Кіріспе
Миссури штатының 13-ші тас жолы – штаттың солтүстік-оңтүстік бойын бағатын Миссури штатының тас жолы. Оның солтүстік нүктесі Бетаниядағы 69/136 АҚШ тас жолында орналасқан. Оның оңтүстік нүктесі Арканзас штатының шекарасында, Блю-Ай қаласында (Миссури-Арканзас) орналасқан, онда ол 21-ші тас жолы ретінде жалғасады. Бұл Миссури штатының ең алғашқы тас жолдарының бірі. Тас жол штаттың үш ірі қаласының екеуі – Спрингфилд пен Канзас-Сити арасындағы маңызды дәліз болып табылады. Спрингфилдтен солтүстікке қарай 13-ші тас жолы Клинтон қаласындағы 7-ші тас жолымен қиылысады, ол өз кезегінде 49-шы және 71-ші АҚШ тас жолдарына (I 49/US 71) дейін қозғалысты жүргізеді. I 49/US 71 Канзас-Ситинің орталық бөлігіне дейін жалғасады. 13-ші, 7-ші тас жолдар және I 49/US 71 қазір Спрингфилд пен Канзас-Сити арасындағы төрт жолақты тас жолды (оның көп бөлігі экспресс-жол) қамтамасыз етеді, Колинс пен Клинтон арасындағы соңғы кеңейту жобасы аяқталғаннан кейін. Ризс-Спрингтің солтүстігінен Брэнсон-Уэстке дейінгі бірнеше бөліктері кеңейтілді, қайта жаңартылды, орын ауыстырылды және қалалардағы жол ағлақтарын азайту үшін қайта аталды. Жүргізушілер осы тас жолдарды Миссуридің оңтүстігіндегі көптеген көлдерге жету үшін үнемі пайдаланады, бұл соңғы жылдары үлкен қиындықтар тудырды. Тас жолдың бір бөлігі 413-ші бағыт деп аталды және солтүстікке Спрингфилдке дейін барады. 2009 жылдың маусым айында, қозғалыс ағынының сол жаққа бұрылуын қамтамасыз ететін алмастыру түйінінің (diverging diamond interchange) елдегі алғашқысы пайдалануға берілді. Түйін Спрингфилдтегі I 44/MO 13 тоғысында орналасқан. 2006 жылы Миссури штатының Колдуэлл округі арқылы өтетін бөлігі, бейсболдан әйгілі Зак Уиттің құрметіне «Зак Уиттің естелік тас жолы» деп аталды.
Route 13 is a highway in Missouri which runs almost the entire north–south length of the state. Its northern terminus is at U. S. Route 69/136 in Bethany. Its southern terminus is at the Arkansas state line in downtown Blue Eye, Missouri–Arkansas where it continues as Highway 21. It is one of the original state highways of Missouri. The road serves as an important corridor between Springfield and Kansas City, two of the three largest cities in the state. Heading north from Springfield, Route 13 intersects Route 7 at Clinton which in turn carries traffic to Interstate 49/U. S. Route 71 at Harrisonville. I 49/US 71 then continues on into downtown Kansas City. Route 13, Route 7, and I 49/US 71 now provide a four lane highway (much of it expressway) between Springfield and Kansas City since the completion of the final widening project between Collins and Clinton. Several sections from north of Reeds Spring through Branson West have been widened, rebuilt, moved, and renamed to help ease traffic congestion through the towns. Drivers regularly use these routes to get to many of the lakes in southern Missouri and this has caused a major headache in recent years. One section of road has been renamed Route 413 and travels north to Springfield. In June 2009, the nation's first diverging diamond interchange, a style of interchange where traffic crosses to the left side of the road, opened to traffic. The interchange is located at the I 44/MO 13 junction in Springfield. In 2006 the portion through Caldwell County, Missouri was named the Zack Wheat Memorial Highway in honor of the Baseball Hall of Fame player.
Маршрут сипаттамасы
13-ші тас жол Арканзас штатының шекарасынан басталады. Қаладан шыққаннан кейін, ол Миссуридің оңтүстік-батысындағы Озарк тауларының қиын-қыстау аймағынан өтеді, бұл аймақ Марк Твен ұлттық орманның бір бөлігі болып табылады. 13-ші тас жол Кимберлинг қаласының оңтүстігінде 86-шы тас жолмен 5 шақырымға дейін бірге жүреді, содан кейін Табель-Рок көлінен өтеді. Брэнсон-Вест қаласында ол ұлттық орманнан шығып, 76-шы және 265-ші тас жолдармен бірге жүреді. Осыдан солтүстікке қарай 13-ші тас жол 248-ші тас жолмен 3 шақырымға дейін бірге жүреді. Ридс Спринг-жанкшн жерінде 413-ші тас жолдың оңтүстік бағыты орналасқан, ал 13-ші тас жолдың ескі бағыты 2000-шы жылдардың басында өзгертілген. Сондай-ақ, Ридс Спринг-жанкшнде АҚШ-тың 160-шы тас жолы 13-ші тас жолмен қосылып, тағы бір бірлескен учаске құрайды. Спокан қаласында екі тас жолға үшінші тас жол – 176-шы тас жол қосылады. АҚШ 160 және 13-ші тас жол Никса қаласында 14-ші тас жолмен қиылысады. Екі тас жол да солтүстікке қарай Грин округіне қарай жалғасады, онда олар Кемпбелл даңғылымен Спрингфилд қаласына кіреді. Джеймс өзенінің автожолында АҚШ 160 және 13-ші тас жол Кемпбелден бұрылып, АҚШ 60 автожолымен жүреді. 13-ші тас жол келесі шығыста автожолдан шығып, Канзас автожолымен солтүстікке қарай бұрылады. Күн сәулесі көшесінде 413-ші тас жолдың солтүстік соңы орналасқан. Спрингфилдтің солтүстік жағында 13-ші тас жол 744-ші тас жолды (Кирни көшесі) және 44-ші мемлекетаралық (I 44) автожолын кесіп өтеді. Содан кейін ол Озарк Империясы жәрмеңкесі мен Дикерсон саябағының зообағының жанынан өтіп, қаладан бөлінген автожол ретінде кетеді. 2009 жылы басталып, сол жылдың 21 маусымында аяқталған жоба I 44 алмасуын ерекше алмасуға айналдырды, бұл елдегі алғашқы осындай жоба болды. Толық қайта құруға шамамен 8 миллион доллар қажет болғанмен, бұл жобаға 2,5 миллион доллар жұмсалды және көпірден өтетін кезде қарама-қарсы қатарларға ауысу арқылы алмасудағы тығындарды азайтуға көмектесті, соның нәтижесінде пандустарға "бос солға бұрылыс" жасау мүмкін болды. Боливардың оңтүстігінде бөлінген автожол екіге бөлінеді, солтүстікке қарай созылатын жолақтар ескі автожол болып табылады, бірақ одан да ескі бағыт шығысқа қарай жүреді. Осы жағдайға байланысты, жергілікті көліктердің автожолда дұрыс емес қатарда жүруіне жол бермеу үшін көптеген "Кіруге тыйым салынған" белгілері орнатылған. Брайтонның жанында 215-ші тас жолмен қысқаша бірге жүреді. 2008 жылдың жазында оңтүстікке қарай жаңа жолақтармен қатар жаңа солтүстікке қарай жолақтар салу басталды. Бұл жоба 2010 жылы аяқталды және жоба аяқталғаннан кейін солтүстікке қарай бағытталған ескі жолақтар округтік жолдар болып белгіленеді. Боливарда 32-ші тас жолмен қиылысудан басқа тағы бір бизнес-жол бар. Бизнес-жол 83-ші тас жолмен бірге қаланың оңтүстік бөлігіндегі алмасудан аяқталады. Хьюмансвиллдің оңтүстігінде 123-ші тас жолмен қиылысады. Коллинс қаласында 54-ші тас жолмен алмасу орны бар. Осеола қаласында 13-ші тас жол Гарри С. Трумэн су қоймасының тармағын кесіп өтеді. Дипвотерде 13-ші тас жол 52-ші тас жолмен бірге жүреді. Екі тас жол да Клинтон қаласына қарай Гарри С. Трумэн су қоймасын екі рет кесіп өтеді. 13-ші және 52-ші тас жолдар 18-ші тас жолдың шығыс соңы болып табылады. 7-ші тас жол сол қиылыста бірге қосылады, ал үш тас жол да қаланың солтүстік-шығыс бөлігін айналып өтеді, онда 52-ші тас жол бөлінеді, ал соңында 7-ші және 13-ші тас жолдар өздерінің жеке бағыттарымен жүреді. Пост-Октың солтүстігінде тас жол 2-ші тас жолмен қиылысады. Уорренсбургтен шығысқа қарай 50-ші тас жолмен қиылысады. Хиггинсвиллдің оңтүстігінде 13-ші тас жол I-70/US 40 автожолымен қиылысады. Хиггинсвилл қаласында 20-шы тас жолдың батыс соңы орналасқан. 13-ші тас жол одан кейін АҚШ-тың 24-ші және 224-ші тас жолдарымен Лексингтонның шығысында, Азамат соғысы майданында күрделі алмасуды құрайды, содан кейін Миссури өзенін кесіп өтеді. Лексингтондағы 24-ші АҚШ тас жолынан Ричмондтағы 10-шы тас жолмен қиылысуға дейін, магистраль төрт қатарлы шектеулі жол болып табылады. Ричмондтан солтүстікке қарай, ол егістік жермен қоршалған екі қатарлы автожолға қайта оралады. Полода жол 116-шы тас жолмен қысқаша бірге жүреді, ал солтүстікке қарай, Гамильтонда 36-шы АҚШ тас жолымен қиылысады. Галлатинге жақын жерде ол шығысқа бұрылып, 6-шы тас жолмен 5 шақырымға дейін бірге жүреді, содан кейін қайтадан солтүстікке бұрылады. Солтүстікке қарай бірнеше шақырым жерде I-35 автожолымен алмасу орны бар. Содан кейін 13-ші тас жол Бетаниядағы US 69/US 136 тас жолында аяқталады.
Тарих
Автомобиль жолының бастапқы оңтүстік нүктесі (1922 жылы жоспарланған) Буффалодағы 71-ші бағытта (қазіргі 65-ші АҚШ бағыты) орналасқан. 1925 жылға қарай, ол 1922 жылы құрылған Боливар-Спрингфилд 69-шы бағытын қосып алу үшін қайта бағытталды; Боливардан Буффалоға дейінгі бұрынғы бөлік 66-шы бағыттың жалғасы болды, ол 1927 жылы 54-ші АҚШ бағытының бөлігіне айналды (қазір 32-ші бағыттың бөлігі). 13-ші бағыт шамамен 1930 жылы 1922 жылы Марионвилльден оңтүстікке Арканзас штатының шекарасына дейін салынған 43-ші бағытты өз ішіне алды. 123-ші бағыт – Хумансвилл мен Фэр-Плей арасындағы 13-ші бағыттың ескі жолы, онда 13-ші бағыт шығысқа бұрылып, қазіргі 32-ші бағытқа (1956 жылға дейін 64-ші бағыт) Боливарға қайта оралды.