Александр Буэли: Француз композиторы және органисінің өмірі мен шығармашылығы
Alexandre Boëly
Александр Боэли (1785-1858) – француз композиторы, органды орындаушы. Бах, Гайдн шығармаларын насипаттаған, романтизм дәуірінде мойынбұрудан бас тартқан тұлға.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Француз органисті және композиторы (1785–1858)
French organist and composer (1785–1858)
Александр Пьер Франсуа Боэли (19 сәуір 1785 – 27 желтоқсан 1858) – француз композиторы, органист, пианист және альтшы.
Alexandre Pierre François Boëly (19 April 1785 – 27 December 1858) was a French composer, organist, pianist, and violist.
Мансап
Версальде музыканттар отбасында дүниеге келген Боэли алғашқы музыка сабақтарын әкесінен, Жан Франсуадан алды. Әкесі Париждегі Сент-Шапельде контратенор болған, сонымен қатар Версаль сарайында композитор және арфа мұғалімі қызметін атқарды. Боэли Тирольдік пианист Игнац Ладурнерден де сабақ алды, ол оны Бах және Гайдн шығармаларымен таныстырды. Боэли ересек болған соң олардың шығармаларын насихаттаушысы болды. Фортепиано мен органмен қатар, Боэли талантты альтист те болды. 19 ғасырда Еуропаны шарлаған романтизм қозғалысы кезінде, Боэли Париждегі музыкалық өмірдің ресми ағымынан шеттетілді, себебі оның классикалық сезімталдығы және "элитарлық" тұрғысынан күрделі музыка жазуға берілгендігі бағаланбады. Боэли өзінің замандастарының жазған және мақтан тұтқан музыкасына наразылық білдірді. Наполеон дәуіріндегі ең танымал туындылар – патриотизмге толы немесе опералық күштілікке ие композициялар еді. Өзінің консервативті беделін нығайта отырып, 1840 жылы Сен-Жермен-л'Осерруадағы органшы қызметіне тағайындалғаннан кейін, ол сол кезде көпшілікке беймәлім болған қайтыс болған композиторлардың шығармаларын насихаттады. Олардың ішінде Фрескобальди, Куперен және, ең бастысы, ойнауға өте қиын деп есептелген Бахтың шығармалары болды. Алайда, бұл әрекеттері оған халықтың құрметін әкелмеді, 1851 жылы оның орындауының "қатаңдығы" үшін қызметтен босатылды. Боэли қарапайым фортепиано мұғалімі болып қайтыс болды, бірақ Мари Биго, Пьер Байло, Фридрих Калькбреннер және Иоганн Баптист Крамерден құралған жақын достар тобының құрметі мен сеніміне ие болды. Боэли көпшілікке кеңінен танымал болмаса да, бұл 19 ғасырдағы француз музыкасының дамуына оның қосқан үлесін кемсітпейді. Ол өзінен кейін 300-ге жуық жеке туындыдан тұратын бай мұра қалдырды, әсіресе камералық музыка және фортепиано немесе органға арналған аспаптық шығармалар жанрында. Олардың ішінде әртүрлі стильдегі жаттығулардың он екі кітабы және педальды немесе үш қолмен ойналатын фортепианоға арналған төрт кітабы бар. Қартайған шағында оны екі жас дарынды музыкант – Сезар Франк және Камиль Сен-Санс іздеп келді. Олар оны асыл және таза классикалық орган дәстүрінің сақшысы ретінде құрметтеді. Боэли 1858 жылы Париждегі Понтье көшесіндегі 27-ші үйде 73 жасында табиғи себептерден қайтыс болды. Сент-Филипп дю Руль шіркеуінде оның шәкірті Сен-Санстың органмен орындаған реквиемнен кейін, ол Монмартр зиратына жерленді.
Born in Versailles into a family of musicians, Boëly received his first music lessons from his father, Jean François, who was a countertenor at the Sainte Chapelle in Paris and a composer and harp teacher at the court of Versailles. He also studied under the Tyrolian pianist Ignaz Ladurner, who introduced him to the work of Bach and Haydn, which Boëly would champion in his adult career. Besides mastering the piano and organ, Boëly was also a talented violist. As the Romantic movement swept through Europe during the 19th century, Boëly was shunned by the official mainstream of musical life in Paris because of his classical sensibilities and his "elitist" fidelity to writing serious music. Boëly regarded with distaste the music that was written and feted by many of his contemporaries. The most popular standards during the Napoleonic period were compositions that swelled with patriotism or operatic intensity. Entrenching his reactionary reputation, he used his appointment as organist at Saint Germain l'Auxerrois in 1840 to promote the works of deceased composers who were then only scantily appreciated by the public. These included Frescobaldi, Couperin and, most importantly of all, the supposedly impenetrable, unplayable Bach. Such efforts did not win him popular favour, for he was dismissed from his position in 1851 for the "austerity" of his playing. He died a simple piano teacher, but not without enjoying the respect and confidence of a close circle of friends which included Marie Bigot, Pierre Baillot, Friedrich Kalkbrenner, and Johann Baptist Cramer. Although Boëly was and remains largely unknown to the public, this does not diminish the part he played in the flourishing development of French music during the 19th century. He left behind an impressive oeuvre which numbers about 300 individual works, especially in the genres of chamber music and instrumental pieces for piano or organ. These include twelve books of practice pieces of different styles and four books for organ with pedals or piano three hands. In old age, he was sought out by two rising young artists, César Franck and Camille Saint Saëns, who revered him as a guardian of a noble and pure classical organ tradition. He died of natural causes at 27 rue Ponthieu in Paris in 1858 at the age of 73. After a requiem mass at the church of Saint Philippe du Roule in which his pupil Saint Saëns played the organ, he was buried at the Montmartre Cemetery.