Кіріспе
Фильм 1974 жылғы 21 наурызда шыққан «Годзилла» франшизасының он төртінші фильмі – «Годзилла vs. Мехагодзилла» фильмімен жалғасты.
Сюжет
1971 жылдың бірінші жартысында (жапондық нұсқасында 197X), жер астындағы ядролық сынақтардың екіншісі Алеут аралдарына жақын жерде жүргізіледі, бұл Оңтүстік Тынық мұхитындағы Монстр аралына дейін дірілдерді жібереді, аралдың жұмақты бейнесіне ауыр зақым келтіреді және Ангуирус Жердің тереңдігіне құлайды, Годзилла достары құлаған жарыққа шамалы ғана құтылып кетеді. Миллиондаған жылдар бойы, ежелгі Греция мен Рим қалаларын еске түсіретін алып қалаларда орналасқан, зәулім теңіз асты өркениеті Сеатопия император Антонио басшылығымен салыстырмалы бейбіт өмір сүрді, бірақ соңғы жылдары ядролық сынақтардың салдарынан туған жер сілкінісі қалаларға ауыр соққы берді. Сеатопияның астанасы соңғы сынақтан қатты зардап шеккендіктен, Сеатопиялықтар өркениеттерінің қоңыз тәрізді құдайы Мегалонды жер бетіндегі әлемді жою үшін кек алу мақсатымен жіберуді жоспарлап отыр. Жер бетінде, өнертапқыш Горо Ибуки, оның кіші інісі Рокуро және Гороның досы Хироши Дзинкава көл маңында демалып жүргенде, Сеатопия үштіктің демалып отырған көлін кептіріп, оны операциялық база ретінде пайдаланып, Жерге өзін таныстырады. Үйлеріне қайтып бара жатқанда, олар үш өнертапқыштың құрастырып жатқан гуманоидты робот – Jet Jaguar-ды ұрлауға тырысқан Сеатопия агенттерінің шабуылына ұшырайды. Бірақ агенттердің алғашқы әрекеті сәтсіз аяқталып, олар қауіпсіз жерге қашуға мәжбүр болады. Біраз уақыттан кейін Jet Jaguar аяқталады, бірақ үш өнертапқышты Сеатопия агенттері қайтадан есінен айырады. Агенттердің жоспары – Jet Jaguar-ды Мегалонға бағыттап, Сеатопия бұйырған кез келген қаланы жоюға бағыттау. Горо мен Рокуроны өлтіруге жібереді, ал Хирошині кепілге алады. Мегалон соңында жер бетіне жіберіледі, ал Jet Jaguar Сеатопиялықтардың бақылауына өтеді және Мегалонды Токиоға шабуыл жасауға бағыттайды, ал Жапонияның Өзіндік қорғаныс күштері монстрды жеңе алмайды. Ақырында, үш батыр Сеатопиялықтармен болған жағдайдан құтылып, Jet Jaguar-дың қосалқы басқару жүйесін пайдаланып, Годзилладан көмек сұрау үшін оны жіберу жоспарын жасау үшін қайтадан бірігеді. Жапонияның қорғаныс күштерімен біріккеннен кейін Горо Jet Jaguar-дың бақылауын қайта алады және роботты Монстр аралына Годзилланы Мегалонмен күресуге шақыру үшін жібереді. Басқарушысыз қалған Мегалон бей-жай күйде қозғалып, қорғаныс күштерімен күресіп, Токионың шетін қиратады. Сеатопиялықтар Jet Jaguar-дың жағдайын біліп, бұрынғы фильмтен таныс Space Hunter Nebula M шетелдіктерге Gigan монстрін көмекке жіберу үшін сигнал жібереді. Годзилла Мегалонмен күресуге сапар шегіп бара жатқанда, Jet Jaguar өзінен бастап әрекет ете бастайды және өнертапқыштардың таңғалысына қарай бұйрықтарды орындамайды, Годзилла келгенше алып өлшемге дейін өседі. Шайқас тепе-теңдікте болады, Gigan келгенше Мегалон мен Gigan бірігіп Jet Jaguar-ға қарсы тұрады. Годзилла соңында Jet Jaguar-ға көмекке келеді және күштер теңеседі. Ұзақ және қатыгез шайқастан кейін Gigan мен Мегалон кері шегінеді, ал Годзилла мен Jet Jaguar жақсы жұмыс істегендері үшін қолдасады. Jet Jaguar Годзилламен қоштасады және Годзилла Монстр аралындағы үйіне оралады. Jet Jaguar адам өлшеміне оралып, Горо мен Рокуромен бірге үйге оралады.
Даму
Мегалонның шығу тегі 1969 жылғы «Барлық монстрлар шабуылдайды» фильміне дейін жетеді, себебі фильмнің қарсыласы Габараның бастапқы идеясы бастапқыда Габара деп аталатын алып кене ретінде қарастырылған. Кейіннен кейіпкер Каору Мабучидің 1971 жылғы «Годзилла мен ғарыш монстрлары: Жерді қорғау директивасы» сценарийіне енгізілді, ол 1972 жылғы «Годзилла мен Гиган» фильмінің алғашқы нұсқасы болды. Ұсыныста Мегалонның Гиган мен Король Гидорамен бірге, жаушы ғарыштан келген Миконың басшылығымен күресуі көзделген, бірақ Годзилла, Ангуир және Маджин Туол атты жаңа монстрдың біріккен күшімен жеңіліп, қуылып кететін еді. Сценарийдің келесі нұсқасы, «Король Гидораның оралуы!» деп аталды, Гиган, Король Гидора және Мегалонды басты жаман кейіпкерлер ретінде сақтап қалды, бірақ Ангуир мен Маджин Туолды Варан мен Роданмен алмастырды. Дегенмен, ұсынылған монстрлардың көпшілігі алынып тасталды, нәтижесінде «Годзилла мен Гиган» фильмінің соңғы нұсқасы пайда болды. Көптеген адамдардың ойынша, «Годзилла мен Мегалон» бастапқыда Jet Jaguar туралы жеке фильм ретінде жоспарланған деген болжамға ешқандай дәлел жоқ, сондай-ақ жапондық дереккөздерде мұндай мәлімдемелер кездеспейді. Керісінше, Jet Jaguar кейіпінің тууы 1972 жылдың ортасы мен соңында Toho компаниясы балалар арасында өткізген байқаудың нәтижесі болды. Байқаудың жеңімпазы – «Қызыл Арон» атты роботтың суретін салған мектеп оқушысы. «Қызыл Арон» кейіпіне монстр костюмі жасалды, бірақ костюмді балаға көрсеткенде, ол көңілі қалып, себебі костюм оның түпнұсқа дизайнына ұқсамайтын еді. Баланың бастапқы дизайны ақ түсті болған, ал костюм қызыл, көк және сары түстерге боялған. «Қызыл Арон» жарнама мақсатында пайдаланылды, бірақ Toho кейіпкердің атын Jet Jaguar деп өзгертті және арнайы эффекттер режиссері Теруёши Накано кейіпкерді қайта жасады, «Қызыл Арон» костюмінің түстерін ғана сақтап қалды. «Қызыл Арон» костюмінің басы мен қанаттары басқаша болды. Теруёши Наканоның айтуынша, «Годзилла мен Мегалон» соңғы сәтте тоқтатылған басқа фильмнің орнына түсірілген. Фильмнің үш алғашқы сценарийі болды, олардың барлығын Шиничи Секизава жазды. Біреуі – «Годзилла мен Мегалон ағайындылары: Теңіз асты патшалығының жойылу стратегиясы», ол 1972 жылдың қыркүйегінде аяқталды. Екіншісі – «Құбыжық монстр Мегалон Годзиллаға қарсы: Теңіз асты патшалығының жойылу стратегиясы», ол 1972 жылдың 5 қыркүйегінде тапсырылды, ал үшінші нұсқа 1972 жылдың 7 қыркүйегінде ұсынылды. 1998 жылы фильмді 4 Front Video британдық компаниясы қайта шығарды. Қазіргі таңда, осы фильмге қатысты өңделмеген және жоғары сапалы екі VHS таспасы ғана бар. 1999 жылы фильм Тайваньда Power Multimedia компаниясы арқылы DVD форматында жарық көрді. Бастапқыда Sci Fi Channel (қазір SyFy) фильмнің кесілген нұсқасын көрсетті, бірақ 2002 жылы Toho компаниясы «Годзилла мен Гиган» және «Годзилла мен Мехагодзилла» фильмдерімен бірге осы фильмтің толық құқығын қайтарып алып, АҚШ-та алғаш рет толық нұсқасын көрсетті (екеуі де Cinema Shares компаниясымен шығарылған).
The film had three early treatments, each written by Shinichi Sekizawa, one was titled Godzilla vs. The Megalon Brothers: The Undersea Kingdom's Annihilation Strategy which was completed in September 1972. The second was titled Insect Monster Megalon vs. Godzilla: Undersea Kingdom's Annihilation Strategy, which was turned in on September 5, 1972, and the third draft was submitted on September 7, 1972. In 1998 the film was again released by UK company, 4 Front Video. As of now it appears those are the only two VHS tapes on the film that are unedited and in high quality. It was also released on DVD by Power Multimedia in 1999 in Taiwan. Originally the Sci Fi Channel (now SyFy) showed the cut version, until finally in 2002 as Toho regained ownership of that title alongside Godzilla vs. Gigan and Godzilla vs. Mechagodzilla (both of which also were released by Cinema Shares) and broadcast the film fully uncut for the first time in the U. S.
Кассалық жинақ
Жапонияда "Годзилла мен Мегалон" шамамен 980 000 билет сатты. Бұл Годзилла фильмінің бірінші рет миллионнан аз билет сатуы болды. Фильм Жапонияда прокаттан (жалға алудан) 220 миллион иен табыс әкелді. Фильм американдық кинотеатрларда сәтті болды, алғашқы үш күні ішінде Техас және Луизиана штаттарында ғана 383 744 доллар тапты. Фильм бүкіл әлем бойынша шамамен 20 миллион доллар жинады. "Годзилла мен Мегалон" шыққаннан бері көптеген Годзилла жанкүйерлерінің наразылығын тудырды. Фильм АҚШ-та Годзилла фильмдерінің арзан балалар ойын-сауығы ретіндегі беделін қалыптастырды, оларды қапатарға алудың қажеті жоқ. Ол "өте, нақты, сананы ұйытатын жаман" және кайдзю фильмдері тарихындағы "нашар сәттердің" бірі деп сипатталды.
Үй медиасы
Фильм VHS форматында көптеген рет шығарылды, көбінесе редакцияланған теледидар нұсқасын қамтитын (көп жылдар бойы бұл қоғамдық доменде деп қате есептелген) арзан студиялардың бейнежазбалары ретінде. PolyGram және 4 Front фильмнің өңделмеген нұсқасын тиісінше 1992 және 1998 жылдары шығарды. Кейбір әңгімелерге сәйкес, фильмнің АҚШ-тағы алғашқы VHS нұсқалары қысқартылмаған, бірақ мұны растайтын не жоққа шығаратын дәлел жоқ. Media Blasters «Godzilla vs. Megalon» және «Destroy All Monsters» фильмдерінің DVD құқықтарын сатып алды. Екі фильм де компанияның Tokyo Shock бөлімшесі арқылы шығарылды. Media Blasters бастапқыда «Godzilla vs. Megalon» фильмін 2011 жылдың 20 желтоқсанында DVD және Blu-ray форматтарында шығаруды жоспарлаған; алайда, дубляжбен техникалық қиындықтар туындағандықтан және Toho шығаруға рұқсат бермегендіктен, DVD/Blu-ray шығарылымы кейінге шегерілді. Media Blasters фильмді ақыры 2012 жылдың 14 тамызында шығарды, бірақ тек қарапайым DVD және Blu-ray форматтарында. Дегенмен, өндірістік қателікке байланысты, бастапқыда жоспарланған, бонустық материалдары бар бірнеше дана кездейсоқ түрде шығарылды. Бұл арнайы нұсқалар өте сирек кездеседі және стандартты нұсқадан ешқандай айырмашылықпен белгіленбегендіктен, табу өте қиын. Бұл шығарылым фильмді түпнұсқа толық ұзындығына қайта жаңартудың алғашқы коммерциялық әрекеті болды. 2019 жылы жапондық нұсқасы және экспорттық ағылшын тіліндегі дубляжы Criterion Collection шығарған Blu-ray жинағына енгізілді, онда франшизаның Шōва дәуіріндегі барлық 15 фильмі болды.