Кіріспе
Субик муниципалитеті (; , Капампанган: Balen ning Subic) – Филиппиннің Замбалес провинциясындағы 1-сыныпты муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 111 912 адамды құрайды. Ол Субик шығанағының солтүстік жағалауында орналасқан. Қаланың бір бөлігі Субик еркін экономикалық аймағының құрамына кіреді. Субик, Ибадан, Олонгаподан және Маниладан шақырым жерде орналасқан.
the municipality
Subic, officially the Municipality of Subic (; , Kapampangan: Balen ning Subic), is a 1st class municipality in the province of Zambales, Philippines. According to the 2020 census, it has a population of 111,912 people. It is located along the northern coast of Subic Bay. Portions of the town also form part of the Subic Freeport Zone. Subic is from Iba, from Olongapo, and from Manila.
Этимология
Замбелестің жергілікті тұрғындары бұл аймақты Хубек деп атаған, бұл "соқаның басы" деген мағынаны білдіреді; испан миссионерлері бұл атауды Субик деп бұрмалап айтқан. Субик 1607 жылдың соңында Августин монахтары, Родриго де Сан-Мигель басқаруымен құрылды, ал Субиктегі жергілікті тұрғындар испан билігінде христиан дініне көшті. 1884 жылы Субик "теңіз порты және оған тиесілі мүлік теңіз мақсатына арналып бөлінеді" деп жарияланды. Жаңа қоныс жайлаушылардың Әскери-теңіз комиссиясының бұйрығымен, арсенал және кеме жөндеу кешенінің құрылысы келесі жылдың 8 наурызында басталды. Филиппин революциясы кезінде кубалық-филиппин адмиралы Висенте Каталан басқаратын флот Субиктегі теңіз базасын испандықтардан бірінші Филиппин Республикасы үшін тартып алды. Американдықтар Субик шығанағының теңіз станциясы ретіндеғы әлеуетін байқады. Комодор Джордж Дьюи және оның әскері 1898 жылы испан армиясын талқандаған шайқасқа қатысты, ал американдықтар 1899 жылдың 10 желтоқсанында Субик шығанағын басып алды.
Британдық басқыншылық дәуірі
1762 жылдың қыркүйегінде британдықтар Филиппинге шапқыны жасап, Манила шығанағындағы испандық маңызды теңіз базасын басып алды. Бұл испан әскерін келесі перспективті теңіз бекетін іздеуге түрткі болды. Экспедиция теңіз басшылығына жақсы хабар жеткізді – Субик шығанағында мол табиғи ресурстар мен терең сулар бар екенін. Альфонсо XII король жарлық шығарды.
Американың басып кіру дәуірі
Америкалықтар Субик шығанағын 1901 жылы жөндеу және жабдықтау үшін теңіз базасы орналасатын жер ретінде белгіледі. Екі жыл өткен соң, АҚШ президенті Теодор Рузвельт Субиктегі жерді әскери резерват аймағы деп жариялады; бұл сол кездегі Субик жер аумағының жартысынан астам бөлігін құрады.
Жапондықтардың басып алуы
Субик, Олонгапо аймағымен бірге Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ауыр зардап шекті және жапондық оккупация барысында Жапон императорлық армиясы оны өздерінің базасы ретінде пайдаланды.
Филиппиннің тәуелсіздігі
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Субикке қарасты, Субик ауданындағы АҚШ әскери резервацияларының бір бөлігін құрайтын Олонгапо ауылы Филиппин үкіметіне берілді. Олонгапо, Президент Карлос П. Гарсияның 1959 жылғы 7 желтоқсандағы №366 жарлығы арқылы Субик қаласынан тәуелсіз муниципалитетке айналдырылды.
Бас атқарушылар
Бұл 1902 жылы муниципалитет болып құрылғаннан бергі қалыпты муниципалитет басшыларының, мысалы, мэрі және муниципалитет президентінің толық тізімі.
Аты-жөні Мерзімі Лауазымы
Placido dela Paz 1902 – 1904 Муниципаль президенті
Salustiano Ponco 1905 – 1908
Nicetas Lesaca 1908 – 1910
Jorge Salang 1911 – 1913
Jose Orozco Sr. 1914 – 1916
Juan Juico 1917 – 1919
Esteban Felicitas 1920 – 1922 Муниципаль мэрі
Pedro del Rosario
Alfredo de Perio Sr. 1923 – 1931
Numeriano Flores 1932 – 1940
Cecilio Esteban 1941 – 1943
Severino Salang 1944 – 1946
Alfredo de Perio Jr.
Leopoldo Lauzares 1947 – 1948
Jose de Perio Sr. 1948 – 1951
Alfredo Afable 1952 – 1955
Cecilio Panaligan 1956 – 1959 қараша
Dangal Guevara 30 маусым 1960 – 1986
Manuel M. Molina Jr. 1986 Муниципаль мэрі (1-ші мерзім)
Segundino Sandoval Муниципаль мэрі
Manuel M. Molina Jr. 1986 – 30 маусым 1998 Муниципаль мэрі (2-ші мерзім)
Enrique F. Delgado 1998 Муниципаль мэрі
Leonardo 'Boy' Guevara 1998 – 30 маусым 2001
Jeffrey D. Khonghun 30 маусым 2001 – 30 маусым 2010
Jefferson F. Khonghun 30 маусым 2010 – 30 маусым 2019
Jonathan John F. Khonghun 30 маусым 2019 – қазіргі уақытқа дейін
Демография
2020 жылғы санақта Субиктің халқы 111 912 адамды құрады, халық тығыздығы .
Экономика
Субик қаласының бір бөлігі Субик шығанағының қалалық билігі басқаратын Субик еркін экономикалық аймағының құзырына кіреді. Бұл арнайы экономикалық аймақтан түскен кіріс Субик қаласы және Олонгапо қаласы сияқты жеті муниципалитет арасында бөліседі.
Жолдар
Субикті қаланың басқа бөліктерімен байланыстыратын негізгі жол – Олонгапо-Бугаллон жолы. Субик көшелерінің көпшілігі көрнекті тұрғындардың тегі немесе өсімдіктердің аттарымен аталған. Субиктегі жолдардың көп бөлігі бетон және асфальттан жасалған, ал қалғандары топырақтан тұрады. Автокөлік жүргізушілер Барангай Матайннан Барангай Мангаханға дейін Говик тас жолы сияқты айналма жолдарды да жиі пайдаланады. Бұл жолдар қала орталығындағы қозғалысты азайтуға және Кастильехос солтүстігіне және кері бағытта жүк көліктерінің өтуіне арналған. Тағы бір маңызды жол – Филсеко жолы, ол Барангай Асинаннан басталып Кеппел Субик кеме жасау орнына (бұрынғы Филиппин кеме жасау және инженерлік корпорациясы) дейін созылады. Говик тас жолының жалғасы Кастильехостан Ханжин кемежайына дейін барады және оны тек осы кемежайдың қызметкерлері пайдаланады.
Электр энергиясы
1972 жылдан бері Субиктен Кабанганға дейінгі аймақта электр қуатымен қамтамасыз етуді "Zambales II Electric Cooperative, Inc." (ZAMECO II) кооперативі жүзеге асырып келеді.
Су
Су қызметтерін Субик су ауданы (SWD) ұсынады, оны көрші Олонгапо қаласына су жеткізетін Субик су және кәріз компаниясымен (Subic Water) шатастырмау керек. Бұл екі компанияның қызметтері әртүрлі.