Кіріспе

Англия мен Уэльстегі мектептерде оқыту көмекшісі, білім беру көмекшісі немесе оқуды қолдау көмекшісі (әдетте TA, EA немесе LSA деп қысқартылады; кейде сынып көмекшісі) – сыныпта оқушыларға көмек көрсететін адам. Мектептер арасында міндеттері айтарлықтай өзгеше болуы мүмкін, бірақ негізгі жұмыстар көбінесе бірдей болып қалады.

Рөл

Оқыту көмекшілері көбінесе сауаттылық немесе математика сияқты салаларда қосымша қолдауға мұқтаж балалардың кіші топтарын сыныптан алып жұмыс істеу үшін пайдаланылады. Бұл арнайы білім беру қажеттіліктері бар балалармен жұмыс істеуді де қамтиды, бір баламен жеке немесе инклюзияны қолдау мақсатында балама білім беру ортасында. Олар балалардың оқу үдерісінде көмектесуге және қандай да бір мәселе туындаса мұғалімге хабарлауға жауапты. Оқыту көмекшісінің тағы бір міндеті – мұғалімдерге сабаққа дайындалуға көмектесу, оқу материалдарын көшіру немесе сабақ басталғанда құрал-жабдықтарды дайындау болып табылады, бұл Ұлттық жұмыс күші туралы келісімге (төменде қараңыз) байланысты жиі кездесетін жағдай. Оқыту көмекшілері білікті мұғалім емес, сондықтан оларды білікті мұғалім мәртебесі бар мамандар басқарады және бағыттайды. Білім және дағдыларды дамыту департаменті (DfES) 2002 жылғы кеңесу кезінде былай деп мәлімдеді:

Көптеген оқытулар білікті мұғалімнің білімі мен дағдыларын қажет етеді; бірақ кейбір оқыту қызметтерін білікті мұғалімнің нақты басшылығы мен қадағалауымен жұмыс істейтін, тиісті дайындықтан өткен мамандар білікті мұғалім мәртебесінсіз де орындай алады. Білікті мұғалімдер тиімді оқыту мен оқу процесіне жалпы жауапкершілік тартады. DfES, 2002, 5-бет.

Бұл мамандық елдегі білім беру жүйесімен бірге үнемі өзгеріп, дамып келеді. Оқыту көмекшілеріне мектептерде жауапкершілік артып келеді және осы «жұмыс күшін жаңарту» мамандықты қалай өзгертетінін уақыт көрсетеді. Қосымша міндеттерге мінез-құлықты түзетуге көмектесу, сабақтан тыс шараларды ұйымдастыру, түскі үзілісте бақылау жасау және мұғалімдердің қатысуынсыз сабақтарды жүргізу кіруі мүмкін. Балаларға арналған даму ортасында (EYFS) ТА-лар кейде мемлекеттік ережелерге сәйкес ересектер мен балалар арақатынасын есептеуде қолданылады. Кейбір мектептерде (әсіресе, арнайы білім беру мектептерінде) мектеп саясаты рұқсат еткен жағдайда, оқыту көмекшілері балаларға қажетті жеке күтім көрсетеді.

АТЖЖ және Ұлттық жұмыс күшінің келісім-шарты

2003 жылдың 15 қаңтарында кәсіподақтар мен DfES Ұлттық жұмыс күші туралы келісімге қол қойды, ол мектептердегі білім деңгейін көтеру және жұмыс жүктемесін азайту реформасын бастады. Бұл келісім оқытушы көмекшілерінің "жаңа буынын" құрды: HLTA (немесе Жоғары деңгейдегі оқытушы көмекшілері, кейде Аға оқуды қолдау көмекшілері деп те аталады). Олардың міндеттері оқытушы көмекшілерінен артық, және мұғалімге сабақтарды жүргізуге көмектесу, балалардың оқу процесіне жақын қатысу арқылы қолдау көрсетуден тұрады. HLTA болу үшін дайындық курсын бітіру, мектепте бағалаудан өту және 450,00 фунт стерлинг төлеу қажет. Кейбір мектептерде HLTA өздерінің аймақтарындағы оқытушы көмекшілеріне басшылық етуге немесе мектеп бойынша белгілі бір жауапкершілікті (мысалы, EAL сияқты пән) жүктеуге жауапты болуы мүмкін. Сондай-ақ, осы келісімде мұғалімдерге жоспарлау, дайындалу және бағалау үшін уақыт беру мәселесі де көтерілді. 2005 жылдың қыркүйегіне дейін барлық мұғалімдерге оқу процесінен тыс уақытта оқыту уақытының 10%-ы жоспарлауға, дайындалуға және бағалауға бөлінуі тиіс. Бұл кейбір алаңдаушылықтарға әкеп соқты.

Жалпы даму бағыттары

Оқытушы көмекшілеріне арналған көптеген біліктіліктер болғанына қарамастан, көптегендері ешқандай ресми оқып-үйренбеген, оның орнына жылдар бойы тәжірибе жинақтайды. Оқып білім алғандардың көпшілігі NVQ 2-ші және/немесе 3-ші деңгейлі біліктілікті таңдайды, себебі бұл мамандықта ең көп таралған біліктілік. Оқытушы көмекшісі болуды көбінесе балабақша тәрбиешілері қалайды және олар бала күтімі саласында біліктілік алған болады. Бұл жаңа бастағандар үшін жақсы қадам саналады.

Кәсіби басылымдар

Бастауыш сыныптағы мұғалім көмекшілеріне арналған кәсіби журнал "Learning Support" жылына алты рет жарияланады.

Плимут университеті мен DfES, 2002

Плимут университеті мен Білім және дағдылар департаменті (DfES) жүргізген сауалнама көмекші оқытушы рөлін әдетте кім атқаратыны туралы мәлімет береді.

Жынысы

Олардың 97%-ы әйел, 3%-ы еркек.

Жасы

Бастауыш мектептердегі мұғалімдердің 59,8% -ы 35-тен 48 жасқа дейін. Орта мектептердегі мұғалімдердің 50,4% -ы 35-тен 48 жасқа дейін.

Біліктіліктері

Бастауыш мектептердегі мұғалімдердің 39,4%-ы біліктілігі жоқ. Орта мектептердегі мұғалімдердің 34,2%-ы біліктілігі жоқ.

Қорғаныс министрлігі, 2002 жыл

Өзге бір зерттеуде DfES 2002 жылдың қаңтар айында мектептерде 216 000 толық жұмыс күнімен қамтылған көмекші персонал бар екенін анықтады. Бұл көрсеткіш 1997 жылдан бері 50%-дан астамға өсті. Ал бес жыл ішінде (1998-2002) мұғалімдердің саны шамамен 10 000-ға ғана артса, оқытуға көмектесетін мамандардың саны шамамен 60 000-ға өсті. DBS (бұрынғы CRB) тексерісінен өткенше сізге мектепке кіруге рұқсат берілмейді.