Кіріспе

Эритрозин, сондай-ақ Қызыл №3 ретінде белгілі, флуоронның иодты туындысы болып табылады, нақтырақ айтқанда – органойодтық қосылыс. Бұл негізінен тағамдық өнімдерді бояу үшін қолданылатын қызғылт түсті бояу. Ол 2,4,5,7-тетрайодофлуоресцеиннің динатрий тұзы. Сулы ерітіндідегі ең жоғары сіңіру ұзындығы 530 нм-ге тең, және ол фотодеградацияға ұшырайды.

Қолданылуы

Ол тағамдық бояу, баспа сиясы, биологиялық бояғыш, радиоконтрастты зат, ортохроматикалық фотопленкаларға сезіктендіргіш және көрінетін жарық фоторедокс катализаторы ретінде қолданылады. Эритрозин көбінесе тәттілерде, мысалы, кейбір жеміс саялары мен мұзды десерттерде қолданылады, тіпті торт безендіруге арналған гельдерде одан да жиі қолданылады. Бұрын фисташка қабығын бояу үшін де қолданылған. Тағамдық қоспа ретінде оның E нөмірі E127.

Регламенттеу және таралу

Эритрозин Еуропалық Одақта, Жапонияда, Қытайда, Ұлыбританияда, Австралияда және Жаңа Зеландияда тамақ қоспасы ретінде қолдануға тыйым салынған. АҚШ-та эритрозин түсті тағамдарда және ішке қабылданатын дәрі-дәрмектерде кез келген шектеусіз қолданылуы мүмкін; бірақ, косметикалық өнімдерде және теріге жағылатын дәрі-дәрмектерде қолдануға тыйым салынған. АҚШ-та Allura Red AC (Red #40) көбінесе қолданылатындықтан, эритрозин сирек қолданылады. Сонымен қатар, эритрозиннің көлдік түрі АҚШ-та қолдануға тыйым салынған. Еуропалық тамақ қауіпсіздігі агенттігі эритрозинге тек өңделген шие және үй жануарларына арналған тағамдарда рұқсат береді.

Америка Құрама Штаттары

1970 жылдары басталған күш-жігердің нәтижесінде 1990 жылы АҚШ-тың Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) эритрозинге ішінара тыйым салды, себебі зерттеулер жоғары дозаларының егеуқырларда қатерлі ісіктерге әкелуі мүмкін екенін көрсетті. 1990 жылғы зерттеуде "эритрозинді ұзақ қабылдау, TSH арқылы қалқанша безіндегі ісіктердің пайда болуына ықпал етуі мүмкін" деген қорытынды жасалды, мұнда эритрозин B жалпы тәуліктік диетаның 4% құрады. Токсикологиялық сынақтар сериясы және басқа зерттеулерді қарау нәтижесінде эритрозиннің генотоксикалық емес екендігі және кез келген ісіктердің өсуі генотоксикалық емес механизмге байланысты екендігі анықталды. 2008 жылдың маусым айында Қоғамдық мүдделерді қорғайтын ғылым орталығы (CSPI) АҚШ-та эритрозинге толық тыйым салу туралы FDA-ға өтініш бірақ, FDA одан әрі шаралар қабылдаған жоқ. 2023 жылдың мамыр айынан бастап АҚШ-тың Нью-Йорк штаты тағамдардағы Қызыл бояу №3 қолдануын тыйым салуды қарастырып жатыр (оны 1990 жылдан бері косметикада қолдануға тыйым салынған), себебі ол жануарларда қатерлі ісіктерге себеп болатыны және басқа синтетикалық тағамдық бояулар балалардың мінез-құлқындағы белсенділік артуы сияқты мәселелерге әкелуі мүмкін деген талаптар бар. Калифорния штаты 2027 жылдан бастап Қызыл бояу №3 бар тағамдарды өндіруге, сатуға және таратуға тыйым салуды жоспарлап отыр, бұл 2023 жылдың қазан айында қол қойылған заңға сәйкес, сонымен қатар үш тағы бір тағамдық қоспаға тыйым салады: пропилпарабен, калий броматы және бромдалған өсімдік майы.

Синонимдер

Эритрозин B; Эритрозин B; Қышқыл қызыл 51; С. I. 45430; FD&C Қызыл No. 3; E127; 2',4',5',7' Тетрайодо 3',6' дигидроксиспиро[3H изобензофуран 1,9' ксантен] 3-он динатрий тұзы; Тетрайодофлюоресцеин натрий тұзы; Калькоидты Эритрозин N; 2,4,5,7 Тетрайодо 3,6 дигидроксиксантен 9 спиро[1(3H) изобензофуран 3-он] динатрий тұзы; 2',4',5',7' Тетрайодофлюоресцеин, динатрий тұзы; С. I. Тамақ қызыл 14; Айзен Эритрозин; Тетрайодофлюоресцеин, динатрий тұзы; Спиро[изобензофуран 1(3H),9'[9H]ксантен] 3-он, 3',6' дигидрокси 2',4',5',7' тетрайодо, динатрий тұзы.