Кіріспе

Ливерпульдегі мүсін, Англия

Суперламбанана – Англияның Ливерпуль қаласында орналасқан жарқын сары түсті мүсін. Салмағы шамамен және биіктігі шамамен құрайды, ол банан мен қойдың араласуынан жасалған, және Нью-Йорк қаласында тұратын жапон суретшісі Таро Чиезо жасаған. Қазіргі уақытта ол Титхабрн көшесінде, Ливерпуль Джон Мурс университетінің Аврил Робартс кітапханасының сыртында тұр, бұрын Альберт догының жанындағы Уэппингте орналасқан. Чиезо өзі төрт дюймдік модельді ғана жасады, ал толық көлемдегі көшірмесін жергілікті суретшілер Энди Смолл, Джулиан Тейлор, Томми Рейсон және Рей Стоукс жасады. 1998 жылғы ArtTransPennine көрмесі үшін жасалған бұл мүсін Ливерпульдің тарихын көрсетеді, өйткені қойлар мен банан бұрын қаланың портында көп тасымалданған. Сонымен қатар, бұл генетикалық инженерияның әлеуетті қауіптері туралы ой-пікір. 2008 жылы, Ливерпульдің Еуропа мәдениет астанасы ретіндегі жылының бір бөлігі ретінде 125 жеке миниатюралық көшірмелер жасалды. Қаланың жергілікті қоғамдық ұйымдары мен кәсіпорындары демеушілік еткен шағын Суперламбананалар Ливерпуль және Мерсисайд аймағында орналасқан. Бір мүсін, ең биік Суперламбанана, Солтүстік Уэльстегі Моэль Фаму тауының үстінде орналасқан, бұл қаланың осы аймақпен тығыз байланысын көрсетеді. Ливерпульдің үлесі, жапон суретшісі Таро Чиезо жасаған Суперламбанана, танымал Тейт галереясының Ливерпульдегі бөлімшесінің қайта ашылуында таныстырылды. Генетикалық инженерияның қауіптілігіне ирониялық пікір білдіретін бұл мүсін қаланың ерекшелігін ескере отырып жасалды, өйткені банан мен қой бұрын Ливерпульдің қарбалас портында көп тасымалданған. Ол сым торлы каркасқа бетон және шыны талшықтан жасалған қабықпен бекітілді. Мүсін бастапқыда дау тудырды және оның мақсаты мен құндылығына күмән келтірілді. Алайда ол көп ұзамай қаланың танымал символына айналды және қоғамдық өнердің құнды бөлігіне жатты.

Ливерпуль аймағындағы уақыт

Скульптураның жобаланған сәтінен бастап, оны қалада бір орында тұрғызбай, жылжытып отыру көзделіпті. Ол Альберт докқа жақын, Уэппингте орналасқан. Мүсіннің әдеттегі түсі сары болғанымен, кейде демеушілік келісімдерінің аясында уақытша түрде боялған. Боялған түстердің ішінде, емшек рагына қарсы күресетін Breakthrough қайырымдылық қорының демеушілігі кезінде қызғылт түс, "жартылай вандализм" деп аталатын кезеңде фризияны еске түсіретін түстер, сондай-ақ SmokeFree Liverpool кампаниясы барысында күлгін түс болды. 2023 жылы мүсін Украина туының түстеріне боялды, себебі Ресейдің Украинадағы толыққанды соғысының салдарынан "Евровидение" ән байқауы Украина атынан Ливерпульде өткізілді.

Ливерпульден кейін

Суретшінің қалалық кеңеске мүсінді тек уақытша бергені және оны Ливерпульдің көршілес Манчестер қаласына сату мүмкіндігі талқыланғаннан кейін, мүсіннің болашағына қатысты көптеген болжамдар айтылды. 2008 жылдың қыркүйегінде Ливерпуль мәдениет компаниясы мен Таро Чиезо өкілдері мүсінді Ливерпульде қалдыру мәселесін талқылай бастады. Алты ай өткен соң, 2009 жылдың ақпан айында екі тарап келісімге келгені жарияланды. Келісімге сәйкес, түпнұсқа мүсінші Джулиан Тейлор қаладағы келесі 80 жылға дейін орналасатын мүсіннің жаңа көшірмесін жасайтын болады. Ал ағымдағы Superlambanana Чиезоға қайтарылып, аукционға қойылатыны күтілуде.

Суперламбананға!

Ливерпульдің Мәдениет астанасы мерекесінің бір бөлігі ретінде екі метрлік Суперламбанананың 125 көшірмесі тапсырылды және Ливерпуль мен оның айналасындағы аймақтарда орналастырылды. Шағын Суперламбаналар Ливерпуль Мәдениет Компаниясы мен Wild in Art серіктестігі арқылы жасалды, олардың әрқайсысын жергілікті мекеме немесе бизнес демеушілік етіп, жергілікті қоғамдық мүшелер жобалады. Минималды Суперламбаналар 2008 жылдың маусым мен тамыз айлары аралығында он апта бойы көрмеге қойылды. Ливерпульдің Echo газеті бұл іс-шараға серіктес болып, жергілікті тұрғындарды қатысуға шақыру үшін әрбір шағын Суперламбанананың орналасқан жерлерін көрсететін карта мен нұсқаулық шығарды. Олардың барлығы екеуінен басқа Мерсисайд аймағында орналасқан еді. Lovemedoodle қысқа мерзімге Лондондағы Эустон теміржол станциясында болды, содан кейін Ливерпуль Лайм-стрит станциясына көшірілді, ал ең биік Суперламбана Солтүстік Уэльстегі Моэл Фамау тауының үстіне орналастырылып, Денбигшир округі кеңесімен демеушілік етілді. Он апталық көрсетілімнен кейін шағын Суперламбаналар Лорд-мэрдің қайырымдылық қорына аукционға сатылды, олардың әрқайсысының бастапқы бағасы 3000 фунт стерлингтен 8000 фунт стерлингке дейін болды. Бірінші аукцион 2008 жылдың 9 қыркүйегінде Сент-Джордж залында өтті, онда 68 Суперламбана сатылымға қойылды. Барлығы 550 000 фунт стерлингке немесе шамамен 7800 фунт стерлингке сатылды, бұл бағалаудан асып түсті. Кешкі ең жоғары баға 25 000 фунт стерлинг болды, оны Ұлттық мұражайлар Ливерпулінің төрағасы, шыны суретшісі Патриция Ли жасаған «Манди» Мандала Суперламбанасына төледі, ал Ливерпуль Мәдениет Компаниясының шығармашылық директоры Фил Редмонд төрт лотты жалпы сомасы 55 000 фунт стерлингке сатып алды. Басқа да белгілі сатып алушылардың ішінде комедия актері Джон Бишоп, драматург Фред Лоулес және «Үлкен аға» телешоуының жұлдызы Крейг Филлипс болды. Екінші, интернетте өткен аукцион (AuctionYourProperty компаниясы ұйымдастырды) 2008 жылдың 16 қыркүйегінде өтті, түскен табыстың 25% қайырымдылыққа бағытталды.

Суперламаннанның оралуы

2010 жылдың басында "Сегіздік 08" деп аталған екі метрлік Суперламбананың сегіз жаңа көшірмесі тұрақты қоғамдық өнер туындысы ретінде тапсырылды. Бастапқыда олар The Strand көшесінде, Cunard және Liver ғимараттарының алдына орналастырылды, алайда станцияның жөнделуінен кейін Lime Street станциясына көшірілуі жоспарланған. 2010 жылы осы мүсіндердің бірі Қытайдың Шанхай қаласында өткен 2010 жылғы Әлемдік көрмеге жіберілді. Бұл мүсін қаланың сәулеттік ерекшеліктерінен жасалған көптеген суреттер болғандықтан "Арчи" деп аталды. Қала сыйлаған бұл мүсін қазір Шанхай Әлемдік көрме мұражайында сақталуда. Мүсін мозаика техникасында жасалған, оның авторы – Ливерпуль қаласынан шыққан суретші Дебби Райан. 2014 жылдың қазанына қарай "Сегіздік 08" мүсіндерінің төртеуі Ливерпульдің жаңа мұражайының сыртындағы Пирс-Хедке орналастырылды. Ал Манди Мандала Суперламбанасы мұражайдың ішінде тұр. 2023 жылдың маусымында Ливерпульде өткен "Евровидение" ән байқауына дейін Ливерпуль мұражайы келушілерге Суперламбананың не екенін түсіндіретін бейнеролик жасады.