Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қандаһар (2001 фильм)
Kandahar (2001 film)
2001 жылғы Мохсен Махмалбафтың ирандық фильмі.
2001 Iranian film by Mohsen Makhmalbaf
«Қандаһар» (дәри: قندهار, "Қандаһар") – 2001 жылы Мохсен Махмалбафтың режиссерлігімен Ауғанстанда Талибан билігі тұсында түсірілген ирандық фильм. Фильмнің түпнұсқа ауған тіліндегі атауы – «Сафар е Гандехар» (سفر قندهار), яғни «Қандаһарға саяхат», сондай-ақ «Айдың артындағы күн» деген атпен де белгілі. Фильм Нелофер Пазираның рөлін сомдаған, сәтті ауған-канадтық әйел Нафастың толық немесе ойдан құрастырылған оқиғасына негізделген. Фильмде Нафастың бірнеше жыл бұрын отбасы Ауғанстаннан қашқанда қалған әпкесінен хат алғаннан кейін Ауғанстанға қайта оралуға жасаған әрекеттері баяндалады. Нафас әпкесін құтқару үшін бұл қиын миссияға барады, себебі әпкесі хатында мыңжылдықтың соңғы күн тұтылуында өзін-өзі өлтіруді жоспарлап отырғанын жазған. «Қандаһар» көбінесе Иранда, оның ішінде Ниатак босқындар лагерінде, сондай-ақ Ауғанстанның өзінде құпия түрде түсірілді. Көптеген адамдар, оның ішінде Нелофер Пазира өзінің рөлін ойнады.
Kandahar (Dari: قندهار, "Qandahar") is a 2001 Iranian film directed by Mohsen Makhmalbaf, set in Afghanistan during the rule of the Taliban. Its original Afghan title is Safar e Ghandehar (سفر قندهار), which means "Journey to Kandahar", and it is alternatively known as The Sun Behind the Moon. The film is based on a partly true, partly fictionalized story of Nafas, a successful Afghan Canadian woman played by Nelofer Pazira. The film recounts the attempts of Nafas to return to Afghanistan after receiving a letter from her sister, who was left behind when the family escaped from Afghanistan years earlier. Nafas makes this desperate mission in an effort to rescue her sister, who has written in her letter that she plans to commit suicide on the last solar eclipse of the millennium. Kandahar was filmed mostly in Iran, including at the Niatak refugee camp, but also secretly in Afghanistan itself. Most people, including Nelofer Pazira, played themselves.
Сюжет
Канадада қауіпсіз өмір сүріп жатқан афған әйелі Нафас Иранға келіп, бурка киіп, өз отанына қайтуға тырысып жатқан босқындар отбасының әйелі болып Ауғанстанға кіреді. Қандаһарға баратын жолда қарақшылар оларды тонап алады. Олар Иранға қайтуға шешім қабылдайды, бірақ Нафас өзінің мүгедек қарындасын өзін-өзі өлтіруден құтқару миссиясын жалғастыруға тиіс. Ол жақында діни мектептен қуылған Хакқа өзіне жол көрсетуі үшін ақы төлейді. Хак Нафасты ауыл дәрігеріне апарады, ол тазаланбаған құдық суын ішкеннен кейін ауырып қалған еді. Дәрігер өзін ислам дінін қабылдаған афроамерикандық екенін айтады, сақал өсіре алмайтындықтан, "еркек буркасы" деп атап, жалған сакал тағуға мәжбүр. Хактың жасырын күйін ашып қоюдан қорқып, дәрігер оны қуып жібереді және Нафасты ат арбамен алып кетеді. Жолда ол өзінің медициналық білімі жоқ екенін және елдегі жағдайдан, талибандар билігіне көңілінің толуын айтады. Саяхаты барысында Нафас өзінің ойларын портативті таспаға жазады – елде тек қару-жараққа ғана рұқсат етілген технологиялық прогресс заманында. Нафас әйелдердің басына келген қиындықтарды, сондай-ақ соғыс жылдарында Ауғанстан қоғамының қалай қирағанын біледі. Ол балалардың тірі денелерді тонап, аман қалу үшін күресіп жатқанын, миналы даладан өтуге дайындалған адамдардың жасанды аяқ-қолға таласып жатқанын және дәрігерлердің әйелдерді перде артынан қарап емдеп жатқанын көреді. Дәрігер Қандаһарға кіруден қорқып кері қайтқанда, Нафас Қызыл Кресттен жасанды аяқтарды алдап алған, бурка киген бір ер адамды іздейді. Олар екеуі талибандар тыйым салған ән шырқап, музыка ойнағандықтан тоқтатылған тойға қосылады. Нафастың жетекшісі ашылып, алып кетеді. Талибан күзеті Нафасқа, сондай-ақ тойға қатысқан басқа да адамдарға жолын жалғастыруға рұқсат береді. Соңында, күн батқанда Нафас Қандаһарды көреді, бірақ ол енді парданың тұтқынына айналған.
Nafas, an Afghan woman living in safety in Canada, arrives in Iran, dons a burqa, and enters Afghanistan posing as a wife in a family of refugees attempting to return to their homeland. Brigands rob them along the road to Kandahar. They decide to return to Iran, but Nafas must continue on her mission to save her maimed sister from suicide. She pays Khak, a boy recently expelled from a Qur'anic school, to be her guide. Khak brings Nafas to a village doctor when she gets sick from drinking unsanitized well water. The doctor reveals himself to be an African American convert to Islam, who must wear a fake beard (which he calls "a man's burqa") because he can't grow one. Out of fear of being found out, Khak is dismissed, and the doctor takes Nafas by horse cart. Along the way, he confides with her that he has no formal medical training and has become disillusioned with the turn the country has taken under the Taliban. Along her journey, Nafas records her impressions into a portable tape recorder in a country where the only technological progress allowed is weaponry. Nafas learns more and more about the hardships women face; and even more so, how years of war have destroyed Afghan society. She sees children robbing corpses to survive, people fighting over artificial limbs that they might need in case they walk through a minefield, and doctors who examine female patients from behind a curtain with a hole in it. When the doctor turns back because he is afraid to enter Kandahar, she follows a man wearing a burqa who scammed a pair of artificial legs out of the Red Cross. The pair join a wedding party which is stopped by the Taliban because they are singing and playing instruments which is forbidden by law. Her guide is unveiled and taken away. Nafas is cleared by the Taliban patrol to continue, along with other members of the wedding party. In the end, Nafas is within sight of Kandahar at sunset, but she is now a prisoner of the veil.
Дауд Салахуддин
Фильмде Дауд Салахуддин (фильмде Хасан Тантай ретінде көрсетіледі), 1980 жылы жаңадан құрылған Иран Ислам Республикасының барлау қызметтерінің тапсырысымен ирандық диссидент және бұрынғы дипломатты өлтірген, АҚШ-та туған, ислам дініне өткен адам. Махмалбаф Салахуддиннің "сондай-ақ, ол да құрбан – өзі сенген идеалдың құрбаны. Ол идеологиялық жауына оқ атқанда, оның адамгершілігі идеалдарының құрбаны болды" деді.
The film stars Dawud Salahuddin (credited in the film as Hassan Tantai), an American born convert to Islam who in 1980 assassinated an Iranian dissident and ex diplomat at the behest of the newly formed Islamic Republic of Iran's intelligence authorities. Makhmalbaf stated that Salahuddin "is also a victim a victim of the ideal he believed in. His humanity, when he opened fire against his ideological enemy, was martyred by his idealism."
Деректі фильм
Кандагар 1996 жылы Нелофердің Ауғанстанға балалық шағынан танысқан Диананы табуға жасаған сәтсіз тытырауынан туындады, сол кезде Ауғанстан әлі де Талибан билігінде болған. Фильм осы нақты оқиғаның элементтерін көркем ойдан шығарылған оқиғамен үйлестіреді, мысалы, шындығында Нелофер досын іздеуге барса, фильмде Нафас әпкесін іздейді. Нелофердің балалық шағынан танысқан досын табу үшін Ауғанстанға баруға жасаған келесі тытырауы Пол Джей мен Нелофер Пазираның түсірген 65 минуттық "Кандагарға оралу" (2003) деректі фильміне айналды. Ол Талибан үкіметі құлағаннан кейін 2002 жылы Нелофердің Канададан Ауғанстанға нақты оралуын көрсетеді. Деректі фильмде Нелофер 1989 жылы отбасымен бірге қашып кеткеннен кейін 13 жыл өткен соң Кабул, Кандагар және Масир-е Шарифке оралады. Соңында ол Диананың отбасын табады және досының бірнеше жыл бұрын өзіне-өзі қол жұмсағанын біледі. Деректі фильм Нелофердің жеке тарихын Ауғанстанның тарихымен байланыстырады.
Kandahar was inspired by an unsuccessful attempt that Nelofer made in 1996 to return to Afghanistan to find her lost childhood friend, Dyana, while Afghanistan was still under Taliban rule. The film combines elements of this true story with fiction, e. g. while in reality Nelofer went to search for her friend, the film presents Nafas searching for her sister. Another attempt by Nelofer to visit Afghanistan to search for her childhood friend was made into the 65 minute documentary Return to Kandahar (2003), produced by Paul Jay and Nelofer Pazira. It portrays Nelofer's actual return from Canada to Afghanistan in 2002, following the fall of the Taliban government. In the documentary, Nelofer returns to Kabul, Kandahar, and Masir e Sharif, 13 years after she fled with her family in 1989 at the age of 16. She eventually finds Dyana's family, and learns that her friend had tragically taken her own life several years earlier. The documentary weaves together Nelofer's personal story with that of Afghanistan itself.