Кіріспе

Батангас провинциясының, Филиппин муниципалитеті

Туй, ресми түрде Туй муниципалитеті – Филиппиннің Батангас провинциясындағы 3-ші сыныпты муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша, онда 46 519 адам тұрады. Туйдің қасиетті покровители – құрылысшылардың қасиетті покровители, Әулие Винсент Феррер, оның мерекесі мамырдың 8-інде тойланады. Туй Балаян мен Насугбу қалаларының арасында орналасқан. Сонымен қатар, ол 2 өзеннің арасында жатыр: солтүстікте Туй қаласының шекарасы Матайванак/Салипит өзенімен, ал оңтүстікте – Обиспо өзенімен шектеседі. Туй 1960 жылдан бері «жакобина» печеньесі және «бискочо» тосты наны сияқты, сондай-ақ басқа да нан өнімдерін өндіріп келеді.

Этимология

"Түй" атауын Батангас қаласының әкімі Сальвадор Эллио өз туған жері – Испанияның Галисия провинциясындағы Понтеведрадағы Түй қаласының құрметіне берген.

Тарих

Туй тарихи тұрғыдан Балаян қаласының бір бөлігі болды, ол 1597 жылдан 1732 жылға дейін осы атпен аталатын провинцияның (қазіргі Батангас) бұрынғы астанасы еді. 1866 жылдың 12 тамызында ол тәуелсіз қалаға айналды. Кейіннен 1903 жылдан 1911 жылға дейін уақытша басқару құқығымен Балаянға қайтарылды. 2001 жылы Батангас облысының әкімдігіне кандидат және сол кездегі Танауан қаласының мэрі Сесар Платон сайлау науқаны жүргізіп жатқанда Туй қаласының алаңында қаныпешене өлтірілді.

География

Туй қаласы Батангас қаласынан, Маниладан және Тагайтайдан шалқары орналасқан. Филиппин статистикалық бас басқармасының мәліметінше, муниципалитеттің жер ауданы Батангастың жалпы аумағының бөлігін құрайды.

Барангай

Туй саяси тұрғыдан 22 барангайға бөлінген. Әр барангай пуроктардан құралады, ал кейбіреулерінде сайтолар да бар.

Демография

2020 жылғы санақта Туйдың халқы 46 519 адамды құрады. Халық тығыздығы болды .

Дін

Туйдағы басты дін – рим-католицизмі, сонымен қатар евангелисттер мен баптистер сияқты Библияға негізделген христиан діндерінің бірнеше түрлері де бар. Ехоба куәгерлері, адвентистер және Мәсіх шіркеуінің жақтастары да кездеседі. Туйдың көпшілік тұрғындары Баталы Қыз Мәриямды (Рим-католиктері) құрметтейді және оның құрметіне жыл сайын мерекелер өткізеді. Сонымен қатар, негізгі тұрғындардың арасында Рим-католик академиясы – "Бейбітшілік Анасы" мектебі орналасқан. Туйда 5 Iglesia ni Cristo шіркеуі бар: Гинхава, Туй, Сабанг, Акл және Силанг.

Экономика

Туй тұрғындарының негізгі табыс көзі – қант қамысы егістіктері сияқты ауыл шаруашылығы жерлері. Туйдағы қант қамысының түлімі көбінесе Насугбу және Балаян сияқты көршілес қалалардағы зауыттарда өңделеді, бұл Туй қаласындағы табыс деңгейін төмендетеді. Кейбіреулері сондай-ақ құс шаруашылығына, мал шаруашылығына және басқа да егістерге тәуелді. Халықтың көп бөлігі жұмыссыз немесе жұмыс тауып, жақын маңдағы жоғары жалақылы жұмыс мүмкіндіктерінің болмауына байланысты көшіп кетеді.

Табиғи ресурстар

Туй ауданының табиғи ресурстарына құм, қиыршық тас, топырақ, құрылыс материалдары және ағаш кіреді. Құм, топырақ және құрылыс материалдары кейбір өзендерде, әсіресе өзен жағалауларында және су жиналатын алаптарда кездеседі, олар карьерлік ресурстарға ие. Бұл – Туйон-Туйон, Палико, Мантинг-Тюбиг, Кайтитинга, Байудбуд және Молино өзендері. Топырақ қазу жұмыстары төбелер мен тауларда, ал тас қазу жұмыстары Сан-Хосе ауылында жүргізіледі. Ағаш Далима, Талон, Палинкаро, Малибу, Тунг, Магахис және Сан-Хосе ауылдарының орманды аймақтарында өседі.

Негізгі ауыл шаруашылығы қызметтері/өсімдіктер

Қант қамысы – негізгі дақыл, ол бір маусымда қанттың көп мөлшерін өндіреді. Маусым желтоқсан айында басталып, әдетте келесі жылдың маусым айында аяқталады. Қант қамысын өсіруге арналған жерлер жалға беріледі, сонда жалға алушылар өндіріс шығындарының 50% төлейді және табыстың 50% алады. Қант қамысы жиналып, Балян және Насугбу қалаларындағы қант фабрикаларына тасымалданады. Сөйтіп, қант қамысын өсіру – халықтың негізгі күнкөріс көзі болып табылады. Бұл сондай-ақ, қант қамысын кесушілерге, шөптерді тазалаушыларға және тасымалдаушыларға жұмыс орындарын ұсынады, оларға күн сайын немесе тоннасына қарай жалақы төленеді. Басқа да маңызды коммерциялық дақылдар – манго (көбінесе үнді сорты) және кассава. Жеміс ағаштары мен көкөніс дақылдары да егістіктерге, аулаларға және үй бақшаларына отырғызылады, бұл үй шаруалықтарының қажеттіліктерін қамтамасыз етуге және табысты арттыруға мүмкіндік береді.

Фестивальдар

Туйдың бастапқы фестивалі – Салагубанг (тамыр мен жапырақ жейтін қоңыз) фестивалі болған. Бірақ, бұл той тоқтатылып, түсінікті себептерге байланысты жыл сайынғы Камбиган (ешкілер мен олардың өнімдері) фестивалімен ауыстырылды. Камбиган фестивалі – бұл жергілікті халықтың өз қаласын құрметтеу тәсілі, сонымен қатар қала алаңындағы кешкі тағам базары, онда адамдар азық-түлік сатып алып, Wi-Fi арқылы тегін интернеттен пайдалана алады. Тұрғындар жыл сайын қант қамысының мол өнімі үшін Маманг ос (қант қамысы) фестивалін де тойлайды.

Көлік

Муниципалитетте қоғамдық көліктер, жеңіл көліктер, жүк көліктері, мотоциклдер, автобустар, үш дөңгелекті көліктер, тіркемелер және ауыр жүк көліктері сияқты құрлықтағы көлік құралдары бар. Балаян-Туй-Насугбу бағытында және кері бағытта жүретін басым құрлық көлігі – қоғамдық джипнилер. Муниципалитеттегі әртүрлі ауылдарда халыққа қызмет ететін ең көп қолданылатын қоғамдық көлік – үш дөңгелекті көліктер. Автобустар қаланы Манила және Батангас қалаларымен де байланыстырады.

Көпірлер

Туйдың сегіз көпірі бар, олардың бәрі бетоннан тұрғызылған. Осы сегіз көпірдің алтауы ұлттық маңызы бар, ал қалған екеуі облыстық.

Байланыс

2011 жылы муниципалитетте үш телефон жүйесі болды. Олардың бірін Батыс Батангас телекоммуникациялық жүйесі, екіншісін Digitel, үшіншісін Globe компаниясы пайдаланады. Телеграф кеңсесі телеграммалар арқылы хабарлама жібереді. Оның кеңсесі муниципалитет ғимаратының бірінші қабатында орналасқан, сондай-ақ онда бір пошта бастығы, бір хат сұрыптаушы және муниципалитетке қызмет көрсететін екі хат тасушы бар пошта кеңсесі де бар. 2021 жылға қарай ұялы телефондардың қолданылуы кеңейе түсті, сонымен қатар Globe, PLDT/Smart және DITO сияқты ұялы телефон операторлары ұсынатын интернет байланысы да дамыды, басқа телекоммуникация компаниялары да бар.

Білім

Туйда жоғары білім беретін колледж немесе мектеп жоқ және олар негізінен муниципалитет ұйымдастырған кәсіптік білім беру жүйесіне тәуелді. Орта білім беру деңгейінде 3 мектеп бар, олардың ішінде Хосе Лопес Манцано NHS, Бейбітшілік академиясы, Болбок NHS, Талон отбасылық шаруашылық мектебі, Туй NHS, I. Б. Калингасан Еске алу институты және Сантьяго де Гусман NHS мектептері бар. Әрбір ауылға арналған мектептерден басқа, Туйда көптеген бастауыш және мектепке дейінгі білім беру мекемелері де бар.

Медиа

Ұлттық астана аймағында (ҰАА) қол жетімді барлық газеттер, журналдар, комикстер және басқа да мерзімді басылымдар муниципалитетке физикалық түрде де, интернет желісі арқылы да жеткізіледі, оның ішінде халықаралық басылымдар да бар. Сонымен қатар, жергілікті радио, теледидар, компьютерлер және басқа да құрылғылар бұқаралық ақпарат құралдары арқылы таратылатын бағдарламаларды жақсы әрі анық қабылдайды, және олар интернетте де қолжетімді.