Кіріспе
Құс түрі. Кіші қарлығаштың құйрықты қарлығашы (Panyptila cayennensis) – қарлығаштар тұқымдасының Apodinae кіші тұқымдасына жататын құс. Ол Мексиканың оңтүстігінен бастап Орталық Америка арқылы, Аргентина, Чили, Парагвай және Уругвай елдерін қоспағанда Оңтүстік Американың барлық құрлық елдерінде, сондай-ақ Тринидад аралында кездеседі.
The lesser swallow tailed swift or Cayenne swift (Panyptila cayennensis) is a species of bird in subfamily Apodinae of the swift family Apodidae. It is found from southern Mexico through Central America; in every mainland South America country except Argentina, Chile, Paraguay, and Uruguay; and on Trinidad.
Таксономия және жүйелеу
Кіші құйрықты шапшаңды 1789 жылы неміс табиғаттанушысы Иоганн Фридрих Гмелин Карл Линнейдің "Жаратылыс жүйесі" еңбегінің қайта қаралып, кеңейтілген басылымында ресми түрде сипаттады. Ол оны Hirundo туысына жататын барлық қарлығаштар мен шапшаңдармен бірге жіктеді және Hirundo cayennensis есімді екі атауын берді. Гмелин өзінің сипаттамасын 1779 жылы француз ғалымы Жорж Луи Леклер, Буффон графы француз Гвианасының Кайен қаласынан әкелген мысалдан сипаттаған "Мартинет à collier blanc" суретіне негіздеді. Құстың қолмен боялған суреті де жарияланды. Кіші құйрықты шапшаң қазір 1847 жылы неміс орнитологы Жан Кабанис енгізген Panyptila туысына жатады. Халықаралық орнитологиялық комитетінің (ХОК) мәліметінше, бұл түр монотипті, яғни түршелері жоқ.
Қозғалыс және ұшу
Кіші қанатты шаңқылдақ өзінің ареалында жыл бойы қоныстанады.
Тамақтандыру
Барлық шаяндар сияқты, кіші шаян да әуеде ұшып жүріп жәндіктермен қоректенеді. Оның тамақтануы толыққанды зерттелмегенімен, Венесуэлада жүргізілген зерттеуде ол негізінен қосқанаттылармен (Diptera) қоректенген, сондай-ақ аздаған мөлшерде қанаттылар (Homoptera) мен аралар (Hymenoptera) және өте сирек басқа да түрлерден тамақтанған. Ол басқа шаяндарға қарағанда біріккен топтас емес, көбінесе жалғыз немесе жұп болып ұшып жүреді. Егер басқа шаян түрлері болса, ол әдетте олардан жоғарырақ қоректенеді, бірақ каштанатты мойынды шаян (Cypseloides) сияқты түрлердің төменінде қалады.
Мәртебе
IUCN бағалауынша, кіші құйрықты шаянның жағдайы қауіпсіз. Оның таралу аймағы өте кең және ересек жекелерінің саны кем дегенде 500 000 екені есептеледі. Халық саны баяу төмендеп бара жатыр деп саналады және бірден қауіп тудыратын факторлар анықталған жоқ. Таралу аймағының әртүрлі бөліктерінде ол сирек немесе жергілікті жерлерде орташа жиілікпен кездеседі, және "[әдетте] тек шағын топтарда кездеседі".