Кіріспе
1962 жылы Иширо Хонда режиссерлік еткен фильм. 1962 жылғы фильмнен кейін 1964 жылдың 29 сәуірінде «Мотра Годзиллаға қарсы» фильмі жарық көрді.
the 1962 film
The film was followed by Mothra vs. Godzilla, released on April 29, 1964.
Сюжет
"Pacific Pharmaceuticals" компаниясының басшысы Тако мырза, компаниясы демеушілік етіп отырған телешоулардың нәтижесіне наразы болып, рейтингін арттыруға көмектесетін бір нәрсені іздеп жүр. Бір дәрігер Такоға кішкентай Фаро аралында тапқан алып монстр туралы айтқаннан кейін, Тако бұл монстрды пайдаланып, жариялануға қол жеткізудің керемет идея екеніне сенеді. Тако екі адамды – Осаму Сакурай мен Кинсабуро Фуруені – монстрды тауып, қайтарып әкелу үшін жібереді. Темде, америкалық ядролық суасты кемесі "Seahawk" мұз тауға ілігіп қалады. Мұз тау құлап, 1955 жылдан бері оның ішінде тұтқындалған Годзилла босатылады. Годзилла суасты кемесін жояды және Жапонияға қарай беттейді, оңтүстікке қарай сапар шегіп бара жатқанда әскери базаға шабуыл жасайды. Фаро аралында алып ақкупес жағаға шығып, аралда өсетін қызыл жидектерден алынған "Фаролактон" шырынын іздеп, жергілікті ауылға шабуыл жасайды. Құпия монстр, Кинг Конг екені анықталды, келіп ақкупеске қарсы күресіп жеңіске жетеді. Конг бірнеше құмыраны шырынмен ішіп алады, ал арал тұрғындары рәсім өткізеді, нәтижесінде ол ұйықтап қалады. Сакурай мен Фуруэ Конгты үлкен салға мінгізіп, оны Жапонияға қайтаруға кіріседі. Тако мырза Конгты тасымалдайтын кемеге жетеді, бірақ JSDF кемесі оларды тоқтатып, Конгты Жапонияға кіргізбеуге бұйрық береді. Осы уақытта Годзилла Жапонияға келіп, елді қорқыта бастайды. Конг оянып, салдан босанып шығады. Құрлыққа жеткен Конг Годзилламен кездесіп, оған алып тастарды лақтырады. Годзилла Кинг Конгтың тас лақтыруына мән бермей, оны өртеу үшін жылу сәулесін қолданады. Конг Годзиллаға қарсы тұруға әлі дайын емес екенін түсініп, кері шегінеді. JSDF жарылғыш заттар мен улы газдармен толтырылған үлкен шұңқыр қазып, Годзилланы оған тартып әкеледі, бірақ Годзилла зардап шекпейді. Содан кейін олар қаланың айналасына 1,000,000 вольт электр тогы бар электр желілерінен кедергі орнатады, бұл Годзиллаға қарсы тиімді болады. Конг Токиоға жақындап, электр желілерін жыртып, электр қуатын сіңіріп алады, бұл оны күшейтеді. Конг Токиоға кіріп, Сакурайдың қарындасы Фумиконы тұтқынға алып, Ұлттық диета ғимаратына алып барады, содан кейін оны өрлеп шығады. JSDF буланған "Фаролактон" шырынынан толтырылған капсулаларды ұшырып, Конгты ұйықтатады және Фумиконы құтқарады. JSDF Конгты Годзиллаға шамалармен тасымалдауға шешім қабылдайды, олар бір-бірін өлтіретін болады деп үміттенеді. Келесі күні таңертең Конгті Годзилланың жанына Фудзи тауының шыңына тікұшақпен жеткізеді, екеуі шайқасады. Годзилла бастапқыда басымдыққа ие болып, Конгты күшті соққымен және қайта-қайта құйрығымен соғып шатастырады. Годзилла Конгтың денеін қоршаған жапырақтарды өртеп, оны өлімге ие болу үшін атомдық тынысын қолданады. Күн күркіреген бұлттардан шыққан шартқы Конгқа тиіп, оны қайта тірілтеді және шайқас қайта басталады. Годзилла мен Кинг Конг таудан төмен түсіп, Атамиға жетеді, онда екеуі де Сагами шығанағына құлап түспей тұрып, Атами қасқанатын жояды. Ұзақ су асты шайқасынан кейін, судан тек Конг ғана шығады, ол өз аралына қайта жүзеді. Годзилланың із-түсі жоқ, бірақ JSDF оның аман қалғаны мүмкін деп болжайды.
Тұжырымдама
Кинг Конг пен Годзилланың тамыры Уиллис О'Брайен, түпнұсқа тоқтатылған анимациялық Конгтың аниматоры, жаңа Кинг Конг фильмі үшін бұрынғы идеясында жатты. 1960 жылы О'Брайен «Кинг Конг Франкенштейнмен кездеседі» деген ұсыныс жасады, онда Конг Сан-Францискода алып Франкенштейн монстрымен күресетін еді. О'Брайен жобаны (кейбір тұжырымдамалық суреттер мен сценарийді өңдеуден тұратын) Кинг Конг кейіпкерін пайдалануға рұқсат алу үшін RKO-ға әкелді. Осы кезде оқиғаның атауы «Кинг Конг Гинкоға қарсы» деп өзгертілді, себебі Universal-дың Франкенштейн атына құқығы бар деп есептелді. О'Брайен продюсер Джон Бекпен танысты, ол фильмді түсіру үшін студия табуға уәде берді (сол кезде RKO енді өндіріс компаниясы емес еді). Бек сюжетті алып, Джордж Вортинг Йейтсті фильмнің сценарийін жазуға шақырды. Оқиға сәл өгертілді және атауы «Кинг Конг пен Прометей» деп өзгертілді, атау түпнұсқа Франкенштейн идеясына қайта оралды («Қазіргі заманғы Прометей» – түпнұсқа романның балама атауы еді). 1960 жылғы 2 қарашада шыққан «Variety» журналында Бек тіпті Джерри Гуран (фильм режиссері Натан Джуранның псевдонимі, Джерри Джуранның мүмкін қате жазылуы) деген режиссерден фильмді түсіруді сұрағаны жазылған. Дегенмен, тоқтатылған анимацияның құны потенциалды студияларды фильмді өндіруден тоқтатты. Сценарийді шетелде сатқаннан кейін, Бек Кинг Конг фильмін ұзақ уақыттан бері түсіргісі келген жапондық Toho студиясының қызығушылығын оятты. Сценарийді сатып алғаннан кейін, олар алып Франкенштейн монстрының орнына Годзиллага Конгтың қарсыласы ретінде шығуын шешті және Ямада Синъити Секидзава Йейтстің сценарийін қайта жазуын тапсырды. Студия бұл олардың өндірістегі 30 жылдығын тойлаудың тамаша жолы деп ойлады. Бұл компанияның мерекелік шараға арналған бес маңызды фильмінің бірі болды, соның ішінде «Санжуро», «Чусингура», «Lonely Lane» және «Born in Sin» кірді. Джон Бектың Уиллис О'Брайеннің жобасымен айналысуы оның артынан жасалды және О'Брайен өзінің идеясы үшін ешқашан есімдерін жазбады. О'Брайен Бекке сотқа жүгінуге тырысты, бірақ оған жеткілікті қаржы болмады, содан кейін 1962 жылғы 8 қарашада ол 76 жасында Лос-Анджелестегі үйінде қайтыс болды. О'Брайеннің әйелі Дарлин кейінірек оның өлімінің себебі ретінде «Кинг Конг пен Франкенштейн келісімінің сәтсіздігін» айтты. 1933 жылғы «Кинг Конг» фильмінің продюсері және қоса режиссері Мериан Купер жобаға қатты қарсы болды, ол өзінің досы Дуглас Берденге жолдаған хатында: «Мен кейбір жапондық компаниялар шығармашылық санаға құрметсіздік жасайтын нәрсе жасағанда, оны «Кинг Конг пен Годзилла» деп атағанда ашуландым. Менің ойымша, олар тіпті горилла костюміндегі адамды пайдалануға дейін төмендеді, мен осы туралы Кинг Конгтың алғашқы күндерінде жиі айтқанмын». 1963 жылы ол Джон Бекке, сондай-ақ Toho және Universal-ға (фильмнің АҚШ-тағы авторлық құқығының иесі) қарсы фильмнің таралуын тоқтатуға талап арыз берді, ол Кинг Конг кейіпкеріне толық иелік ететінін мәлімдеді, бірақ сот ісі өте қойған жоқ, себебі ол бұрын сенгендей, Конгтың жалғыз заңды иесі емес екені анықталды.
Тақырыптар
Режиссер Иширо Хонда фильмнің тақырыбын Жапония телеиндустриясын сатиралауды көздеген. 1962 жылдың сәуір айында телеарналар мен олардың түрлі демеушілері көрермендердің назарын аудару үшін асыра бағдарламалар мен жарнамалық трюктер жасауға кірісті, себебі екі қарт көрермен телеарнадағы зорқылдық күрес барысында үйде қайтыс болды деген хабар тарады. Осы оқиғадан кейін желілер арасындағы рейтингтік соғыстар мен одан кейін тараған мәнсіз бағдарламалар теледидардың жапон мәдениетіне қалай әсер ететіні туралы кең пікірталас тудырды, ал Соичи Оя теледидар "100 миллион ақымақтан тұратын ұлтты" жасап жатыр деді. Хонда: "Адамдар рейтингтерді үлкен мәселе деп қарады, бірақ мен телешоуларға көрерменді құрметтемейтіндей, оларды өздеріне берілген нәрсе деп қабылдайды деп ойладым, сондықтан мен оны фильмім арқылы көрсетуге шешім қабылдадым" және "құбыжықтар шайқасын рейтингтік соғыс тұрғысынан көрсетуімнің себебі – сол заманның шындығын бейнелеу" деді. Хонда бұл мәселені фармацевтикалық компанияның телешоуға демеушілік етуі және үлкен құбыжықты ұстау арқылы рейтингтер үшін жарнамалық трюктерге бару арқылы шешуге тырысты: "Дәрілік компанияның жақсы дәрі-дәрмек жасауы жеткілікті, білесіз бе? Бірақ компания олай ойламайды. Олар өз өнімдерін жарнамалау үшін құбыжықты қолданса, бәсекелестерінен озып кетеді деп санайды". Хонда сценарийші Шиничи Секизавамен бірге оқиғаны дамыту үшін жұмыс істеді, "Секизава сол кезде поп әндері мен телешоулармен айналысып, теледидарды жақсы түсінді" деді.
Түсірілім
Арнайы эффекттер режиссері Эйджи Цубурая сол кезде басқа жобалармен жұмыс істеуді жоспарлап отырды, мысалы, «Керемет Кэгуя» атты ертегі фильмінің сценарийінің жаңа нұсқасы, бірақ ол «Кинг Конгтың» үлкен жанкүйері болғандықтан, оларды Тохомен жұмыс істеу үшін кейінге қалдырды. Ол 1960 жылдардың басында «Маиничи» газетінің сұхбатында: «Бірақ менің кинокомпаниям Кинг Конг пен Годзилланы біріктірген өте қызықты сценарий шығарды, сондықтан мен басқа фантастикалық фильмдерімнің орнына осы фильмде жұмыс істеуге көмектесе алмадым. Бұл сценарий мен үшін ерекше, ол мені эмоционалды етеді, өйткені 1933 жылы оны көрген кезде ерекше фототехникалық әлемге қызығушылығымды қоздырған Кинг-Конг болды». Сценарийдің алғашқы жобалары студиядан келген жазбалармен бірге жабайылардың әзіл-қалжыңдарын «мүмкіндігінше күлкілі» етуді сұрап жіберілді. Бұл комедиялық тәсілді балалар сезімталдығына жүгінгісі келген және жанрдың аудиториясын кеңейткен Цубурая қабылдады. Монстр шайқасының көп бөлігі үлкен әзіл-сықақпен түсірілді, бірақ бұл тәсіл Цубураяның кейбір нәрселеріне «сенбеді», мысалы, Конг пен Годзилланың алып таспен алға-артқа ұрысып жатқанына сенбеді. «Mothra vs. Godzilla» фильмін қоспағанда, бұл фильм Godzilla мен монстрларды серияның дамуы бойынша көбірек антропоморфизммен бейнелеу үрдісін бастады, бұл жас балаларға көбірек қызығушылық тудырды. Иширо Хонда жабайыларды ақымақ етуді ұнатпады. Бірнеше жылдан кейін Хонда сұхбатында: «Менің ойымша, жабайы кейіпкерлер күлкілі болмауы керек» және «Жұртшылық ұлы Кинг Конг кішкентай кейіпкерлердің жүректеріне қорқыныш салатын кезде көбірек көңіл көтереді» деді. Сондай-ақ фильмді (2.35:1) форматта түсіру (TohoScope) және түсірілімді түсте (Eastman Color) түсіру туралы шешім қабылданды, бұл екі жәндіктің де алғашқы кең экранды және түсті бейнелеуі болды. Тохо фильмді Шри-Ланкада түсіруді жоспарлаған болатын, бірақ RKO-ға Кинг Конг кейіпкерінің құқығы үшін шамамен 220 000 доллар төлеуге мәжбүр болғаннан кейін бұл идеядан бас тартты, бұл компанияны бастапқы өндіріс шығындарын азайтуға мәжбүр етті. Фильмнің басым бөлігі Жапонияның Идзу Ошима аралында түсірілді. Фильмнің өндіріс бюджеті костюм актерлері Шоичи Хиросеге (Кинг Конг ретінде) және Харуо Накаджимаға (Годзилла ретінде) берілді. Цубурая олардың өз қимылдарын хореографияға көбінесе еркіндік берді. Ерлер бірнеше сағат бойы жаттығулар жасап, өздерінің қимылдарын кәсіби күрестен (жапонияда танымал бола бастаған спорт түрі), әсіресе Тойнобори қимылдарынан бастайтын. Алдын ала өндіріс кезінде Цубурая алғашқы екі Годзилла фильмінде қолданылған костюмдеу процесінің орнына Уиллис О'Брайеннің тоқтату техникасын пайдалану идеясымен ойнаған, бірақ бюджеттік мәселелер оны процесті пайдалануға кедергі келтірді және оның орнына тиімді костюмдеу әдісі қолданылды. Алайда, бірнеше жылдам серияларда қысқаша тоқтату қозғалысы қолданылды. Осы сериялардың екеуін Минору Накано анимациялаған. Бұл фильм үшін жаңа Годзилла костюмі жасалды және оның жалпы көрінісіне кейбір кішкене өзгерістер енгізілді. Бұл өзгерістер оның кішкентай құлақтарын, әр аяғында төрт емес, үш саусағын, арқасының ортаңғы қанаттарын ұлғайтып, денесін үлкен етіп жасады. Бұл жаңа ерекшеліктер Годзиллаға көбірек рептилиялық/динозаврлық көрініс берді. Сонымен қатар, костюмнің сыртында биіктігі бір метрлік модель мен кішкентай қуыршақ жасалды. Басқа бір қуыршақ (қамырынан жоғары) да жасалған, оның аузында Годзилланың атомдық тыныс алуын еліктейтін сұйық тұманды бүркіп тастайтын тұнбасы бар. Алайда фильмдегі осы реквизит қолданылған кадрлар (Арктикалық әскери базаға шабуыл кезінде Годзилланың атомды тыныс алуы туралы алыс кадрлар) фильмнен алынып тасталды. Бұл кескіндер жапондық кинотеатр трейлерінде көрінеді. Ақырында, құйрығын қолданған кезде (мысалы, Годзилланың құйрығымен Конгты сүртіп жіберген көрініс сияқты) жақын арадағы практикалық кадрлар үшін Годзилланың құйрығының жеке тіректері жасалды. Артқы тіректі экраннан тыс жерге қойып қояды. Садамаса Арикава (Тсубараямен бірге жұмыс істеген) мүсіншілердің Цубараяға ұнамды Кинг-Конг костюмін жасау қиынға соққандығын айтты. Бірінші костюмнің ұзын аяқтары өте семіз болғандықтан, команданың пікірінше, Конгтың көрінісі әдемі болғандықтан, қабылданбады. Фильмге енгізілген соңғы дизайнды Цубурая мақұлдамас бұрын тағы бірнеше жоба жасалды. Костюмнің дизайны ағайынды Коэй Яги мен Канжи Ягидің бірлескен еңбегі болды және ол қымбат яқ шашымен жабылған, оны Эизо Каймай қолмен қоңыр түске бояды. RKO бетінің түпнұсқа дизаймынан өзгеше болуын талап еткендіктен, мүсінші Тейзо Тошимицу Конгтың бетін горилла емес, жапон макакасынан үлгі алды және екі жеке маска жасады. Сонымен қатар, екі жеке жұп қолдар да жасалды. Бір жұп костюмнің ішінде полюстермен басқарылатын созылған қолдар, Конгқа горилла сияқты көрініс беру үшін, ал екінші жұп қалыпты қол ұзындығында болды және Конгтың заттарды ұстап, Годзилламен күрескенде қолданылатын қолғаптармен жабдықталған. Костюм актері Хиросе костюмге тігіліп, сыртқы түйіншікті жасыруға мәжбүр болды. Бұл оны костюмнің ішінде ұзақ уақытқа қамауға мәжбүр етті және оған көптеген физикалық қиындықтар тудырды. Конг жидек шырынын ішіп, ұйықтап қалған көріністе ол үш сағат бойы костюмнің ішінде қамалды. Екі жеке қол тіркемесі бар костюмнан басқа, метрлік модель және Конгтың қуыршағы (жақын кадрлар үшін) да жасалды. Сонымен қатар, Конгтың қолының үлкен тірегі Миэ Хаманы (Фумиконы) ұстап алып, қашып кеткен көрініс үшін жасалды. Гигантты осьминогтың шабуылы үшін төрт тірі осьминог қолданылды. Оларды ыстық ауамен соғып, миниатюралық үйлер арасында қозғалтуға мәжбүр етті. Сол көріністі түсіргеннен кейін төрт осьминогтың үшеуі босатылды. Төртіншісі арнайы эффекттер режиссері Цубураяның кешкі асы болды. Бұл сахналар Миура жағажайындағы ашық ауада миниатюралық декорацияларда түсірілді. Көмекші арнайы эффекттер операторы Коичи Кавакитаның айтуынша, экипаж тірі осьминогтарды қозғалтуда қиындыққа тап болды. Тірі жануарлармен қатар, екі резеңке осьминог қуыршағы жасалды, үлкені осьминогтың шырышын имитациялау үшін пластик пленкамен жабылған. Осьминогтың туылған адамын ұстап, лақтырған көрініс үшін тоқтату қозғалысы шамыры да жасалды. Бұл сахналар Тохо студияларында жабық түрде түсірілді. Арнайы эффекттер экипажы Гунма префектурасының Такасаки қаласында Годзилланың шабуылын және Такасаки Каннон мүсілін қиратуын түсірді, бірақ бұл көрініс соңғы фильмнен алынып тасталды. Бұл көрініс алынып тасталғанына қарамастан, Годзилла фильмде Такасаки арқылы өткені айтылады. Кинг Конг көбірек қызығушылық тудырғандықтан және Годзилла осы серияда әлі де «жаман» деп есептелгендіктен, Кинг Конгқа басты рөл беру және оны төбелес жеңімпазы ретінде көрсету туралы шешім қабылданды. Фильмнің соңы біраз тұманды болғанымен, Тохо 1962–63 жылдарғы ағылшын тіліндегі фильмдер бағдарламасында «Toho Films Vol. 8», фильмнің сюжеттік сипаттамасында «Фудзи тауының шыңында керемет төбелес өтеді және Кинг Конг жеңіске жетеді. Бірақ ол жеңгеннен кейін» деп мәлімдеді. Өндіруші Томоюки Танака 1983 және 1984 жылдарғы кітаптарында «Тохо арнайы эффекттер фильмдерінің толық тарихы» және «Годзилланың анықтамалық басылымы» төбелес тең түсті деп мәлімдеді, бірақ Тохо 2023 жылы өздерінің жаһандық веб-сайтында Конг жеңіске жеткенін растады.
Suit actors Shoichi Hirose (as King Kong) and Haruo Nakajima (as Godzilla) were given mostly free rein by Tsuburaya to choreograph their own moves. The men would rehearse for hours and would base their moves on those of professional wrestling (a sport that was growing in popularity in Japan), in particular the moves of Toyonobori. During pre production, Tsuburaya had toyed with the idea of using Willis O'Brien's stop motion technique instead of the suitmation process used in the first two Godzilla films, but budgetary concerns prevented him from using the process, and the more cost efficient suitmation was used instead. However, some brief stop motion was used in a couple of quick sequences. Two of these sequences were animated by Minoru Nakano. A brand new Godzilla suit was designed for this film and some slight alterations were done to its overall appearance. These alterations included the removal of its tiny ears, three toes on each foot rather than four, enlarged central dorsal fins, and a bulkier body. These new features gave Godzilla a more reptilian/dinosaurian appearance. Outside of the suit, a meter high model and a small puppet were also built. Another puppet (from the waist up) was also designed that had a nozzle in the mouth to spray out liquid mist simulating Godzilla's atomic breath. However the shots in the film where this prop was employed (far away shots of Godzilla breathing its atomic breath during its attack on the Arctic Military base) were ultimately cut from the film. These cut scenes can be seen in the Japanese theatrical trailer. Finally, a separate prop of Godzilla's tail was also built for close up practical shots when its tail would be used (such as the scene where Godzilla trips Kong with its tail). The tail prop would be swung offscreen by a stagehand. Sadamasa Arikawa (who worked with Tsuburaya) said that the sculptors had a hard time coming up with a King Kong suit that appeased Tsuburaya. The first suit was rejected for being too fat with long legs giving Kong what the crew considered an almost cute look. A few other designs were done before Tsuburaya would approve the final look that was ultimately used in the film. The suit's body design was a team effort by brothers Koei Yagi and Kanji Yagi and was covered with expensive yak hair, which Eizō Kaimai hand dyed brown. Because RKO instructed that the face must be different from the original's design, sculptor Teizō Toshimitsu based Kong's face on the Japanese macaque rather than a gorilla, and designed two separate masks. As well, two separate pairs of arms were also created. One pair were extended arms operated by poles inside the suit to give Kong a gorilla like illusion, while the other pair were at normal arms length and featured gloves that were used for scenes that required Kong to grab items and wrestle with Godzilla. Suit actor Hirose had to be sewn into the suit in order to hide the zipper. This would force him to be trapped inside the suit for large amounts of time and would cause him much physical discomfort. In the scene where Kong drinks the berry juice and falls asleep, he was trapped in the suit for three hours. Besides the suit with the two separate arm attachments, a meter high model and a puppet of Kong (used for closeups) were also built. As well, a huge prop of Kong's hand was built for the scene where he grabs Mie Hama (Fumiko) and carries her off. For the attack of the giant octopus, four live octopuses were used. They were forced to move among the miniature huts by having hot air blown onto them. After the filming of that scene was finished, three of the four octopuses were released. The fourth became special effects director Tsuburaya's dinner. These sequences were filmed on a miniature set outdoors on the Miura Coast, According to assistant special effects cinematographer Kōichi Kawakita, the crew had difficulty getting the live octopuses to move. Along with the live animals, two rubber octopus puppets were built, with the larger one being covered with plastic wrap to simulate mucous. Some stop motion tentacles were also created for the scene where the octopus grabs a native and tosses him. These sequences were shot indoors at Toho's studios. The special effects crew filmed a sequence in which Godzilla rampages through Takasaki, Gunma Prefecture, and destroys the Takasaki Kannon Statue, but this scene was cut from the final film. Despite this scene being cut, Godzilla is still said to have passed through Takasaki in the film. Since King Kong was seen as the bigger draw and Godzilla was still considered a 'villain' at this point in the series, the decision was made to not only give King Kong top billing but also to present him as the winner of the climactic fight. While the ending of the film does look somewhat ambiguous, Toho confirmed that King Kong was indeed the winner in their 1962–63 English language film program Toho Films Vol. 8, which states in the film's plot synopsis, "A spectacular duel is arranged on the summit of Mt. Fuji and King Kong is victorious. But after he has won " While producer Tomoyuki Tanaka stated in his 1983 and 1984 books, The Complete History of Toho Special Effects Movies, and Definitive Edition Godzilla Introduction that he believed the battle ended in a draw, Toho still maintains that Kong was the victor on their global website in 2023.
Театрлық
King Kong vs. Godzilla фильмі 1962 жылғы 11 тамызда Toho компаниясымен Жапонияда шығарылды. Бұл балалар фестивалі кайдзю фильмдері мен мультфильмдерінің марафондық көрсетілімдеріне арналған шара болатын. Фильм алғаш рет 1970 жылғы 21 наурызда және 1977 жылғы 19 наурызда қайта өңделді, бұл 1976 жылғы King Kong фильмінің жапондық премьерасына орай жасалды. 1970 жылғы Чемпион фестивалі нұсқасын фильмнің режиссері Иширо Хонда өңдеді, ол фильмнің ұзақтығын 74 минутқа дейін қысқартты. 1983 жылы фильм Годзилла 1983 қайта жаңғыру фестивалі аясында 9 басқа кайдзю фильмімен бірге бүкіл Жапония бойынша көрсетілді. Фестивальдің сәттілігі Годзилла сериясын қайта іске қосуға түрткі болды, нәтижесінде "Годзилланың оралуы" фильмі жарық көрді. Солтүстік Америкада "King Kong vs. Godzilla" фильмінің премьерасы 1963 жылғы 26 маусымда Нью-Йорк қаласында өтті.
Америка нұсқасы
Джон Бек «Кинг Конг пен Прометей» сценарийін Toho компаниясына (кейін «Кинг Конг пен Годзилла» аталды) сатқанда, оған Азия емес аумақтарда фильмнің нұсқасын шығаруға эксклюзивті құқық берілді. Фильмнің түсірілімі басталар алдында Warner Bros. және Universal International компанияларында бірнеше мүмкін дистрибьюторларды анықтауға ол қол жеткізді. Бек, Warner Bros. өкілдерінің екеуімен бірге, фильм Жапонияда көрсетілгенге дейін Toho студиясында кем дегенде екі жеке көрсетілімге қатысты. Джон Бек жаңа сценарий жазу үшін голливудтық екі сценарист – Пол Мейсон мен Брюс Ховардтың қызметін пайдаланды. Universal Pictures 2014 жылдың 1 сәуірінде «King Kong Escapes» фильмінің ағылшын тіліндегі нұсқасын Blu-ray форматында шығарды. 2019 жылы жапон және американдық нұсқалары The Criterion Collection компаниясы шығарған Blu-ray жинағына енгізілді, онда франшизаның Shōwa дәуіріндегі барлық 15 фильмі болды. Жапондық нұсқаның 4K ремастерленген нұсқасы 2021 жылдың мамыр айында Blu-ray және 4K Blu-ray форматында жарық көрді. 2021 жылғы Blu-ray дискісінде фильмнің Toho Champion Festival қайта шығарылымының бірі, фильмнің трейлері және суреттер галереясы бар.
Кассалық жинақ
Жапонияда бұл фильмнің барлық Годзилла фильмдерінің арасындағы ең жоғары кассалық көрсеткіштері бар. Ол алғашқы көрсетілім кезінде 11,2 миллион билет сатылып, дистрибуциядан түскен жалға алу табысы 972 000 долларды құрады. Фильм шыққан кезде тарихтағы ең табысты жапон фильмдерінің екіншісі болды және сол жылы Жапониядағы ең табысты төртінші фильм, сонымен қатар Toho компаниясының екінші ірі жобасы атанды. 1962 жылғы жапон билеттерінің орташа бағасы бойынша, 11,2 миллион билет сатылуы шамамен 870 000 долларлық кіріс әкелді. Metacritic сайтында фильм 40/100 ұпаймен бағаланды, бұл 4 сыншының пікіріне негізделген "аралас немесе орташа" бағалауды білдіреді. Көптеген сыншылар фильмді пайдаланушылық немесе балаларға арналған фильм ретінде қарастырды. Голливуд репортерінен Джеймс Пауэрс жазған пікірлердің арасында: "Күлкілі монстр фильмі? Universal компаниясының "Кинг Конг Годзиллаға қарсы" фильмі осылай деп айтады. Осындай фильмді көруге келген көрермендер одан ләззат алады. Көптеп букинг жасау және пайдалану арқылы бұл үлкен жетістікке жетеді". Box Office журналындағы шолуда: "Пайдалануға бейімделген көрмешілер осы жапондық импорттан ләззат алады. Оқиғасы абсурдты және мәнерсіз диалогтарға толы болғанымен, арнайы эффектілер ерекше және мақтауға лайық". Films and Filming журналынан Джон Каттс: "Тамаша нәрсе. Күлкілі, қарқынды, ерекше қызықты және толығымен тартымды. Әрине, шамадан тыс, нашар ойналған және қорқынышты дубляждалған. Бірақ ең бастысы - оның үлгілі трюктердің шеберлігі". Variety журналындағы шолуда: "Бұл ғасырдың ең ұлы алдын ала жекпе-жектерінің тізіміне – Демпси Фирпо, Салливан Пар, Никсон Кеннеди, Паттерсон Листон, Стив Ривз Гордон Скотт – "Кинг Конг Годзиллаға қарсы" қосылады. Таңғажайып Шығыстан барлық монстрларды жоятын сұмдық келді. 30 жастағы, көкірегін соғып, Голливудта туып өскен, гипофизі белсенді горилла мен жеті жастағы, миы кішкентай, аузынан от шығарып, құйрығын шайқап жүрген, Стегозавр мен Токиодан шыққан Тираннозавр рекс арасындағы эпикалық қақтығыс. Өнерге қарай, биікке қарай!". "Нью-Йорк Таймс" газетінен Юджин Арчер: "Кинг Конг Годзиллаға қарсы" атауы барлығына түсінікті болуы керек. Көрмеге келгендер не күтіп тұрғанын білуі керек және оларға лайықты бағасын алуы керек. Бұл ертерек Голливуд және жапон қорқыныш фильмдерінің арзан қайталауындағы жалғыз таңқаларлық нәрсе – оның жалғандығы. Екі тарихқа дейінгі монстр соғысқанда, әсері екі костюмді каскадердің бір-біріне картон тастар лақтыруынан басқа ештеңе емес". Den of Geek фильмді 2019 жылғы Shōwa Годзилла фильмдерінің рейтингісінде сегізінші орынға қойды, фильмнің "берік, таңқаларлықтай айлакерлік тарихы" бар екенін айтты, бірақ Конгтың дизайны мен сыртқы келбеті "үлкен кемшілік" деп атады. Variety журналы оны 2021 жылғы барлық Годзилла фильмдерінің рейтингісінде он алтыншы орынға қойды. Collider 2022 жылы Shōwa Godzilla тізімінде фильмді екінші орынға иеледі, жекпе-жек хореографиясы "әдемі" деп сипатталды.
"King Kong Versus Godzilla should be explicit enough title for anyone. Viewers who attend the ridiculous melodrama unveiled at neighborhood theaters should know exactly what to expect and get what they deserve. The one real surprise of this cheap reprise of earlier Hollywood and Japanese horror films is the ineptitude of its fakery. When the pair of prehistoric monsters finally get together for their battle royal, the effect is nothing more than a couple of dressed up stuntmen throwing cardboard rocks at each other." Den of Geek ranked the film at number eight in their 2019 ranking of the Shōwa Godzilla films, writing that the film has a "sturdy, surprisingly crafty story" but calling Kong's design and appearance a "major drawback." Variety listed it number sixteen on their 2021 ranking of every Godzilla film. Collider ranked the film number two on their Shōwa Godzilla list in 2022, describing the fight choreography as "beautiful."
Сақтау
"Кинг Конг пен Годзилланың" түпнұсқа жапон нұсқасы ең нашар сақталған токусацу фильмдерінің бірі ретінде танымал. 1970 жылы режиссер Иширо Хонда фильмнің өңделген нұсқасын Тохо Чемпион фестивалі үшін дайындады, бұл балаларға арналған матини бағдарламасы болды, онда ескі кайдзю фильмдерінің өңделген қайта шығарылымдары мультфильмдермен және содан кейін жаңа кайдзю фильмдерімен бірге көрсетілді. Хонда фильмнің түпнұсқа негативінен 24 минутты алып тастады, нәтижесінде кесілген кадрлардың ең жоғары сапалы көзі жоғалып кетті. Көп жылдар бойы 1962 жылғы өңделмеген нұсқадан қалған жалғыз нәрсе – жалтырап, ауыр зақымдалған 16 мм пленка болды, одан жалға берілетін көшірмелер жасалған. 1980 жылдардағы үй бейнесі үшін жасалған қалпына келтіру жұмысы 16 мм-дегі жойылған көріністерді 35 мм-дегі Чемпион нұсқасына біріктірді, бұл сурет сапасының үлкен айырмашылықтарына әкелді. 2016 жылдың 14 шілдесінде фильмнің толық 35 мм көшірмесінің 4K нұсқасы "The Godzilla First Impact" бағдарламасында, Годзилла фильмдерінің 4K трансляциясын жүргізетін Nihon Eiga Senmon арнасында көрсетілді. 1990 жылы Тохо фильмді "Годзилла мен Кинг Конг" деп қайта жасауға қызығушылық танытты. Алайда, продюсер Томоюки Танака Кинг Конгқа құқық алудың қиын болғанын мәлімдеді. Содан кейін Тохо "Годзилла vs. Mechani Kong" фильмін жасауды қарастырды, бірақ арнайы эффекттер директоры Коичи Кавакита Кинг Конгтың келбетін алудың да қиын болғанын растады. Mechani Kong Мехагодзилламен ауыстырылды, және жоба 1993 жылы "Годзилла vs. Мехагодзилла II" фильміне айналды. 2015 жылдың қазан айында Legendary Pictures өздерінің "Кинг Конг vs. Годзилла" фильміне қатысты жоспарларын жариялады (Тохо нұсқасымен байланысы жоқ), ол 2021 жылдың 31 наурызында АҚШ-та кинотеатрларда және HBO Max платформасында бірдей көрсетілді.
Екі аяқталу мифы
Көптеген жылдар бойы, жапондық фильм нұсқасында Годзилла жеңіске жетеді деген қате түсінік кең тарады. Бұл миф 1960 жылдардағы "Famous Monsters of Filmland" басылымының бауырлас журналы – "Spacemen" журналының беттерінде пайда болды. Фильм туралы мақалада қате түрде екі түрлі аяқтама болғаны және "Егер сіз «Кинг Конг vs Годзилла» фильмін Жапонияда, Гонконгта немесе Азияның басқа да аймақтарында көрсеңіз, Годзилла жеңеді!" деп жазылған. Бұл мақала кейін "Famous Monsters of Filmland" журналының #51 және #114 сандары сияқты түрлі нөмірлерінде қайта басылды. Бұл бұрмаланған ақпарат факт ретінде қабылданып, ондаған жылдар бойы сақталды. Мысалы, танымал үстел ойыны "Trivial Pursuit" ойынының "Genus III" нұсқасында ««Кинг Конг vs Годзилла» фильмінің жапондық нұсқасында кім жеңеді?» деген сұрақ қойылды және дұрыс жауап – «Годзилла» деп көрсетілді. "Los Angeles Times" газеті сияқты әртүрлі бұқаралық ақпарат құралдары да бұл жалғанды қайталады. Екі нұсқаның соңында шамалы техникалық айырмашылықтар бар. Мысалы, жапондық нұсқада фильмнің қара түске ауысуы кезінде Годзилла мен Кинг Конг екеуінің де дауысы естіледі, ал американдық нұсқада тек Конгтың ғана дауысы естіледі. Дегенмен, екі нұсқада да Конгтың жалғыз жүзіп кететін соңғы кадры өзгеріссіз қалды.