Кіріспе

Американың Кеңес Одағы үшін жұмыс істеген тыңшысы

Руди Бейкер (1898 жылы туған, қайтыс болған күні белгісіз), АҚШ-тың Коммунистік партиясының (CPUSA) шенеунігі, бүгінде CPUSA-ның жер асты құпия аппаратының басшысы ретінде ең жақсы танымал. Ол 1938 жылы Дж. Петерс қызметтен алынғаннан кейін осы лауазымға келді.

Өмірбаян

Бейкер 1898 жылы Вуковар қаласында, Хорватия Корольдігі Славония, Австрия-Венгрияда (қазіргі Хорватия) дүниеге келген, бәлкім Рудольф Блум деген атпен. Бейкердің формальды білімі аз болды және 1909 жылы отбасымен бірге АҚШ-қа эмиграциялады. Ол 1919 жылы Құрама Штаттар Коммунистік партиясы құрылған кезде оған қосылды. 1927-1930 жылдары Мәскеуге барып, Халықаралық Ленин мектебінде оқыды. Ол сол кезеңде Кеңес Одағы Коммунистік партиясының мүшесі атанды.

VENONA совет кабельдеріндегі сәйкестендіру

Бейкер Venona жобасының советтік кодтарын шифрлау нәтижесінде SON деген жасырын атпен көрінеді; ол RUDI болуы да мүмкін. Бұл дерек Коминтерн мен партия арасындағы шифрланған хат алмасудан алынған, ол Ресейдегі RTsKhIDNI архивінде (495 184) сақталады. Аталған хаттарға қосымша жазбаларда осы хаттардың авторы – Димитров, ал ӘКЕсі – партияның Бас хатшысы Эрл Браудер екені көрсетілген. Бұл хабарламаларда СОН партияның құпия бөлімінің немесе жасырын аппаратының басшысы болып табылады, оны Бейкер 1938 жылдың ортасында Уиттакер Чемберстің дезертирлігінен кейін басқаруға алды. Маңыздысы, Коминтерннің СОН-ға жіберген барлық хабарламалары Бейкердің 1939 жылдың қаңтар айында Мәскеуге сапар шегіп, партияның құпия аппаратының жағдайы туралы Коминтерн шенеуніктеріне баяндағаннан кейін (Бейкер оның басқаруын қолға алғаннан кейін) жіберілген. 1942 жылдың мамыр айында КГБ сыртқы барлау басқармасының басшысы генерал Павел Фитин Коминтерн архивінен Димитровқа жолдаған хатында: "Біз сізге Рудиден Нью-Йорк қаласынан келген телеграмманы жіберіп отырмыз", – деп жазады; бұл телеграммаға СОН қол қойған.