Кіріспе

Брайер аралы – Сцилли аралдарының ең кішкентай тұрғын аралдарының бірі, 2021 жылы халқы 177 адамды құрады. Брайер аралдарында төмен жатқан мойындар мен құмды тілшелермен байланысқан ең биік төбелер кездеседі. Аралдың маңызды нысандарының қатарында 18 және 19 ғасырларда кемелердің қаза тауып, апатқа ұшырауымен әйгілі Hell Bay шығанағы, Темір дәуірінде бекітілген және сол дәуірдегі қамалдың қираған қоршауы сақталған Shipman Head мүйісі, сондай-ақ 1742 жылы салынған Барлық Әулиелер шіркеуі бар. Аралда екі кеме тоқтау орны бар: Чирч Кей және Бар Кей. Бай табиғи тарихымен Брайерде ерекше ғылыми қызығушылық тудыратын жерлер (SSSI) орналасқан, онда әртүрлі флора мен фауна кездеседі, бұл қайықпен жүруге, жаяу серуендеуге және жануарлар дүниесін бақылауға қызығушылық танытқан келушілер үшін тартымды. Арал сонымен қатар кино және теледидар өндірісінде де пайда болды, мысалы, "Таң атып жүрген адамның саяхаты" және "Балқыттар келгенде" фильмдерінде түсірілді. Брайер Майкл Морпурго және Сэм Льюэллин сияқты жазушылардың шығармаларында орын алды. Брайер псевдонімін 20 ғасырдың басында Энни Винифред Эллерман қабылдады.

Топонимика

Аралдың атауы 1319 жылы Брейер, 1336 жылы Брайер, 1500 жылы Брейр деп тіркелген. Ол сондай-ақ Брехар және Брайтер деп те аталған. Аралдың атауы корн тіліндегі жер-атау элементі 'bre' ('төбе') және көпше жұрнағы 'yer' – 'төбелер' немесе 'төбелер орны' деген мағынаны білдіреді.

Археология

1999 жылы Брайер аралында бір шаруа темір дәуіріне жататын семсер мен айнасы бар қабірді тапты. 2023 жылы қаза тапқан адамның тістерін саралау нәтижесінде ол әйел екені анықталды, содан бері оны «Брайер әйелі» деп атайды. Ерте қола дәуірінде Брайерде көптеген жерлеу және салтанатты ескерткіштер салынды, бірақ тұрақты қоныс іздері аз. Шипман Хедтегі тас үйінділерінің алабында 130-дан астам үйінді бар, олардың көпшілігі жазық, төменгі, платформа тәрізді үйінділер. Олардың кейбіреулері ішкі бөлмелі: бұл үйінділер мәйіттерді тұрақты жерлеу үшін пайдаланылмаған болуы мүмкін. Адам сүйектері кейбір үйінділердің өмірінде маңызды рөл атқарғанына күмән жоқ, бірақ олар мавзолейлер емес, тірілер мен өлгендерге қатысты оқиғаларды еске түсіретін ескерткіштер болған сияқты. Бонфайр Карннен Белл Бикер мәдениетіне тән ыдыстың сынығы табылды, бұл Силли аралдарында табылған жалғыз Бикер артефактісі. Грин-Бейдегі таяздағы аймақта кең ауқымды тарихқа дейінгі егістік жүйесінің қалдықтарын көруге болады. Жеке қабырғалар аралас орналасқан тастар мен жиекті тақталар түрінде көрінеді. Брайер, Треско және Самсон аралдарының теңіз деңгейінің көтерілуі салдарынан бөлінуі б.з.д. 1500 жылға дейін аяқталған болса да, римдіктер 4 ғасырға дейін Сцилли аралдарын бір үлкен арал деп атаған.

География

Бұл арал – бір-бірімен төменгі мойындармен және құмды тілшелермен жалғасқан биік төбелердің тізбегі. Теңіз деңгейі бірнеше метрге көтерілсе, Брайердің оңтүстік бөлігі бес немесе алты жеке аралға айналуы мүмкін. Гвеал, Тимми, Уотч, Хити және Самсон – осы төбелердің бәрі ашық және желге ұшырайды. Аралдың ең биік нүктесі – Уотч Хилл, оның үстінде тас белгі және шағын тас паналағы бар, бұл бір кезде кеме қазасына ұшырағанда оны бақылайтын командалардың қарау тұрағы ретінде пайдаланылған болуы мүмкін. Аралдың ұзындығы – , ең үлкен ені – , ал ауданы – , оның ішінде аралдың солтүстік жағында орналасқан Шипман басқышы да бар. Брайер Тресконың батысында жатыр және осы аралдан Треско каналымен бөлінеді, бұл бұрын аралдардың негізгі тұйықталуы болған және қазір төмен су кезінде құмды жазықтардың көрінетін аймағы. Брайердің оңтүстік жағында адам тұрмайтын Самсон аралы орналасқан. Көктемгі ең төменгі толқындар кезінде үш аралдың арасында жүруге болады. Пулдағы елді мекен Англияның ең батыс нүктесі. Гюг тасқын аралы ескерілмесе, Сент-Агнес Брайерден сәл кішірек; бірақ егер Гюг Сент-Агнеспен біріктірілсе, бұл әдеттегі түсіндірме, онда Брайер (қайтадан, шамалы) Сцилли аралдарының ең кішкентайы болады. Брайердің орталығы негізінен егістік алқаптар, жайылымдар және тұрғын үйлермен жатқан төмен жатқан жер және халықтың көп бөлігі осы жерде тұрады. Батыс жағында ащы Great Pool орналасқан – бұл Силлидегі жалғыз нағыз ащы лагуна, ол теңізден тар дауылдық жағажаймен бөлінген, ал оңтүстігінде Rushy Bay сияқты құмды жағажайлар бар. Арал Сцилли мұра жағалауының құрамында, Сцилли аралдарының ерекше табиғи сұлулығы аймағының бөлігі болып табылады және пайдаланылмаған жер Корнуолл герцогтығы Сцилли аралдарының жабайы табиғат қорына жалға берілген, ол өсіп кеткен аймақтарды жайылымға жіберу үшін понилер мен қызыл рубин сиырларын пайдаланады.

Ажал шығанағы

Аты жаман Хелл Бэй шығанағы, құлпытас толқындары мен көтерілістерімен аты шыққан, Брихер аралының солтүстік-батыс жағалауында, Шипман Кедтің оңтүстігіне орналасқан. Бұл Атлантика мұхитына қараған шығанақ 18-ші және 19-шы ғасырларда кеме қазасына ұшырағандардың көптеп тууымен белгілі болды. Дегенмен, Сцилли аралдары маңында құлаған кемелердің көпшілігі, Хелл Бэйге жетпей, архипелагқа жақын батыс жақтағы көптеген қауіпті жерлерде қирады. Хелл Бэй сонымен қатар Брихердегі жалғыз қонақ үйге, Хелл Бэй қонақ үйіне есім берген, және ол Англиядағы ең батысқа орналасқан қонақ үй болып табылады.

Азаматтық енші және палата

Брайхер – Сцилли аралдарының бес азаматтық приходтарының бірі, сонымен қатар ол сайлау округі болып табылады. Азаматтық приход пен округке Норрард жартастары, Гвель, Зантман жартасы және Крим жартастары (Англияның ең батыс нүктесі) сияқты бірнеше адам тұрмайтын аралдар мен жартастар кіреді. Брайхер Сцилли аралдары кеңесіне бір кеңесші сайлайды, бұл басқа "аралдық емес" округтерге де тән. Дегенмен, азаматтық приход функционалды емес, кеңес немесе отырыс өткізілмейді. 2021 жылғы 6 мамырда өткен Ұлыбританияның жергілікті сайлауында округтен сайлауға түсуге кандидаттар ұсынылмады, нәтижесінде 1983 жылғы Халықты өкілдік ету туралы заңның 39(1) бабына сәйкес қосымша сайлау өткізілді.

Демография

Брихерде 2021 жылғы Ұлыбритания халық санағы бойынша 177 тұрғын тіркелді.

Барлық қасиеттілер шіркеуі

Барлық қасиеттілер шіркеуі (Англия шіркеуі) аралдың орталығында, шығыс жағалауына жақын, Трескодағы Нью Гримсбиге қарама-қарсы орналасқан. Бұл жерде алғашқы шіркеу шамамен 1742 жылы салынған (кішкентай ғимарат, "Құдайға және барлық қасиеттілерге" арналған, ол Самсон аймағындағы қауымға да қызмет еткен). Ол 1822 жылы геодезист Кристофер Стрик тарапынан кеңейтілді, ал 1882 жылы қосымша жаңартулар мен өзгерістер енгізілді. 1897 жылы жаңа ғибадатхана салынды, ал 1930 жылы жаңа шатыр (ескісінен 6 фут биік) орнатылды. Ориел Хикс (Феникс боялған шыны) авторлығындағы төрт заманауи витраж терезесі 2007 жылы аяқталды.

Брайхер баптистік шіркеуі

Баптистер Силлиге он тоғызыншы ғасырдың басында келді. Баптисттік саяхатшыларға көмектесу қоғамы Силлиді өздерінің алғашқы миссионерлік бекеті ретінде белгіледі, барлық мекенді жерлерде, Брайхер аралында да шіркеулер ашты. Силли аралдарының "Иесі" А. Смит баптистермен келіспей, 1843 жылы "барлық шіркеулерге жабылу туралы хабарлама жіберді", осылайша олар жабылды. Бірақ, 1874 жылы Брайхерде жаңа баптисттік шіркеу салынды. Ол шамамен бір ғасыр бойы қолданылып, 1972 жылы жеке үйге айналдырылды.

Брайхердің кемежайлары

Брайердің екі кемежайы бар: Church Quay, тасыған су кемежайы ретінде пайдаланылады, ал Bar Quay, су деңгейі төмендегендегі кемежай ретінде пайдаланылады. Кемежайлар Скалли аралдары арасындағы кемелер үшін, жолаушылар мен жүк тасымалына қолданылады. Church Quay, атауынан көрініп тұрғандай, Грин-Бэйдің солтүстік жағындағы "Арал" деп аталатын кішкентай мүйісте, Барлық Әулиелер шіркеуіне жақын орналасқан. Бұл жерде кем дегенде XIX ғасырдан бері кемежай болған. Кемежай 1889 жылы жарық көрген OS Six inch картасында көрсетілген. Bar Quay, немесе Anneka's Quay, Church Quay-дің солтүстігінде орналасқан, бастапқыда 1990 жылы Challenge Anneka телешоуы үшін еріктілер салған. Жергілікті халық оны "Бар" деп біледі. Корнуолл Герцогтығы Брайердегі екі кемежайдың да жай-күйіне жауапты.

Кемежайларды жөндеу, 2006-2008

Брайхердегі кемежайлар (Сент-Агнес және Сент-Мартинс кемежайларымен бірге) 2006-2008 жылдары Корнуолл герцогтігінің 3,5 миллион фунт стерлингтік жөндеу жобасының арқасында жаңарып, пайдалану қауіпсіздігі артып, күтімге кететін шығын азайды. Anneka's Quay-дан басқа барлық аралдың жағалауындағы кемежайлар үшін бірдей шешім қолданылды: жаңа кемежай қабырғасы жиналмалы бетон блоктарынан салынды, олар кернеулі арқалықтармен тасқа бекітіліп, алдын ала дайындалған палуба тақтайшалары арқылы ескі құрылыммен байланыстырылды. Anneka's Quay бастапқыда құмға толтырылған кемелердегі ағаш палубаны тіреп тұрған. Кейін, екі қосымша бетонмен толтырылған кеме қосылып, шамамен 12 метрге ұзартылды; ағаш палуба бетон плитамен алмастырылды. 2007 жылдың 2 қазанында BBC News хабарлағандай, жөндеу жұмыстарына дейін аралдардағы кемежайларда соңғы рет 50 жыл бұрын ірі жұмыстар жүргізілген.

Білім

Бес арал академиясы (бұрынғы Бес арал мектебі) Треско және Брайерде базалық пунктімен, Трескодағы негізгі кампусымен орналасқан. Бастауыш сынып оқушылары күнделікті Трескоға қатынайды. Жоғары сынып оқушылары Сент-Мэридің бас кампусында тұрады. Бұрын Білім және дағдылар кеңесі жоғары сынып оқушыларының тұру шығындарын төлеуге қаражат бөлген.

Табиғат тарихы

Брайерде үш ерекше ғылыми қызығушылыққа ие аудан бар. Shipman Head and Shipman Down SSSI алғаш рет 1971 жылы белгіленді және аралдың солтүстік бөлігінің 40 гектарынан астамын қамтиды. Беткейлі теңіздік егістіктер терең емес подзольдік топырақтарда өседі, олар Герциний гранитімен жамылған. Сирек кездесетін өсімдіктердің ішінде Қызыл кітапқа (ҚҚК) енген қызыл түсті құстың аяғы (Ornithopus pinnatus) және жалпы мемлекеттік сирек кездесетін шашты құстың аяғы (Lotus subbiflorus) бар. Лишайларға (Lobaria pulmonaria) және (Teloschistes flavicans) жатады. Аралдың батыс жағында Брайхер және Попплстоун Банкі SSSI-ге кіретін Ұлы көл орналасқан. Ол дауылдық жағажай мен кішкентай құмды жүйе арқылы теңізден бөлінген және Сциллидегі жалғыз табиғи тұзды-ащы лагуна болып табылады, онда тұзды батпақ қамысы (Juncus gerardii) және қалампыр (Ruppia maritima) сияқты өсімдіктер өседі. Аралдың оңтүстік бөлігін Rushy Bay and Heathy Hill SSSI алып жатыр, онда көптеген жалпы мемлекеттік сирек кездесетін өсімдіктер кездеседі. Силли аралдарының ерекшелігі – Ұлыбританияда басқа жерде өспейтін карлик панси (Viola kitaibeliana). Бұл Брайерде кең таралған, және мамыр айында мыңдаған данасы қысқа шөпте және жалаңаш құмда табылуы мүмкін.

Аралға сапар

Аралда әртүрлі жатақ орналасқан. Аралдың шашыраңқы жерлерінде қонақ үйлер мен жеке тамақ дайындайтын коттедждер кездеседі. Кемпинг аралдың солтүстік жағында, екі жағалауға көрінетін жерде орналасқан. Хелл Бэй қонақ үйі батыс жағалауына жақын орналасқан. Екі порт (су деңгейіне байланысты) Брайхер мен басқа аралдарға, оның ішінде Сент-Мэри және Трескоға туристерді тасымалдайтын қайықтар пайдаланады. Су тасқанда Брайхер мен Треско арасын, тіпті оңтүстіктегі адам тұрмайтын Самсон аралына дейін жаяу өтуге болады. Арна мен Грин-Бейде шағын яхталар үшін қауіпсіз тұрақтар да бар. Жергілікті іс-шараларға қайықпен саяхаттау, серуендеу және жабайы табиғатты қарау кіреді.

Кино және теледидардағы қолдану

1989 жылы арал Би-Би-Си-дің "Таң атқанның саяхаты" телесериалының кейбір түсірілімдеріне қолданылды. "When the Whales Came" фильмі 1989 жылы нақты орында түсірілді және онда Хелен Миррен, Хелен Пирс, Пол Скофилд және Дэвид Сучет рөлдерді сомдады.

"Брайер" есімі

Ұлыбританияның ең бай адамы сэр Джон Эллерманның қызы Энни Виннифред Эллерман 20 ғасырдың басында Брайер деген қаламдықты қолданды.