немесе үш есе 0 деп аталады, концерттік гитараға өте ұқсас, бірақ сәл кеңірек және терең. 000 стильіндегі көптеген гитаралардың резонаторлық қуысының физикалық көлемін арттыру үшін жиектерінен тереңдетілмейтін дөңгелек арқасы бар, бұл ыңғайлылық пен ойнауға әсер етеді. Нәтижесінде 00 стиліне ұқсас, бірақ үлкен дыбыс және динамикалық диапазонмен, сондай-ақ төменгі жиіліктерге жақсы жауап беретін теңгерімді тон пайда болады, бұл дене стилін өте танымал етеді. Мысалы, Эрик Клэптонның Мартин гитарасы осы стильде жасалған. Мартиннің 000 xxx сериясы және Тейлордың x14 сериясы – гранд-аудиториялық стильдің жақсы белгілі мысалдары. Дредноут – үлкен денелі гитара, оның терең резонаторлық қуысы бар, бірақ көптеген стильдерге қарағанда жоғарғы бөліктері кішкентай және аз көрінеді. Оның мөлшері мен қуаты оның құрылған кезіндегі (20 ғасырдың басы) ең қауіпті әскери кеме класының атынан алынған. Бұл стильді Martin Guitars "классикалық" стильдегі гитараларға қарағанда тереңірек дыбыс беру үшін, резонансты баспен жасады. Оның денесінің тығыз пішіні мен терең дыбысының үйлесімі дерлік барлық ірі болат тілшелі гитара жасаушылардың назарына ілікті, бұл оны ең танымал дене стиліне айналдырды. Мартиннің "D" сериялы гитаралары, мысалы, жоғары бағаланған D 28, дредноуттың классикалық үлгілері болып табылады. Джамбо дене стилі гранд-аудиториялық гитарадан әрі үлкен, бірақ пропорциялары ұқсас, және әдетте дредноутқа ұқсас терең дыбыс беру үшін жасалған. Гибсон гитара дредноутпен бәсекелесу үшін осы дизайнды жасады. Болат тілшелі гитараның декісін жасау үшін ең көп қолданылатыны – Ситка шыршасы, содан кейін Альпі және Адирондак шыршалары келеді. Гитараның артқы және бүйір бөліктері әдетте бір түпкілікті ағаштан жасалады; бразилиялық палисандр, шығыс үнді палисандры және Гондурас махагони – дәстүрлі таңдау, бірақ клен оның кесілу жолына байланысты көрінетін бейнесі үшін бағаланады (мысалы, жалынды және тігізгіш үлгілер). Көбірек таралған дәстүрлі емес ағаш – сапель, ол махагониға ұқсас, бірақ түсі ашық және визуалды тартымды терең талшықты құрылымы бар. Жоғары сапалы дәстүрлі ағаштардың бағасының өсуіне байланысты көптеген өндірушілер ағаштардың балама түрлерін немесе стандартты түрлердің кең таралған нұсқаларын сынап көре бастады. Мысалы, кейбір өндірушілер қызыл шырша немесе махагони декісі бар модельдерді немесе Ситкадан басқа шырша түрлерін шығара бастады. Шырша ағашы да, бас ағашы сияқты, артқы және бүйір бөліктерінде жиі қолданылады. Бастапқы деңгейдегі модельдер, әсіресе Шығыс Азияда жасалған модельдер, көбінесе нато ағашын қолданады, ол махагониға ұқсас, бірақ сатып алуға арзан. Кейбірлері сондай-ақ пластик немесе графит сияқты ағаш емес материалдарды қолдана бастады. Көміртек талшығы және фенолды композиттік материалдар мойынды жасау үшін қажет болды, ал кейбір жоғары сапалы гитара жасаушылар толығымен көміртек талшығынан жасалған гитаралар шығарады.

Музыка және орындаушылар

1960 жылға дейін жалпақ бетті, болат ішектелген гитарада ойналатын музыканың басым түрлері салыстырмалы түрде тұрақты болды және акустикалық блюз, кантри, блюграсс, фолк және рок жанрларының бірнеше түрін қамтыды. 1960 жылдардың басында Дэйви Грэм және Джон Фейи сияқты орындаушылар концерттік ортада жекелеген болат ішектелген гитарада ойнау концепциясын енгізді. Олар кантри-блюз саусақпен таңдау техникасын қолданып, еуропалық классикалық музыка құрылымына ұқсас түпнұсқа композициялар жасады. Фейидің замандасы Робби Башо үнді классикалық музыка элементтерін қосты, ал Лео Коттке Фейи стиліндегі тәсілді қолданып, жекелеген болат ішектелген гитараның алғашқы "хит" жазбасын жасады. Болат ішектелген гитаралар flatpicking әлемінде де маңызды, оны Кларенс Уайт, Тони Райс, Брайан Саттон, Док Уотсон және Дэвид Гриер сияқты музыканттар пайдаланды. Гитар жасаушылар осы музыканттар үшін акустикалық гитараны қайта жасаумен тәжірибе жүргізіп жатыр. Бұл жалпақ бетті, болат ішектелген гитаралар классикалық стильдегі саусақпен таңдау үшін, ал хордалық сүйемелдеуге (қозғауға) қарағанда көбірек жасалып, дыбыс беріледі. Кейбір гитар жасаушылар саусақпен ойнау стиліне көбірек назар аударып, осы стильге арналған ерекше гитаралар жасады. Көптеген басқа гитар жасаушылар C. F. Martin & Co компаниясының "Алтын дәуірінің" гитараларын қайта жасауға тырысады. Бұл Рой Нобл бастады, ол 1968 жылдан 1972 жылға дейін Кларенс Уайт ойнаған гитараны жасады, содан кейін Билл Коллингс, Марти Ланхам, Дана Буржуа, Рэнди Лукас, Линн Дуденбостел және Уэйн Хендерсон, қазіргі кезде винтаж Мартиндерден, әсіресе Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі модельдерден шабыттанған гитаралар құрастырушылар осы іске кірісті. Винтаж Мартиндердің бағасы экспоненциалды түрде өсіп келе жатқандықтан, жоғары деңгейдегі гитара әуесқойлары олардың нақты көшірмелерін талап етуде, ал гитар жасаушылар осы сұранысты қанағаттандыруға тырысуда.