Кіріспе

Видео ойындардан болатын жарақаттар. Nintendo thumb, сондай-ақ gamer thumb және ұқсас атаулармен белгілі, дәстүрлі Nintendo контроллерімен видео ойындарды шамадан тыс ойнаудан туындайтын қайталанатын жүктеме жарақаттарының (RSI) бір түрі. Бұл жарақат көбінесе видео ойындар ойнаған кезде бас бармақтың қайта-қайта қозғалысынан пайда болады. Симптомдарына көпіршік пайда болу, параэстезия (теріде қышыну немесе күйдіру сезімі), сондай-ақ бас бармақтардың ісінуі жатады, бірақ кез келген саусақ зардап шегуі мүмкін. Бұл қолдағы сіңірлер, жүйкелер және байламдарға күш түсіріп, әрі қарай бүйірлік эпикондилитке («теннисші шынтағы»), тендинитке (сіңірдің қабынуы), бурситке (буын маңындағы сұйықтыққа толы қаптың қабынуы) және карпальді туннель синдромына (білезікте ортаншы жүйкенің қысылуы) алып келуі мүмкін. Осыған ұқсас жарақаттар басқа ойын жүйелерінде де кездесуі мүмкін, мысалы, Sony PlayStation ойнағанда PlayStation thumb. Nintendo thumb алғаш рет 1989 жылы Nintendo-ның портативті қолмен ұсталатын консольдері шыққаннан кейін айтылды, RSI жағдайлары көбінесе балаларда байқалды. Кейін Sony PlayStation және PlayStation 2 контроллерлері де осы жағдайды тудыратыны анықталды. 1987 жылы 11 жасар бала Филадельфия балалар ауруханасына бармағының қысқарып, бүгіліп, бастапқы қалпына келтіре алмайтынына шағымданды. Медициналық тексеруде осы саусақ тәулігіне шамамен 6 сағат бойы видео ойынының джойстигін пайдалануға қолданылғаны анықталды (бренді көрсетілмеген). Джойстик қолданбаған қалған саусақтарда мұндай жарақат байқалған жоқ, ал емдеу үшін қабынуға қарсы препараттар мен ойын уақытын шектеу қолданылды. Nintendo thumb жағдайының алғашқы жағдайы 1990 жылдың 17 мамырында 35 жастағы әйел Nintendo видео ойынын алғаш рет ойнаған кезде жарияланды. Ол бес сағат бойы үзіліссіз ойнады. Келесі күні ол оң бас бармағында (әсіресе, кеңейткіш сіңірінде) қатты ауырсынуды сезінді, ол видео ойын консолінің батырмасын қайта-қайта басу үшін қолданған. 1991 жылдың қаңтар айында Джеймс Касанова 8 жасар баланың бас бармағындағы ауырсынына қарап, жағдайды «Нинтендинит» деп атады. Бала Nintendo видео ойынын ойнағанда бас бармағы ауырғаны және бұрын ауру немесе жарақат болмағаны анықталды. Осыған ұқсас әсер Nintendo Wii қашықтан басқару құралын пайдаланатын ересектерде де байқалды. Дегенмен, ойын контроллерлерінің пішіні, көлемі және ұзақ пайдалануынан кез келген геймпад немесе джойстик пайдаланушыларында осы жағдай пайда болуы мүмкін. Ұялы телефондарды пайдалану және әсіресе мәтіндік хабарламалар жіберу кезінде де ұқсас проблемалар байқалады, бұл «жазба саусағы» деп аталады (Blackberry thumb-ті қараңыз). Nintendo 64 консолі 1997 жылы нарыққа шыққаннан кейін nintendinitis туралы хабарлар қайта пайда болды, ол алақанда ұқсас жарақаттарға әкелетін джойстикпен жабдықталған, бұл «жаралы nintendinitis» деп аталды. Осы алдын алу шараларының мысалдары өте маңызды, өйткені видео ойындармен өткізілетін уақыттың ұлғаюы осы жағдайлардың даму қаупін арттырады екені дәлелденген. 2000 жылдың басында Nintendo of America қолға жарақаттанған 90 жағдай туралы хабарлама алғаннан кейін пайдаланушыларға қорғаныш қолғаптар ұсынды. Nintendo қазір ойын кезінде ойыншыларға үзіліс жасауды еске салып тұратын хабарламалар береді. 2006 жылы консоль шығарылғаннан кейін, 46 жастағы ер адам ойыннан кейін жүгіру қозғалысын жасағанда Ахилл сіңірінің жыртылуына әкелген Ахилл сіңірінің жарақаты туралы алғашқы хабарлама пайда болды. 2009 жылы 38 жастағы ер адам қашықтан басқару құралын күшпен соққаннан кейін мойынға қатысты жарақат туралы алғаш рет хабарланды, нәтижесінде ол жедел жәрдем бөліміне түсті. Бұл жарақатты емдеу үшін физиотерапия көмектеспегендіктен, кішігірім хирургиялық операция қажет болды. Сонымен қатар, 44 жастағы әйелге Wii Sports ойнаған кезде бұрынғы алдыңғы крест тәсілдес байланысының (ACL) жыртылуынан тұрақсыз тізеден сауығу үшін операция жасау қажет болды, ол физиотерапиядан 6 ай бұрын ғана қалпына келді. Nintendo thumb-ке ұқсас атала тұра, екеуінің себептері бірдей емес. Playstation thumb үйкелістен туындайды және теріге әсер етеді (бірақ оған байланысты симптомдар қол, иық және мойынның ауырсынуы мен қатаюын қамтуы мүмкін), эпикондилит (алқыш бұлшық етін шамадан тыс пайдаланудан туындаған сіңірдің басталуының дегенерациясы) және тізе бунағының зақымдануы.

Wii иығы

Wii иығы – иық және жоғарғы қолдардың сырқырауы мен ауыруы, көбінесе Wii теннисі немесе боулинг сияқты ойындар ойнау салдарынан туындайды. Бұл жарақат ауырсыну мен ісінуге әкелді.

PlayStation-тің бас бармағы

PlayStation thumb – Nintendo thumb сияқты, PlayStation контроллерін тым көп пайдаланудан туындайтын қайталамалы жүктеме салдарынан болатын жарақат (RSI). Бұл жағдайға ойын ойнау кезінде PlayStation контроллеріне шамадан тыс қысым мен үйкеліс салдарынан бас бармақтардың көпіршіктерге шалдығуы кіреді. Сонымен қатар, бас бармақтың терісі қатайып (лихенификацияланған гиперкератоздық папулалар) былғарыға айналады. Тырнақтардың да өзгеруі мүмкін, мысалы, тырнақ пластинасы теріден көтерілуі. Басқа симптомдарға: білезік, шынтақ және иық сияқты буындардағы қаттылық, ісіну, ауырсыну және шаншу сезімі жатады. Тағы да бірнеше жағдайлар жарияланды. Оңтүстік Африкада 120 студент қатысқан зерттеу 2004 жылғы хабарламаға байланысты жүргізілді және PlayStation ойнаған 17 қыздың 7-сі мен 28 ұлдың 8-інде PlayStation thumb симптомдары анықталды. Екінші жағдай 2017 жылы 14 жастағы ұл баласында тіркелді, ол ұзақ уақыт бойы ойын ойнап, ұялы телефонын пайдаланғаннан кейін алақанда ауырсынулы түйіндер пайда болды. Алдыңғы жағдай сияқты, оның алақандағы тер бездерінде нейтрофилдері бар қабыну болды. Алақандағы зақымдар PlayStation ойнауын тоқтатқаннан кейін екі апта ішінде өздігінен жазылып кетті.