Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Уильям Дэвид Кулидж (William David Coolidge; 23 қазан 1873 – 3 ақпан 1975) – американдық физик және инженер, ол рентген машиналарын жетілдіруге зор үлес қосты. Ол General Electric зерттеу зертханасының директоры және корпорацияның вице-президенті болды. Ол сонымен қатар "иілгіш вольфрамды" (қайнар шам үшін маңызды) жасағандығымен де белгілі болды.
William David Coolidge ('/k//uː//l//ɪ//dʒ/; October 23, 1873 – February 3, 1975) was an American physicist and engineer, who made major contributions to X ray machines. He was the director of the General Electric Research Laboratory and a vice president of the corporation. He was also famous for the development of "ductile tungsten", which is important for the incandescent light bulb.
Алғашқы жылдар
Кулидж Массачусетс штатының Хадсон қаласына жақын жердегі фермада дүниеге келген. 1891 жылдан 1896 жылға дейін Массачусетс технология институтында (МИТ) электр инженериясын оқыды. Бір жыл зертхана ассистенты болып жұмыс істегеннен кейін, ол Германияға тағы оқуға барып, Лейпциг университетінде докторлық диссертациясын қорғады. 1899 жылдан 1905 жылға дейін МИТ химия кафедрасының Артур А. Нойестің ғылыми ассистенты болды.
Coolidge was born on a farm near Hudson, Massachusetts. He studied electrical engineering from 1891 until 1896 at the Massachusetts Institute of Technology (MIT). After a year as a laboratory assistant, he went to Germany for further study and received his doctorate from the University of Leipzig. From 1899 to 1905 he was a research assistant to Arthur A. Noyes of the Chemistry Department at MIT.
Қисық вольфрам
Кулидж 1905 жылы General Electric компаниясының жаңа ғылыми-зерттеу зертханасында зерттеуші болып жұмысқа орналасты, онда ол шамдарда талшықтар ретінде вольфрамды пайдалануға әкелетін тәжірибелер жүргізді. Вольфрам оксидін тазарту арқылы, оны талшықтарға оңай созуға болатын "қоңыр вольфрамды" жасады. 1911 жылдан бастап General Electric жаңа металлдан жасалған шамдарды сатты, және олар GE үшін көп ұзамай маңызды кіріс көзіне айналды. Ол 1913 жылы осы "жаңалыққа" патент (АҚШ#1,082,933) алды. Бірақ 1928 жылы АҚШ соты оның 1913 жылғы патенты өнертабыс ретінде мойындалмады деп шешті.
Coolidge went to work as a researcher at General Electric's new research laboratory in 1905, where he conducted experiments that led to the use of tungsten as filaments in light bulbs. He developed 'ductile tungsten', which could be more easily drawn into filaments, by purifying tungsten oxide. Starting in 1911, General Electric marketed lamps using the new metal and they soon became an important source of income for GE. He applied for and received a patent (US#1,082,933) for this 'invention' in 1913. However, in 1928 a US court ruled that his 1913 patent was not valid as an invention.
Жақсартылған рентген түтігі
1913 жылы ол Кулидж түтігін (ыстық катодты түтігін) ойлап тапты, бұл рентген машиналарында қолдануға арналған жақсартылған катоды бар рентген түтігі болды, ол денедегі терең жатқан анатомиялық құрылымдар мен ісіктерді күштірек көруге мүмкіндік берді. Вольфрам жіпшесі де қолданылған Кулидж түтігі, сол кездегі жаңа ғылым саласы – радиологияда маңызды жетістік болды (АҚШ патенті 1913 жылы тіркелді және 1916 жылы АҚШ патенті 1,203,495 ретінде бекітілді). Оның негізгі конструкциясы бүгінге дейін қолданылып келеді. Ол сонымен қатар алғашқы айналмалы анодты рентген түтігін де ойлап тапты.
In 1913 he invented the Coolidge tube (hot cathode tube), an X ray tube with an improved cathode for use in X ray machines that allowed for more intense visualization of deep seated anatomy and tumors. The Coolidge tube, which also utilized a tungsten filament, was a major development in the then nascent medical specialty of radiology (US patent filed in 1913 and granted as US Patent 1,203,495 in 1916). Its basic design is still in use. He also invented the first rotating anode X ray tube.
Марапаттар
Ол мүше болған Америка өнер және ғылым академиясы 1914 жылы Кулиджге Рамфорд сыйлығын табыс етті. 1925 жылы АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. Кулиджге 1927 жылы Америка электр инженерлері институтының Эдисон медалі оның жарықдиодты электр шамдары мен рентген сәулесіне қосқан үлесі үшін берілді. Ол 1926 жылы оның икемді вольфрам патенті (1913) сотта жарамсыз деп танылғандықтан, бұл беделді сыйлықты қабылдаудан бас тартты. 1926 жылы Говард Н. Поттс медалімен, ал 1927 жылы Луи Е. Леви медалімен марапатталды. Ол 1938 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. Кулидж 1939 жылы Фарадей медалімен марапатталды. 1944 жылы Франклин медалімен марапатталды. 1963 жылы Ремшайд қаласы оған ыстық катодты рентген түтігін ойлап тапқаны үшін Рентген медалін табыс етті. 1975 жылы ол Нью-Йорк штатының Шенектади қаласында 101 жасында қайтыс болғанға дейін Ұлттық өнертапқыштар даңқы залына сайланды.
The American Academy of Arts and Sciences, of which he was a member, awarded Coolidge the Rumford Prize in 1914. He was elected to the United States National Academy of Sciences in 1925. Coolidge was awarded the American Institute of Electrical Engineers Edison Medal in 1927 For his contributions to the incandescent electric lighting and the X rays art. He rejected this prestigious award in 1926 on the basis that his ductile tungsten patent (1913) was ruled by court as invalid. He was awarded the Howard N. Potts Medal in 1926 and the Louis E. Levy Medal in 1927. He was elected to the American Philosophical Society in 1938. Coolidge was awarded the Faraday Medal in 1939. He was awarded the Franklin Medal in 1944. The city of Remscheid awarded him with the Röntgen Medal for his invention of the hot cathode X ray tube in 1963. In 1975 he was elected to the National Inventors Hall of Fame, shortly before his death at age 101 in Schenectady, New York.
Кейінгі мансап
Кулидж 1932 жылы GE ғылыми-зерттеу зертханасының директоры болды, ал 1940 жылы General Electric компаниясының вице-президенті қызметін атқарды, 1944 жылы зейнетке шыққанға дейін. Зейнетке шыққаннан кейін де ол GE-ге консультациялық қызметтер көрсетуін жалғастырды.
Coolidge became director of the GE research laboratory in 1932, and a vice president of General Electric in 1940, until his retirement in 1944. He continued to consult for GE after retirement.