Кіріспе

Hirwaun) – Оңтүстік Уэльстегі Ронда-Кинон-Таф округінің Синон аңғарының солтүстік жағында орналасқан ауыл және қауымдастық. Ол Абердар қаласынан 6 шақырым (4 миль) солтүстік-батысқа қарай орналасқан және Абердар пошта аймағына қарасты. 2001 жылғы халық санауы бойынша Хируан халқы 4851 адамды құрады, ал 2011 жылғы санауда 4990 адамға дейін артты. Ауыл «Аңғарлардың басындағы» тас жолында және Брекон-Бейконс ұлттық паркінің оңтүстік жиегінде орналасқан.

Этимология

Hirwaun (бұрын Hirwain, Herwain және Hyrwen деп те жазылатын) екі кең таралған уэльс топонимінен туындайды: "hir" – ұзын және "gwaun" (мутацияға ұшырағанда "waun") – сортаң дала. 1887 жылы Томас Морган дұрыс атаудың Hirwaun Gwrgant екенін, яғни Гурганның "Waun" дегенді білдіретінін айтқан. Бұл атау Морганвг патшасы Гурган ап Ительмен (1033–1070) байланысты. Ол өз кедей халқына және барлық уэльстіктерге бидай өсіру, қой және мал шаруашылығы үшін "Y Waun Hir" деп аталған ваунның бір бөлігін тегін бергендігі айтылады. Морган сондай-ақ, ежелгі заманда ваун Бленгврахтан (Ридгроз жанында) Тау Күліне дейін, шамамен он шақырымға созылған десті.

Тарих және негіз

Хируанның индустриалды тарихы Хируан темір зауытымен байланысты. Темір зауыты жабылғаннан кейін көмір өндірісі жалғасты, және 20 ғасырдың екінші жартысына дейін маңызды жұмыс беруші болып келді. Кроушай отбасы болат өндірісінде өте күшті болды, тіпті олардың билігі шексіз деуге болады, ал Хируан темір зауыты HMS Victory кемесінде қолданылған зеңбіректерді жасады. Отбасы Хируанның үлкен бөлігіне иелік етті және тіпті өз валютасын, "Хируан Гвинеясын" қолданып, қызметкерлеріне жалақы төледі. Бұл жүк жүйесінің бір түрі еді, ол қызметкерлердің Кардиффке саяхаттауына немесе ақшаларын ауылдың бақыланатын экономикасынан тыс жерде жұмсауына кедергі келтірді. Кеншілер ереуілінен кейін, Уэльстегі жалғыз терең көмір кеніші – 1994 жылы British Coal жапқан Tower Colliery кеніші қалды. Кейін кеншілер оны сатып алып, 1995 жылы қайта ашты. Бірақ ол 2008 жылы жабылды.

Өнеркәсіп

Энтони Бэкон 1765 жылы Сайфартфада темір өндіруді бастады. Оның серіктесі Фрэнсис Хомфрей Наполеон соғыстары кезінде зауытты басқарды. Дайын өнім қашырлар мен арбалы жылқылармен Кардифф портына тасымалданды. Кейін зауыт бірнеше иесіне өтті, содан кейін 1819 жылы Уильям Кроушей оны сатып алды. Кроушей зауытты кеңейтіп, осы аймаққа халық ағынына себеп болды. 1830 жылы Хируан зауытында 900-ге жуық адам жұмыс істеді, және сол жылы аймақта алғашқы теміржол бу машинасы жұмыс істей бастады.

Конформистік емес шіркеулер

Хируан ауылында көптеген конформист емес шіркеулер болды, олардың көпшілігі Уэльстің ауылдық аймақтарынан көптеген адамдар келген кезде, өнеркәсіптік елді мекен ретінде қалыптасқан алғашқы күндері салынған. Бұл шіркеулердің ішінде Рамот (Баптист), Небо (Конгрегационалист) және Соар (Уэслиан методист) шіркеулері болды. 1904-05 жылдарғы діни жаңару кезінде, осы қозғалыстың негізгі бастамашысы Эван Робертс ауылға келді.

Сәулет

Оңтүстік Уэльстің көптеген көмірші ауылдарынан ерекшеленеді, Хирваунда әртүрлі сәулеттік стильдегі үйлер кездеседі, көбінесе шағын үй блоктарында тығыз орналасқан. Бұл, әртүрлі кезеңдерде әртүрлі қажеттіліктерді қанағаттандыру мақсатында жасалған құрылыстардың нәтижесі, соңғы онжылдықтарда осы ауданды жаңғырту жұмыстары кеңінен жүргізілді. Сондықтан Хирваун біркелкі емес, әртүрлі стильдердің үйлесімінен тұратын ерекше атмосфераға ие, бұл оны Оңтүстік Уэльс аңғарларындағы басқа ауылдардан ерекшелейді.

Қалқа блоктары

2004 жылы мамыр айында Хирваун қаласы жергілікті жаңалықтарда болды, осы кезде 1960 жылдары салынған екі мұнаралы үй динамит арқылы жарылып қиратылды. Олардың бұзылуы Синон аңғарындағы маңызды нысанның жоғалуын білдірді және британдық мемлекеттік тұрғын үйлерді жобалаудағы жалпы сәтсіздіктің көрінісі болды.

Хирваун Ортақ даму

Қазір Хируан орталығы деп белгілі жасыл жердің бір бөлігі тағы да ашық жолмен өндіріліп жатыр. Бұл алғаш рет 1940-1950 жылдары жасалған.

Көлік

Ауылға бастапқыда 1851 жылы келген Нейт өзені темір жолындағы Хируун темір жол станциясы қызмет көрсетті. Гелли Тарв торабында станцияның шығысында Нейттен Мертир Тидфилге дейінгі магистраль, Нейт темір жолының Абердарге дейінгі тармағы және Абердар темір жолы қиылысты. Станциядан оңтүстікке қарай жүк сарайы мен жақтаулар орналасқан, олар аймақтағы түрлі өнеркәсіптерге, соның ішінде Хируан темір зауыты, Тауэр кеніші, екі кірпіш зауыты және Пендерин карьерінің трамвайына қызмет көрсетті. 1963 жылы «Бичинг балтасы» аясында оңтүстікке қарай Нейтке, солтүстікке қарай Мертирге және бұрынғы Абердар темір жолының барлық желілері жабылды. Хируан станциясы бұзылды. Мертир желісінің солтүстікке қарай Абердарге дейінгі бөлігі Кардифф орталыққа тек Тауэр кенішінің көмірін тасымалдау үшін ашық қалды, ол өз көмір жуу және тиеу қондырғысын Ригос өнеркәсіптік аймағына жақын бұрынғы жақтаулардың орнына көшірді. 2008 жылдың басында Тауэр екінші рет жабылғаннан кейін, 2009 жылдың қарашасында Уэльс Ассамблеясы Үкіметі (WAG) Network Rail компаниясына Хируанға дейінгі желіні жолаушылар тасымалы үшін қайта ашу мүмкіндігін зерттеуді тапсырды. Желіні өсімдіктерден тазартып болған соң, Network Rail өз есебін WAG-ге ұсынды. Қазіргі уақытта Хируаннан Абердарге дейінгі желінің қайта ашылуы туралы шешім қабылданбады. Робертстаун өткелі шешуші фактор болады. Дегенмен, Уэльс Үкіметі желіні кеңейтуді Оңтүстік Уэльс метросының жеңілдетілген жылдам транзит жүйесінің картасына қосты, ол Кардифф шығанағынан Абердарге, содан кейін Хируанға дейінгі желіні пайдалануды жоспарлап отыр.

Спорт

Хируан демалыс алаңы, жергілікті тұрғындар арасында "Әл-ауқат алаңы" деп белгілі, бұл ауылдағы басты спорттық нысан. Алаңда бір футбол алаңы, бір регби алаңы, екі теннис корты (қатты жамылғысы бар) және боулингке арналған алаң бар. Алаңның өзінде жарықтандырылған, жеке жаттығу алаңы да бар.

Регби

Hirwaun RFC қазіргі уақытта Уэльс регби одағы лигасында (SWALEC лигасы) 3b South Central аймағында регби ойнайды.

Футбол қауымдастығы

Хируанда Хируан ФК (бұрын Глансинон ФК) Абердар аңғары футбол лигасының жоғары дивизионында футбол ойнайды.

Скуаш

Ауылда 2012 жылы құрылған «Хирваун сквош федерациясы» сквош командасы бар. Жергілікті Грег Уильямс пен Джейми Эванс құрған бұл команда жергілікті Абердер спорт орталығында ойнайды және Оңтүстік Уэльс сквош қауымдастығы лигаларында бақ сынасады.