Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фиджи басшысы (1951–2018)
Fijian chief (1951–2018)
Ади Атека Мосеивака Мара Ганилау (1951 – 16 қараша 2018) – Фиджи мемлекеттік қайраткері және бұрынғы премьер-министр мен президент, қайтыс болған Рату Сэр Камисесе Мараның үлкен қызы. Өмірінің соңында ол отбасы және үкімет туралы баспасөзге көп мәлімдемелер жасады.
Adi Ateca Moceiwaqa Mara Ganilau (1951 – 16 November 2018) was a Fijian public figure and the eldest daughter of the former Prime Minister and President, the late Ratu Sir Kamisese Mara. Later in life she made many statements to the press about her family and the government.
Жеке өмір
Ганилау 1973 жылы Ұлттық одақ партиясының бұрынғы төрағасы Рату Эпели Ганилауға тұрмысқа шықты. Ол қайтыс болған генерал-губернатор және президент Рату Сыр Пеная Ганилаудың ұлы еді. Олардың екі ұлы мен екі қызы болды.
Ganilau married former National Alliance Party leader Ratu Epeli Ganilau in 1973. He was the son of the late Governor General and President, Ratu Sir Penaia Ganilau. They had two sons and two daughters.
Фиджи тарихы
Оның әкесі Фиджи Ұлыбританиядан тәуелсіздік алған кезде бас министр болған және 2000 жылы төңкеріске дейін жетекші лауазымдарды атқарған. Джордж Спейт басқарған қарулы топ премьер-министр Махендра Чоудриді, бірнеше кабинет министрлерін, соның ішінде оның қарындасы Коила Найлатикауды және көптеген парламентарийлерді ұрлады.
Her father was Chief Minister when Fiji gained its independence from the United Kingdom, and held leadership positions that until a coup d'état in the year 2000. Gunmen led by George Speight kidnapped the Prime Minister, Mahendra Chaudhry, several Cabinet ministers, one of which was her sister, Koila Nailatikau, and a number of parliamentarians.
Үкіметтік заңнамаға қарсылық білдіру
Ганилау күйеуі мен кіші әпкесі, сенатор Ади Койла Найлатикаумен бірге үкіметтің даулы келісім, төзімділік және бірлік туралы заңына қарсы шықты. Заңда президенттің мақұлдауымен құрбандарға өтемақы төлеуге және 2000 жылғы мамырдағы төңкерістің жасаушыларын кешіруге уәкілетті комиссия құру ұсынылған. 2005 жылғы 25 маусымда сөйлеген сөзінде Ганилау Мара отбасымен заң туралы ақылдасқан жоқ екенін, оған қарсы екенін және құрылатын комиссия ұсынған өтемақыны қабылдамайтынын айтты. Ганилау отбасының төңкерістің салдарынан әлі де күйзелісте екенін жеткізді. Ол 2004 жылғы 4-11 қазанда Фиджиде өткен татуласу шараларынан кейін үкіметтің «төңкеріске қатысқандарды кешіруге» тырысуын «абсурдты» деп бағалады, бұл шараны «сәтсіз көрсетілім» деп атады. Ол мұның «қалыпты емес екенін» айтты. Бұл «күштеп таңылған идея» екенін айтып, үкіметтің оны ілгерілету ниетіне күмән келтірді. «Егер татуласу және өтемақы төлеу туралы бастама төңкеріс жасаушылардан келсе, мен оны қарастырар едім, бірақ үкіметтен келгенін қабылдау қиын», - деді ол. Ганилау төңкеріске қатысы бар адамдарға кешірім беруге қарсы екенін мәлімдеді. «Бұл қауіпті үрдіс тудырар еді, сондықтан мен оны қолдамаймын», - деді ол. 25 шілдеде жасаған тағы бір мәлімдемесінде Ганилау 2000 жылғы төңкерістің спонтанды емес, алдын ала жоспарланған және мұқият дайындалған әрекет болғанын айтты, сондай-ақ қазіргі Сенаттың кейбір мүшелері бұл туралы алдын ала білгенін мәлімдеді.
Ganilau joined her husband and her younger sister, Senator Adi Koila Nailatikau, in opposing the government's controversial Reconciliation, Tolerance, and Unity Bill, which proposed the establishment of a Commission empowered, subject to presidential approval, to compensate victims and pardon perpetrators of the coup d'état of May 2000. Speaking on 25 June 2005, Ganilau said that the Mara family had not been consulted about the legislation, was opposed to it, and would accept no compensation offered by the commission to be established. Ganilau said that her family was still reeling from the effects of the coup. She thought it "ridiculous" that the government was trying to "excuse people involved in the coup", even after the Fiji Week reconciliation ceremonies that ran from 4 to 11 October 2004, which she called a "failed presentation." She said that it was "not on." She called it "a forced idea" and questioned the government's motives for promoting it. "If the move to reconcile and compensate came from the coup perpetrators maybe, I would have given it some thought but coming from the Government is hard to accept," she stated. Ganilau said she was opposed to granting amnesty to people implicated in coup related charges. "It would set a dangerous precedent, that is why I am not condoning it," she declared. In a further statement on 25 July, Ganilau said that the 2000 coup had not been spontaneous, but a premeditated and carefully planned act, which she accused some members of the present Senate of knowing about in advance.
Өмірбаяндық дау
The Fiji Times газеті 2006 жылдың 8 қаңтарында Ганилаудың Каррасе үкіметін оның әкесінің өмірінен тәуелсіз өмірбаян жазуды қолдағаны үшін сынағанын, сонымен бірге оны құлатып жіберген адамдарды түрмеден босатуға тырысқанын жазды. Ол мұның өзара қайшылық екенін айтты. "Бір жағынан олар оны мақтағысы келеді, екінші жағынан оны "Келісім туралы заң" арқылы құлаған адамдарды босату үшін жұмыс істейді". Ол бұрынғы қарсылығын, төңкеріс жасағандарды босатуға қатысты, қайталады және әкесі тірі болса, әділдіктің өздігінен орын алуын қалаған болар еді деді.
The Fiji Times quoted Ganilau on 8 January 2006 as criticizing the Qarase government for supporting the writing of an independent biography of the life of her father, while working to release from prison the very people who had deposed him. This was contradictory, she said. "On one hand they want to praise him but on the other they are working to free those people who ousted him through the Reconciliation Bill." She reiterated her previously stated opposition to the release of coup convicts, saying that if alive, her father would have preferred justice to take its course.
Лау провинциялық кеңесінің дау-дамайлары
Ганилау 2011 жылдың 11 шілдесінде Лау провинциялық кеңесінің төрағасы болып сайланды, бұл қызметте оның ағасы Роко Тевита Улуилакеба Мараны алмастырды. Ол Филиппе Болені 17 дауысқа 15 дауыспен жеңді. Бірақ, үкіметпен ынтымақтастыққа бармағандығы үшін ол ертесі күні әскери режим тарапынан қызметтен алынды, ал Боле қайтадан төраға болып тағайындалды. Осы оқиғадан кейін әскери режим болашақта провинциялық кеңес төрағаларын өзі тағайындайтынын жариялады.
Ganilau was elected Chairperson of the Lau Provincial Council's on 11 July 2011, succeeding her brother, Roko Tevita Uluilakeba Mara. She defeated Filipe Bole by 17 votes to 15. She was removed by the military regime the next day for being unwilling to work with the government, and Bole was re imposed as chair. Following the sacking, the military regime announced that in future it would appoint provincial council chairs.