Кіріспе
Вена қаласындағы көлік жүйесінің операторы – Wiener Linien (Венские линии). Бұл компания Австрияның Вена қаласындағы қоғамдық көлік желісінің басым бөлігін басқарады және қалалық корпорация құрамына кіреді.
Wiener Linien (Viennese Lines) is the company running most of the public transit network in the city of Vienna, Austria. It is part of the city corporation de.
Басқару құрылымы мен статистика
1999 жылғы 11 маусымда орталықсыздандыруға дейін Wiener Linien, Wiener Stadtwerke – Verkehrsbetriebe болып, Вена қалалық әкімшілігінің тікелей басқаруындағы еншілес кәсіпорны болды, және олар жүз жылдан астам уақыт бойы осылай болды. Олар қала әкімшілігінің қаржы, экономика, еңбек, халықаралық қатынастар және Wiener Stadtwerke салаларындағы жауапкершілігінің бөлігі ретінде қала бақылауында қалуда, қазіргі таңда Питер Ханке осы міндетті атқаруда. 2009 жылғы мәліметтер бойынша, Wiener Linien шамамен 8000 адамды жұмыспен қамтып, шамамен 812 миллион жолаушыға қызмет көрсетті. 1970 жылдардан бері жолаушылар саны артып, қазір 2005 жылғы көрсеткіштен шамамен 60 миллионға жоғары. Жылдық абонемент иелерінің саны жаңа рекордтық көрсеткіш – 334 577 адамға жетті, олардың шамамен үштен бірі зейнеткерлер. Барлық жолаушылардың 24% мектеп оқушыларын құрайды. 2004 жылы сату көлемі 345,2 еуроны құрады. Сауалнамалар бойынша, Вена қаласындағы сапарлардың 36% қоғамдық көлікпен жасалады, бұл қаланы Еуропадағы бірінші орынға шығарады. 2012 жылдан бері Wiener Linien компаниясы 365 еуролық билет тұжырымын енгізді, ол жалпы халық үшін Шығыс аймақтық көлік бірлестігінің (Verkehrsverbund Ost) Венаның орталық аймағында (Kernzone Wien) қолданылады. Жолаушылардың өкілдігін Жолаушылар кеңесі жүзеге асырады және олар жақсартулар бойынша ұсыныстар енгізе алады. Кеңес мүшелерінің өкілеттік мерзімі төрт жылды құрайды.
Трамвайлар
Wiener Straßenbahn (Вена трамвайы) 1865 жылдан бері жұмыс істейді, ол кезде алғашқы атпен жүргізілетін трамвай пайдалануға берілді; алғашқы желі 1897 жылы электрлендірілді. Бастапқыда жеке көлік фирмаларымен пайдаланылған трамвай 1900 жыл шамасында қала әкімдігіне сатып алынды және одан кейін Gemeinde Wien Städtische Straßenbahnen (Вена қалалық трамвайлар муниципалитеті) деген атпен үлкен кеңейтімге ұшырады. Қала қаражатымен электрлендірілген трамвайлар 1925 жылы көлік желісіне енгізілді. U-Bahn салынатынға дейін трамвайлар Венадағы қоғамдық көліктің басты түрі болды. 1945 жылдан кейін жеке автомобильдердің пайдалануының артуына байланысты көптеген трамвай желілері тоқтатылды немесе экономикалық тиімсіздікке байланысты автобус маршруттарына айналдырылды. 1978 жылдан бастап U-Bahn құрылысы барысында U-Bahn желілерімен қатар жүретін трамвай маршруттары енгізілді. Дегенмен, Венадағы трамвай жүйесі әлемдегі ең кең таралған жүйелердің бірі болып табылады. Қазіргі уақытта 28 маршрут теміржол желісінде жұмыс істейді. U-Bahn желісі кеңейе бергендіктен, алдағы бірнеше жылда тағы да қысқартулар күтілуде; алайда, әсіресе 21-ші және 22-ші округтерде кеңейтулер мен жаңа желілер де жоспарлануда.
Автобустар
Вена муниципалитеті 1920 жылдан бері автобус желілерін пайдаланады; қала маңындағы құрылыс көлік байланысына деген сұранысты арттырғаннан кейін және тығыз салынған аудандардағы көптеген трамвай желілері автобус қызметімен алмастырылғаннан кейін олардың маңызы күшейді. Қазіргі уақытта шамамен 700 автобус 117 күндізгі және 21 түнгі бағыттарда, шамамен көшелер бойымен жүріп, жылына 202 миллионға жуық жолаушыны тасымалдайды. Vienna Linien автобус бағыттары A (Autobus) немесе B (Bus) әріптерімен белгіленеді, оларды трамвай бағыттарынан бірден ажырату үшін. Күндізгі автобус бағыттарының шамамен 55%-ын Wiener Linien тапсырысы бойынша субподрядшылар орындайды.
Сын
2005 жылы «Винер Линиен» компаниясы камералық бақылау салдарынан «Халық таңдауы» санатында «Үлкен Аға» сыйлығын иеленді.