Кіріспе

Канадалық биіктікке секіруші Дебби Арден Брилл (10 наурыз 1953 жылы туған) – 16 жасында 6 фут (1.83 метр) биіктіктің үстінен секіріп өткен алғашқы Солтүстік Америка әйелі. Оның еңкейіп секіру стилі – қазір элиталық биіктікке секірушілердің арасында кең таралған техника – «Брилл Бенді» деп аталады және ол Дик Фосбери АҚШ-та ұқсас «Фосбери Флоп» әдісін дамытып жатқан кезде бала кезінде қалыптасқан. Брилл 1970 жылғы Ұлттар Достастығы ойындарында және 1971 жылғы Пан-Америка ойындарында биіктікке секіруден алтын медаль жеңіп алды. 1972 жылғы Жазғы Олимпиадада 8-орынды иеленді, ал Мюнхендегі трагедиядан кейін спорттан кетіп, үш жылдан соң қайта оралды. 1979 жылы IAAF Әлем кубогында және 1982 жылғы Ұлттар Достастығы ойындарында алтын медаль жеңіп алды. 1969 жылдан бері Канаданың биіктікке секіру рекордын сақтап келеді және 1982 жылы, бірінші баласын дүниеге келтіргеннен кейін бірнеше ай өткенде 1,99 метрлік қазіргі рекордты орнатты.

Мансап

Брилл Мишн қаласында, Британдық Колумбияда, канадалық әке мен американдық ананың бес баласының бірі болып дүниеге келді. Ол отбасылық шаруашылықта әкесі көбік резеңкесінен жасалған қону алаңы салған кезде, жасөспін шағында секіру стилін қалыптастырды. Елу жыл өткен соң ол оны «денемнің маған көрсеткенінің табиғи жалғасы. Бұл физикалық сезімталдық еді, ешкім үйреткен жоқ» деп сипаттады. Оның әдісінде, барынша биікке секіріп, беті аспанға қарап, арқасына түсу қарастырылды. Бұл техниканы «Брилл иілімі» деп атады. Оның клубтастары бұл ерекше деп ойлады, бірақ одан кейін жасы үлкен американдық спортшы Дик Фосберидің де осы әдісті қолдана бастағанын білді. Брилл 1969 жылдан бері Канаданың ұлттық биіктікке секіру рекордын сақтап келеді және 16 жасында алғашқы рекордын орнатқан. Ол 1984 жылдың қыркүйегінде ашық ауадағы соңғы рекордын, ал 1982 жылы жабық ауадағы рекордын жасады. 2017 жылғы мәліметтер бойынша, Бриллдің канадалық рекордтары күшінде. Ол 1969 жылы өткен бірінші Тынық мұхит конференциясы ойындарында алтын медаль жеңіп алды. 1977 жылы Тынық мұхит конференциясы ойындарында қайтадан жеңіске жетті. Брилл 1970 жылы Шотландияның Эдинбург қаласында өткен Комонвелл ойындарында жеңімпаз атанды және Елизавета II патшайымынан алтын медаль алды. 1977 жылы өткен әлем кубогінде 3-орынға ие болды, ал 1978 жылы Эдмонтонда өткен Комонвелл ойындарында күміс медаль жеңіп алды. 1979 жылы Брилл Канаданың Монреаль қаласында өткен жеңіл атлетикадан әлем кубогінде алтын медаль жеңіп алды. Ол 1979 жылы әлемдегі ең үздік биіктікке секіруші атанды. 1979 жылы Track and Field News журналының нөмірінде әлемдегі бірінші орынды иеленген Брилл 1980 жылғы Олимпиаданың фавориті саналды, бірақ Канада Ауғанстандағы КСРО әскери әрекеттеріне байланысты олимпиаданы бойкоттады. 1982 жылдың қаңтар айында Брилл бірінші ұлы Нил дүниеге келгеннен кейін 5 ай өткен соң, Альберта штатының Эдмонтон қаласында 1,99 метрлік жабық ауадағы биіктікке секіруден әлемдік рекорд жасады. Оның Кателин есімді қызы және Якоб есімді ұлы бар. Ол дәрігер Дуглас Коулманға үйленген. Брилл 1982 жылы Брисбенде өткен Ойындарда Комонвелл чемпионы атанды. 1970 жылдан 1985 жылға дейін Track and Field News журналының жылдық рейтингінде Брилл биіктікке секіруден он екі рет әлемнің алғашқы ондығына кірді (1973, 74, 76 және 81 жылдары кірмеді; олардың ішінде 76 жылғысы белсенді жыл болды). Ол алты рет үздік бестікке кірді. Ең үздік ондыққа жиі кірген әйел спортшылардың ішінде Инха Бабакова мен Стефка Костадинова бар, олардың екеуі де он үш рет кірген. 1983 жылы Брилл «Канаданың ең үздік әйел биіктікке секірушісі» болғаны үшін Канада орденінің офицері атанды. 2012 жылы Елизавета II Алмаз мерейтойлық медалімен марапатталды. 1999 жылы 46 жасында Брилл Гейтсхедте 1,76 метрді секіріп өтіп, 45 жастан жоғары жастағы әлемдік рекордты жаңартты. 2004 жылы Лэнглиде 1,60 метрді секіріп өтіп, 50 жастан жоғары жастағы рекордты жаңартты. 2016 жылғы мәліметтер бойынша, Бриллдің жас топтары бойынша жасаған әлемдік рекордтары күшінде.

Жазбалар

Канадалық ұлттық биік секіру рекорды – 1.98 м (1984, 1969 жылдан бері ұлттық рекордты сақтап келеді)
Канадалық ұлттық жабық стадиондағы рекорд – 1.99 м (1982, бұрынғы әлемдік жабық стадиондағы рекорд)
Әлемдік шеберлер рекорды (W45+) – 1.76 м (1999)
Әлемдік шеберлер рекорды (W50+) – 1.60 м (2004)

Халықаралық жарыстар

Жыл Жарыс Орын Нәтижесі Биіктігі 1969 Тынық мұхиты конференциясы ойындары Токио, Жапония 1 1.71 м 1970 Британдық одақтастық ойындары Эдинбург, Ұлыбритания 1 1.78 м 1971 Пан-Америка ойындары Кали, Колумбия 1 1.85 м 1972 Олимпиада ойындары Мюнхен, Батыс Германия 8 1.82 м 1975 Пан-Америка ойындары Мехико қаласы, Мексика 4 1.81 м 1976 Олимпиада ойындары Монреаль, Квебек, Канада — NM 1977 Универсиада София, Болгария 2 1.90 м Тынық мұхиты конференциясы ойындары Канберра, Австралия 1 1.88 м Әлем кубогы Дюссельдорф, Германия 3 1.89 м 1978 Одақтастық ойындары Эдмонтон, Альберта, Канада 2 1.90 м 1979 Пан-Америка ойындары Сан-Хуан, Пуэрто-Рико 3 1.85 м Әлем кубогы Монреаль, Квебек, Канада 1 1.96 м 1982 Одақтастық ойындары Брисбен, Австралия 1 1.88 м 1983 Әлем чемпионаты Хельсинки, Финляндия 6 1.88 м 1984 Олимпиада ойындары Лос-Анджелес, АҚШ 5 1.94 м 1985 Әлемдік жабық стадион ойындары Париж, Франция 3 1.90 м 1986 Одақтастық ойындары Эдинбург, Ұлыбритания 5 1.88 м
Ескерту: 1976 жылғы Олимпиада ойындарында Брилл іле-шала үш рет 1.75 м биіктігінен өте алмады. 1Америка құрамында.