Кіріспе
грек өзен құдайы
Су жиналатын жер бойынша жіктеу
Алфеос өзенінің су жиналатын алабының мөлшері туралы бірнеше мәліметтер келтірілген. 2004 жылғы Патрас университетінің құрылыс инженерлік факультетінің зерттеуінде, ал 2020 жылғы академиялық факультеттер консорциумының зерттеуінде, ХКМР деректері бойынша көрсетілген. Афина ұлттық техникалық университетінің зерттеу тобы да осы аумақты тапты, төртбұрышты (бірақ оған тең емес) және HCMR стандарттары бойынша, бұл Альфеос өзенін ірі өзенге (1000 км²-ден асатын алап) айналдырады. Альфеос алабының ең жоғарғы бөлігі, Каритайнада, Лусиос өзенімен қосылатын жерден жоғары орналасқан. Ең жоғарғы биіктігі 14 градусқа тең. Су жиналатын алап Пелопоннес картасының аумағының шамамен 25% құрайды. Алаптың басым бөлігі таулы, картаның 52,5% 600 м-ден жоғары. Қалғаны төбелі (100–600 м, 36,9%) және жағалау бойында тегіс (10,5%). Саяси үлестіру: 60% Аркадия, 30% Элис және 10% Ахая. Бұл мәліметтер Грекияның геологиялық изопикалық ("бірдей фациестік") аймақтарына немесе тектоностратиграфиялық бірліктеріне негізделген, олар солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай созылатын ерекше тау жыныстарының тізбектері. Бұл тізбектердің өздеріне тән жыныстардан тұрады деп саналады, өйткені олар Гондванадан Тетис теңізі арқылы көшіп келген және Альпілік орогенездің қысым режимі кезінде, Африка тақтасының бөліктері Еуразия тақтасына итеріліп, оның астына батқанда Еуразияға тірелген жеке микроконтиненттерді білдіреді. Изотоптық аймақтар континенттік дрейф теориясының және оның 1958 жылдан кейін дамыған қазіргі түрі – плиталық тектониканың нәтижесі. Геллен орогенезі туралы алғашқы идеялар бұрынғы геосинклинал теориясымен байланысты, онда Жердің таулары үлкен депрессиялардың немесе геосинклиналдардың қысылуынан көтерілген деп есептелді, олар ыдыраудан пайда болған және шөгінділермен толтырылған. Грекия таулары, Гелленидтер деп аталатын, екі кезеңдегі Гелленид геосинклиналдарынан пайда болды: орталықтағы жанартаулық жарылыс, нәтижесінде "ішкі Гелленидтер" пайда болды, және батыс перифериясындағы орталық таулардан ағып келген шөгінділердің бүктелуінен пайда болған орогенез. Перифериялық тізбек "сыртқы Гелленидтер" болды. Екі теория да қысым режимін қамтығандықтан, Гелленидтер терминологиясы сақталды, бірақ оны изопикалық аймақтармен сәйкестендіру қажет болды. Альфей 3-ші өзен аймағына, Сыртқы Гелленидтерге жатады, бұл Балқанның Динаридтерін Батыс Грекияға жалғастыратын доға тәрізді тізбек, Пелопоннес аралының көп бөлігін қамтиды және Эгей теңізіндегі аралдардың ең оңтүстік доғасын, Критті қамтиды, Анатолия жағалауына дейін (Геллендік доғасы). Изопикалық аймақтар, батыстан шығысқа қарай: Ион, Триполица, Пиндос және Парнас. Шығысқа қарай, Грекияның ортасынан бөлінетін шекарасы бар, ішінара жанартаулық Гелленидтер орналасқан. Олар Халкид түбегінде аяқталады, одан әрі Родоп және Сербомакедония массивтері орналасқан.
The maximum elevation is with a mean elevation of The mean slope is about 14 deg. The catchment is about 25% of the map area of the Peloponnesus. The major part of the basin is mountainous, with 52.5% of the catchment map being over 600 m. The rest is hilly (100 600 m, 36.9%) and flat along the coast (10.5%). The political distribution is 60% Arcadia, 30% Elis, and 10% Achaea. are based on the geologic isopic ("same facies") zones, or tectono stratigraphic units of Greece, which are ridges of distinct rock trending NW to SE. It is theorized that these ridges are their own types of rock because they represent separate microcontinents that migrated across Tethys Sea from Gondwana and docked against Eurasia during the compressional regime of the Hellenic orogeny, a branch of the Alpine orogeny, when parts of the African plate were being pushed against the Eurasian plate and being subducted under it. The isotopic zones are a product of the Continental drift theory and its modern development, plate tectonics, which prevailed after 1958. The earliest ideas of the Hellenic orogeny are a product of the previous Geosyncline theory, in which the mountains of the Earth were believed to have been raised by compression of large depressions, or geosynclines, caused by shrinkage, and infilled with sediment. It was hypothesized that the mountains of Greece, called the Hellenides, arose from a Hellenic geosyncline in two phases, a volcanic breakthrough in the center, resulting in the "inner Hellenides," and a subsequent orogeny at the west periphery from the wrinkling of sediment running off the central mountains. The peripheral range was the "outer Hellenides." As both theories featured a compressional regime, the Hellenides terminology was kept, but it had to be matched to the isopic zones. The Alpheios falls within river zone 3, the Outer Hellenides, an arc like range continuing the Dinarides of the Balkans into western Greece, comprising most of the Peloponnesus, and including the southernmost arc of Aegean islands, with Crete, around to the coast of Anatolia (Hellenic arc). The isopic zones included, west to east, are The Ionian, the Tripolitsa, the Pindos, and the Parnassos. To the east are the inner Hellenides, partly volcanic, with the dividing line down the center of Greece. They end at the Chalcidic Peninsula, beyond which are the Rhodope and Serbomacedonian massifs.
Бастапқы көз туралы сұрақ
Математикалық гидрология нақты сандарды қажет етеді: өзендердің ұзындығы, көлденең қимасы, өлшенетін сызықтық және көлемдік (ағынды) ағындары болады. Өзеннің ұзындығы оның бастауын қажет етеді. Егер Альфей тұрақты ағып жатқан өзен болса, онда ағыстың басталатын орны биік болуы керек, және бұл – анықтама бойынша бастау. Су көптеген бастаулардан келеді. Дегенмен, нақты өзеннің нақты бастауы болуы керек. Өзеннің сағасынан бастауына дейінгі арақашықтық – оның ұзындығы. Бірақ ұзындық, су жинағыштар сияқты, геодезиялық емес. Олар Жердің қисықтығын да, жер бедерінің биіктігін де ескермейді. Мысалы, жоғарыдан қарағанда, сарқырама өзен ұзындығының бірнеше метрі ғана, бірақ ағын жүздеген метрге түсуі мүмкін, олар есепке алынбайды. Өзендердің жалпы морфологиясын өлшеу үшін карта жұмысы спутниктік суреттер мен топографиялық карталардан құрастырылған конформді картаға сүйенеді. Өзеннің ұзындығы өлшеудің кез келген жүйесі бойынша тұрақты емес, табиғатта да тұрақты емес. Өзен бойында өлшеуші адам шешім қабылдауды қажет ететін көптеген мәселелерге тап болады. Мысалы, Альфей өзені көптеген жерлерде ортадағы аралдардың айналасынан бөлінеді. Арал аймағы арқылы өтетін өзеннің қашықтығы таңдалған ағысқа немесе орташа есепке байланысты. Егер өзен адамның салған құрылыстарымен бөгеліп немесе кеңейтілсе, бағалаушы бөгеу арқылы қай бағытты қолдану керектігін шешуі керек. Ұзындығы бағалау әдісіне де байланысты. Өзенді шағын түзу сызық сегменттерімен бейнелеу сегментациялау шешімдеріне толығымен байланысты. Табиғаттың өзі сенімді және нақты ұзындық бермейді. Өзендер тарихта (тіпті геологиялық тарихта) өз бағытын соншалықты өзгертеді, олар әдетте ғасырдан ғасырға өзгеше болады, өйткені эрозия геологиясы олай болуы керек екенін көрсетеді. Сондықтан, жарияланым көздері өзен ұзындығы мен орналасқан жерлерін бір-бірінен ерекшелендіреді, егер бір көз басқасын көшірмесе. Ұзындығы кем дегенде бір немесе бірнеше жыл бұрын өлшенді деп болжауға болады, егер бір көз басқасына сүйенсе, онда одан да көп жыл. Кейбір ұзындықтар – , , , «Британ энциклопедиясы» 110 км қолданады, бұл «Пелопоннестің ең үлкені» деген тұрақты тіркес, көптеген көздерде анықтамасы немесе дәлелі жоқ. Бұл ұзындықтар жалпы үрдісті көрсетеді, Мегалополиден оңтүстікке қарай, топографиялық карталарда бір ағыстың басталуын көрсететін бір орынға бағытталған. Мегалополис Альфей мен оның саласы Элиссонның арасындағы бөлікте орналасқан. Бір ағыстың басталуы шамамен орталық Аркадияға қарай сатылап көтеріледі. Мегалополидің жазық жерлері мен Аркадияның астанасы, қазіргі Триполидің арасындағы аралықта орналасқан. Екі таудың арасында Цемперу және Майнало таулары орналасқан. Егер Альфей үздіксіз ағып жатқан өзен ретінде анықталса, онда ол Мегалополиден басталуы керек. Кейбір дендриттік ағыстар жоғарыдан келеді, бірақ олардың Майнало таулары арқылы кез келген туннельді ұстанғандығы туралы дәлел жоқ, олар төменгі жердегі қайнар көздер ретінде ағып шығады. Кейбіреулер жариялаған төменгі негізгі орындар – Давия, Доризас және Асеа. Мегалополис – бұл кішкентай рифт аңғарының жалғыз қаласы, солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай бағытталған, ұзындығы , аумағы , орташа ені , орташа биіктігі . Мегалополис орталық аңғардың биік нүктесінде орналасқан, ал Альфей оңтүстікке, батысқа қарай шығып, тік және өтпелі ойыстан төмен түседі. Бұрын жаяу әскерге қарсы қорғаныс болған бұл ойыс шұңқырлар арқылы рафтингке танымал, бұл «ақ су» деген көне этимологияны ақтайды. Өзеннің жоғарғы жағында көмірсу көмірінің ашық шахтасы бар. 1969 жылы Мегалополи электр компаниясы Альфеос өзенінің оң жағалауында қаланың солтүстік-шығысында қоңыр көмірді жағу қондырғысын ашты, 1970 жылы екі зауыт, ал 1975 жылы бір зауыт аяқталды. Олар көмір көмірін қаладан батысқа қарай, оңтүстікке қарай, содан кейін шығысқа қарай шығарып, шығарып алды. Алып тастау арқылы төбеден бірнеше метр жер алынып тасталды. Содан кейін осылай тегістелген жерлерге шөп отырғызылды. Қазіргі кезде бастапқы тасша кеніш шөпті, бірақ оңтүстікке қарай NS және EW шамасындағы дөңгелек төртбұрышты ашады, немесе әлі де жарияланып жатқан жердің аз мөлшерде тұтынылғаны туралы алғашқы сангвиандық инженерлік есептерге қарамастан, ашық аймақ аңғардың жалпы аумағының шамамен 2,5% құрайды, кеңейтудің соңы жоқ. Негізгі ластаушылар – газдар. Өсімдіктердегі ақ түстер Аркадия пейзажының ерекшелігіне айналды. Қолайсыз метеорологиялық жағдайларда аңғардың үстінен тұманды тұман төселеді. Шахтаның маңындағы Альфейдің бағыты табиғи, төбесінің түбінде. Шахталау төбелердің беткейінен басталып, төмен қарай жүргізілді. Өзен бұрылмады немесе қайта бағытталмады, өйткені басқа мүмкін жол жоқ. Керісінше, жақында ғана өзен шахтаның шекарасы ретінде құрметтелді. Қазір шахта төбелердің оңтүстік-батыс жағынан өзен арқылы өтіп кетті. Өзен толып тұрғанда, ол шахтаның бөліктерін алып жатады, картада көл сияқты көрінеді. Бірақ бұл көл – уақытша шұңқыр ғана. Өзеннің бастауы шахтаның оңтүстік-шығысында, әлі де Анхохори («гүлді жер») деп аталатын ауданда, бұрынғы жағымды ауыл, қазір де медиада солай жарнамаланады. Ол тек бірнеше шаруашылық ғимараттарынан басқа жоқ. 2006 жылы ауыл тұрғындары сатуға және көшуге қысым көрсеткеннен кейін, 2008 жылы ауыр келісімдерден кейін бас иді. Ауыл қиратылды. Соңғы ғимарат, бағананың үстіндегі шіркеу, халықаралық жарыстарда жүлделі фотосуреттерге түсті. Ағымдағы интернет топографиялық карталарындағы жалғыз, үздіксіз ағын биіктігі , орналасқан. Бұл нүкте шамамен ұзындығы және ені бар орманды батпақтың ішінде орналасқан, солтүстік жағындағы егістіктің ерекше жартылай дөңгелек соңынан басталады. Батпақ Анхохориге дейінгі ескі теміржолмен бөлінген. Бұл шұңқыр бірнеше уақытша ағыстармен сумен жабдықталады, бұл дендриттік үлгінің жоғарғы нүктесін құрайды. Олар контур сызықтарының астындағы ойысқа құлайды. Қайырымдылықтар Мегалополи арқылы шахтадан 1-2 км қашықтықта орналасқан: біреуі оңтүстікке, екеуі батысқа, біреуі солтүстік-шығысқа және біреуі солтүстікке қарай. Бұл ағындар кішкентай салалар санатына жатады, кейбіреулері қалың бұталармен жабылған, ал басқалары тасты төсектері мен орманды жағалары бар, төбелі жерлерді кесіп өтеді. Су деңгейі нөлден бастап, айналмалы ағындарға немесе тамшыларға дейін өзгереді. Оларды жолдардан өтетін кезде көруге болады, мысалы, 7-жолдан өтетін жерде.
Альфейдің жоғарғы «ағашы» ағындары осы өзен болып санала ма, жоқ па, ешқандай қатаң анықтама жоқ. Жергілікті аттар карталарында көрсетілмейді, керісінше, кез келген немесе барлығы Альфей деп белгіленуі мүмкін. Батпаққа дейінгі өзеннің сатылап өлшенген ұзындығы, шамамен , жарияланымдарда берілген ұзындықтарға немесе бастау орындарына сәйкес келмейді. Бұл ұзындықтар үздіксіз ағынға және бір уақытша ағынға тиесілі болуы керек, бір дереккөздің бірден біреуін таңдауға болмайтын қағидасы. Әр ағын біреулер ұсынған. Уақытша ағындардағы ағын аңғар еделінің екі еңісімен басқарылады: Майнало тауларын кептіретін солтүстіктен оңтүстікке қарай төмендеу және Таигетті кептіретін шығыстан батысқа қарай төмендеу. Жоғарғы Альфей аталымына ең көп үміткер 7-жолдың астынан өтетін және шамамен 1 км қашықтықта батпаққа бұрылатын биіктігінен төмен түседі. Жолдан өзен терең V тәрізді ойыс ретінде көрінеді, үстіне ағаштан жасалған жол салынған. 400 м сызығынан жоғары ағын Майнало тауларының төменгі жағынан Триполиға қарай апарып соққан аңғардан ұзақ ағыспен төмен түседі.
The dendritic terrain of the upper Alfeios ascends to central Arcadia by steps. The plateau of Megalopoli is intermediate between the lowlands and the capital of Arcadia, modern Tripoli at Between the two are the Tsemperou and Mainalo mountains, which are well over Unsupported speculation throughout the ages wishes to connect the Alfeios of Megalopoli to Tripoli. If the Alfeios is defined as a continuously flowing stream, then it must begin at Megalopoli. Intermittent dendritic streams come from higher, but there is no evidence that they follow any tunnel through the Mainalo Mountains to trickle out as springs at this or that lower location. The main lower locations promulgated by some are Davia, Dorizas, and Asea. Megalopolis is the only city of a smaller rift valley elliptical in shape trending NNW–SSE, long, area , implying an average width of Average altitude is Megalopolis sits on the high point of the central valley, while the Alfeios, sourced in the SE, skirts the hill to the south, the west, and exits to the NW dropping through a steep and impassible gorge. A former defense against enemies on foot, the gorge is popular for its recreational rafting over rapids, justifying the ancient etymology of "whitewater." The uppermost river is blighted by the open pit mining of lignite. In 1969 the Megalopoli power company opened a lignite burning facility to the NW of the city on the right bank of the Alfeios, finishing two plants in 1970 and one in 1975. To obtain the lignite, they began strip mining the region to the west of the city, working the mine southward, then eastward. Stripping essentially removed many meters of the hill. Areas so flattened were then planted with grass. Today the original strip mine is grassy, but the south is open over a rough rectangle N–S by E–W, or Despite the original sanguine engineering reports of how little land would be consumed, which are still being published, the open area is about 2.5% of the total valley area, with no end to expansion in sight. The main pollutants are the gases. White plumes from the plant facilities have become a feature of the Arcadia landscape. During unfavorable meteorological conditions an opaque smog hangs over the valley. The course of the Alfeios around the mined area is the natural one around the base of the hill. Mining began on the slopes and worked its way down the hill. The river was not diverted or rerouted, as there is no other possible course. Rather, until recently, the river was respected as a border to the mine. Currently the mine has pushed across the river on the SW side of the hill. When the river is full, it occupies parts of the mine, giving it the appearance of a lake on the maps. The lake is, however, only an intermittent puddle. The source of the river is on the SE of the mine in the district still called Anthochori ("flowery place"), once a pleasant village, and still advertised as that in the media. It does not exist, except for a few outlying farm buildings. The villagers in 2006 coming under pressure to sell and move away yielded in 2008 after painful negotiations. The village was demolished. The last building down, a church atop a standing column, became the subject of some prize winning photography internationally. The single, continuous stream is marked on the current internet topographical maps at , of elevation. The point falls within a forested morass about long by wide, beginning slightly to the west on the north side of a field with a characteristic semicircular north end. The morass is bisected by the old railway to Anthochori. This sink is supplied with water from several intermittent streams forming the apex of a dendritic pattern. They fall into a basin below the contour lines. The crossing points are marked by V gullies located 1 to 2 km from the morass: one due south, two west, one NE, and one N from Megalopoli through the mine. These streams are in the small tributary category, some mere thicketed ditches, others with pebble beds and forested banks cutting across the rolling upland. Water levels vary from zero to meandering flows or trickles. They are visible at roads crossing over them; for example, crossing Rt. 7 at or
As to whether this uppermost "tree" of streams is to be considered the Alfeios, no strict definition applies. Local names do not appear on the maps; instead any or all are likely to be labeled Alfeios. The stepped off length of the river up to the morass, about , does not fit any of the lengths or source locations given by the publications. These lengths must include the continuous stream plus one intermittent stream, the dictum of one source preventing the choice of more than one. Every stream has been proposed by someone. Flow in the intermittent streams is guided by two tilts of the valley floor: a drop from N to S draining the Mainalo Mountains and a drop from E to W draining Taygetus. The generally preferred candidate for the title of upper Alfeios drops through the elevation line at as it crosses under Rt. 7 and turns to the SW to enter the morass about 1 km away. From the road the river appears as a deep V shaped ditch lined densely with trees over which a plank walkway has been placed. Above the 400 m line the stream drops in a long flow across the base of the Mainalo Mountains from the valley leading up to Tripoli on the high plateau. It generally follows the direction of Rt. E65, the lowland version of Rt. 7, which winds through the mountains. They all start from the same place, Kato Asea. The stream is visible there from the Agorianis Koronias Road at It is still a deep, thicketed ditch cutting through the farmland. The elevation is The drop from there to 400 is innocuous for the straight line distance, approximating the stream fairly well. Over that distance various tributary ditches descend from the mountains, which should not be confused with the main stream. The 13.52 km to kato Asea does much to fill the gap between the morass and the legacy distances, but there is a further fiction involved. The main village, Asea or ano Asea ("upper Asea" as opposed to "lower Asea") is located at , up on a severely dendritic ridge from which there is no clear connection to the stream below. In ancient times it must have had its own springs, or it could not have survived, but the streams coming from the mountain are more of a tributary nature. The stream below comes from further up the valley. The head of the valley is labelled kato Dorizos on some maps. Ano Dorizos like ano Asea is up on a ridge and has no identifiable connection to the streams below, which are in a highly dendritic pattern of dry and wet ditches. The land around Dorizos displays a network of shallow ditches, hardly different from the fields they traverse. Rt. 7 goes over a pass to Tripoli, while Rt. E65 goes under it through tunnels. Long before the tunnel point the dendritic ditches have disappeared into the mountainside. There is nothing like a source in the entire upper valley, but if there were, it is clear that it wouldn't be located in the villages of Asea or Dorizos perched on the mountain ridges. Those names are simply convenient hooks on which to hang a source imagined to be there by offsite geographers looking for a mystic connection to Tripoli. The failure to find a source in the valley causes some to abandon the upper Alfeios in favor of its tributary, the Elisson, flowing out of the mountains NE of Megalopoli with a much stronger flow. It is more of a mountain stream, as can be seen from the bridge at It begins shortly upstream at Falanthos, next to Davia, which is closer to Tripoli than Dorizos. Those who hold this view refer to the Elisson as the Alfeios, as though it were the true upper Alfeios.
Өзеннің кезеңдері
Токнияда оң саласы Элиссонас өзенін қосып алады және солтүстікке қарай Каритайнаға қарай ағады. Каритайнадан төмен Лузиос өзені Альфейосқа құяды, ал Альфейос солтүстік-батысқа қарай ағып, Андритсайнаның солтүстігінен өтеді. Трипотамия жанында Ладон және Эримантос өзендері Альфейосқа құяды. Содан кейін Альфейос батысқа қарай Олимпия арқылы ағып, Пиргостың оңтүстігінде Иони теңізіне құяды.
Алфейлер көне заманда
Бұл өзеннің бойымен Олимпияның шығысындағы көп бөлігінде ежелгі Патрас пен Каламатаны байланыстырған жол салынған.
Альфейлердің әдеби қиял-ойы
Грек мифологиясында Пеней мен Альфей – Гераклдің бесінші еңбегінде Авгий тұсаушасынан лас заттарды бір күнде тазалау үшін бағыттарын өзгерткен екі өзен. Бұл мүмкін емес деп саналған міндет еді. Роджер Кайлуаның "Альфей өзені" атты поэмасы негізінен осы өзен туралы. "Энеида" да Вергилий Альфейдің теңіз астымен ағып, Сицилиядағы Ортигияда қайта пайда болатынын немесе "осылай айтылады" деп сипаттаған. Өзен бірнеше рет әктас Аркадия тауларына сіңіп, жер астымен біршама қашықтыққа ағып, қайтадан пайда болады. Осыдан ақын Сэмюэл Тейлор Колридж өзінің "Кубла хан" поэмасында өзенді "Альф" деп атап, сілтеме жасаған, бірақ өзеннің орнын Кублай ханның Моңғолиясына көшірген; "Қайда қасиетті Альф өзені ағып жатты".
Анықтамалық әдебиеттер
Грек статистикасының (ELSTAT) осы басылымы Грекияның әр түрлі аймақтарының халық, мәдени және геофизикалық статистикасын қамтиды. Бұл дереккөз Мегалополистегі көмір өртетін электр станциялары мен ашық карьерлердің салдарынан туындаған ластануды кәсіби түрде зерттейді. Бұл дереккөз зерттелген су жинағындағы жауын-шашын мен бірнеше геофизикалық факторлардың арасындағы математикалық байланыстарды жариялайды.