Ли́тл Джимми Скотт: Жасмы́н даусы́ның та́рихы

Кіріспе

Американдық джаз әншісі (1925–2014)

Джеймс Виктор Скотт (17 шілде 1925 – 12 маусым 2014), кәсіби тұрғыда Кішкентай Джимми Скотт немесе Джимми Скотт деп танылған, жоғары табиғи контральто дауысымен және балладалар мен махаббат әндеріндегі нәзіктігімен көзге түскен американдық джаз вокалисі болды. 1940-1950 жылдары жетістікке ие болғаннан кейін, Скотттың мансабы 1960 жылдардың басында құлдырады. 1990 жылдары қайта оралғанға дейін ол ұмытылғандыққа ұшырады. Оның ерекше ән дауысы Каллман синдромының салдарынан пайда болды – бұл сирек кездесетін генетикалық ауру оның бойын 37 жасқа дейін 1 метрге дейін шектеді, содан кейін ол өсті. Бұл синдром оның қалыпты жасөспрімдікке толуына кедерес келтіріп, оған жоғары дауыс пен ерекше тембр сыйлады.

Ерте өмір

Джеймс Виктор Скотт 1925 жылдың 17 шілдесінде АҚШ-тың Огайо штатындағы Кливленд қаласында дүниеге келген. Артур Клод Скотттың (шын аты Честер Стюарт) және Джастин Хейзел Станард Скотттың ұлы, ол 10 балалы отбасының үшінші баласы еді. Бала кезінде анасының қасында отбасылық фортепианода, содан кейін шіркеу хорында ән айтумен алғашқы тәжірибесін алды.

Мансап

Лионель Хэмптон оған "Кішкентай Джимми Скотт" деген лақап ат берді, себебі ол жас көрінетін, бойы аласа және дене бітімі жұқа болды. Оның ән айту өнері Билли Холидей, Рей Чарльз, Фрэнки Валли, Дина Вашингтон және Нэнси Уилсон сияқты әртістердің сүйіктісіне айналдырды. 1949 жылдың желтоқсанында жазылған "Everybody's Somebody's Fool" әнінде Лионель Хэмптон тобының жетекші әншісі ретінде "Литтл Джимми Скотт" атымен танымал болды. 1963 жылы оның досы, Рей Чарльзбен бірге ән айтқан Мэри Энн Фишер, оған Чарльздің "Tangerine" лейблімен келісімшарт жасауға және "Falling in Love is Wonderful" альбомын жазуға көмектесті. Албом Скотт үйленген кезде сатылымнан алынды, себебі ол Герман Любинскимен келісімшартқа қол қойған еді; альбом қайта шығарғанға дейін 40 жыл өтті. Скотт Любинскимен жасаған келісімшартты жоққа шығарды, ол 1957-1958 жылдары 45 жазба жасау үшін оны Сид Натангә King лейбліне қарызға берген. 1969 жылы жазылған "The Source" атты тағы бір альбом 1970 жылы шықты, бірақ Любински келісімшартты бұзу туралы тағы бір мәлімдеме жасағандықтан, Atlantic компаниясы оны жарнамаламады және ол тез арада сатылымнан түсірілді. (Бұл 2001 жылы қайта шығарылды). 1960 жылдардың соңында Скотттың мансабы сарқылып, ол туған Кливлендке ауруханада санитар, жүк тасымалдаушы және лифт операторы болып жұмыс істеуге оралды. 1989 жылы менеджер Алан Эйхлердің ұйымдастыруымен ол Нью-Йорктегі балуандықта Джонни Реймен бірге кешкі концертте өнер көрсетті. Досы, әнші Док Помустың жерлеу рәсімінде ән айтқаннан кейін оның мансабы қайта жанданды. Скотт 1991 жылы "Твин Пикс" сериалының соңғы эпизодында "Sycamore Trees" әнін орындады; ал Лу Рид оны 1992 жылғы "Magic and Loss" альбомындағы "Power and Glory" әніне қосалқы ән айтуға шақырды. Помустың жерлеу рәсіміне қатысқандардың арасында Sire компаниясының негізін қалаушы және операторы Сеймур Штайн де болды, ол 1992 жылы Скотттың "All the Way" альбомын шығарды, оны Томми ЛиПума продюсерлік етті және Кенни Баррон, Рон Картер және Дэвид "Fathead" Ньюмен қатысты. Бұл альбом үшін Скотт Грэмми сыйлығына ұсынылды. 1994 жылы Скотт "Dream" және 1996 жылы "Heaven" альбомдарын шығарды. Оның келесі жұмысы, 1998 жылғы "Holding Back the Years" альбомы, поп және рок әндерінің интерпретацияларын қамтыды және оны Джерри Маккарти мен Дейл Эшли продюсерлік етті. 1998 жылдың қазанында АҚШ-та Artists Only компаниясы шығарған бұл альбом Billboard Jazz Albums чартында 14-орынға ие болды. Жапонияда ол 2000 жылғы "Жылдың үздік джаз альбомы" үшін "Swing Journal" сыйлығын жеңіп алды. Атау трекі Скотттың өзінің гармониялық вокалдық тректерін алғаш рет аударғандығын көрсетті. "Holding Back the Years" альбомының мұқабасын Марк Костаби салған, жазбаларында Лу Ридтің сөздері бар, сонымен қатар "Nothing Compares 2 U" (Принс жазған), "Jealous Guy" (Джон Леннон), "Almost Blue" (Эльвис Костелло), "Sorry Seems to Be the Hardest Word" (Эльтон Джон мен Берни Таупин) және тақырыптық ән "Holding Back the Years" әндерінің нұсқалары кірген. 1999 жылы Скотттың Decca үшін жазған алғашқы жазбалары CD-де, ал 1952 жылдан 1975 жылға дейін Savoy-мен бірге жазған барлық жазбалары үш дискілік жинақта шығарылды. 2000 жылы Скотт Milestone компаниясымен келісімшарт жасасты және төрт альбом жазды, олардың барлығын Тодд Баркан продюсерлік етті, ал қонақ ретінде Уинтон Марсалис, Ренее Росне, Боб Киндред, Эрик Александер, Лью Солофф, Джордж Мраз, Льюис Нэш және Скотттың гастрольдік және жазбалар тобы "The Jazz Expressions" қатысты. Ол Жапонияда жазылған екі концерттік альбомын шығарды. 2003-2004 жылдары PBS телеарнасы Мэтью Бузельдің продюсерлік еткен және режиссерлік еткен "If You Only Knew" атты деректі фильмін көрсетті, ол кинофестивальдерде жүлделерді жеңіп алды және Independent Lens сыйлығына ие болды. Скотт және оның әйелі Джин 2006 жылы үй сатып алғаннан кейін Невада штатының Лас-Вегасында тұрды, бұрын олар 10 жыл Огайо штатының Евклид қаласында тұрған. 2014 жылдың 10 мамырында Скотттың соңғы жазба сессиясы оның үйінің қонақ бөлмесінде өтті. Бұл трек Грегоар Маренің "Wanted" альбомы үшін жазылды және Маре оның құрметіне жазған "The 26th of May" әні болды. Скотт 2014 жылдың 12 маусымында Лас-Вегастағы үйінде 88 жасында ұйқыда қайтыс болды. Ол Огайо штатының Мейфилд Хайтс қаласындағы Кнолвуд зиратында жерленген.

Lionel Hampton gave him the nickname "Little Jimmy Scott" because he looked young and was short and of slight build. His phrasing made him a favorite of artists including Billie Holiday, Ray Charles, Frankie Valli, Dinah Washington and Nancy Wilson. He rose to prominence as Little Jimmy Scott in the Lionel Hampton band as lead singer on "Everybody's Somebody's Fool", recorded in December 1949. In 1963 his girlfriend, Mary Ann Fisher, who sang with Ray Charles, helped him sign with Tangerine, Charles's label, and record the album Falling in Love is Wonderful. The album was withdrawn while Scott was on his honeymoon because he had signed a contract with Herman Lubinsky; it would be 40 years before the album was reissued. Scott disputed the contract he had with Lubinsky, who had loaned him to Syd Nathan at King for 45 recordings in 1957–58. Another album, The Source, was recorded in 1969, released in 1970, but due to another Lubinsky threat of breach of contract, it was not promoted by Atlantic and quickly went out of print. (It was reissued in 2001). Scott's career faded by the late 1960s, and he returned to his native Cleveland to work as a hospital orderly, shipping clerk, and elevator operator. He returned to music in 1989 when manager Alan Eichler arranged for him to share a late night bill with Johnnie Ray at New York's Ballroom. When Scott sang at the funeral of his friend, songwriter Doc Pomus, the event further renewed his career. Scott performed the song "Sycamore Trees" in the climactic final episode of the original Twin Peaks in 1991; and Lou Reed invited him to sing backup on the song "Power and Glory" on Reed's 1992 album Magic and Loss. Also in attendance at Pomus's funeral was Seymour Stein, founder and operator of Sire, which released Scott's 1992 album All the Way, produced by Tommy LiPuma and featuring Kenny Barron, Ron Carter, and David "Fathead" Newman. Scott was nominated for a Grammy Award for the album. Scott released Dream in 1994 and the album Heaven in 1996. His next work, an album of pop and rock interpretations entitled Holding Back the Years (1998), was produced by Gerry McCarthy and Dale Ashley. Released in the US by Artists Only in October 1998, it peaked at No. 14 on the Billboard Jazz Albums chart. In Japan, it won the Swing Journal Award for Best Jazz Album of the Year (2000). The title track marked the first time in his career that Scott overdubbed his harmony vocal tracks. Holding Back the Years features cover art by Mark Kostabi, liner notes by Lou Reed, and includes versions of "Nothing Compares 2 U" (written by Prince), "Jealous Guy" (John Lennon), "Almost Blue" (Elvis Costello), "Sorry Seems to Be the Hardest Word" (Elton John and Bernie Taupin) and title track "Holding Back the Years". In 1999, Scott's early recordings for Decca were released on CD, as were all of his recordings with Savoy from 1952 to 1975 in a three disc box set. In 2000, Scott signed with Milestone and recorded four albums, each produced by Todd Barkan with guests such as Wynton Marsalis, Renee Rosnes, Bob Kindred, Eric Alexander, Lew Soloff, George Mraz, Lewis Nash, and Scott's touring and recording band, The Jazz Expressions. He released two live albums recorded in Japan. During 2003–04, PBS aired If You Only Knew, a documentary produced and directed by Matthew Buzell that won film festival awards and the Independent Lens award. Scott and his wife Jeanie lived in Las Vegas, Nevada, after purchasing a house in 2006, having previously lived in Euclid, Ohio, for 10 years. On May 10, 2014, Scott's final recording session took place in the living room of his home. The track was recorded for Grégoire Maret's album Wanted and was a song Maret wrote for him titled "The 26th of May". Scott died in his sleep at his home in Las Vegas on June 12, 2014, at the age of 88. He was buried in Knollwood Cemetery in Mayfield Heights, Ohio.

Сыйлықтар, марапаттар және кейінгі өмір

Скотт президент Эйзенхауэрдің (1953) және Клинтонның (1993) инаугурацияларында өнер көрсетті. Екі рет те Скотт "Неліктен тудым?" әнін орындады. Кейін ол Pink Martini тобымен бірге өнер көрсетті және өмірінің соңына дейін сахнада болды. Ол 2007 жылы Ұлттық өнер кеңесінен (NEA) «Джаз шебері» сыйлығын, Кеннеди орталығынан «Жанды аңыз» сыйлығын, NABOB (Қараларға тиесілі радиостансалардың ұлттық қауымдастығы) ұйымынан «Пионер» сыйлығын және 2010 жылы Американың джаз қорынан «Өмірлік жетістік» сыйлығын алды. Скотттың «If I Ever Lost You» әні 2005 жылғы HBO телеарнасының «Лаккаванна блюз» фильмінің басты титрлерінде естіледі. Ол сондай-ақ «The Cosby Show» телесериалының (2-маусым, 25-бөлім) бір эпизодында айтылды, онда Клэр мен Клифф Хакстеблдер «An Evening in Paradise» альбомы жазылған жылға тікелей ставка жасады. 2013 жылдың 17 тамызында Кливленд мемлекеттік университетінде R&B Music Hall of Fame құрмет залының алғашқы қатарына енгізілді. Скотт 2014 жылдың 12 маусымында Лас-Вегастағы үйінде ұйықтағанда 88 жасында дүние салды.