Кіріспе

Ивето (ивто) – Францияның Нормандия аймағындағы Сен-Маритим департаментіндегі коммуна. Ол Ко аймағының астанасы болып табылады.

Тарих

Иветот атауы герман тіліндегі Иво және көне скандинав тіліндегі тофт сөзінен шыққан. Сондықтан, Иветот «Ивоның меншігі» дегенді білдіреді. Иветоның феодалдары 15 ғасырдан 16 ғасырдың ортасына дейін патша титулын алып жүрді, олардың шағын монархиясы Беранжедің әндерінің бірінде кеңінен танымал болды. 1592 жылы Генрих IV осы жерде Католик лигасының әскерлерін жеңді. Қаланың гүлденуі 17 ғасырда дамыған, оның салық заңдары мен мақта иіру өнеркәсібінің арқасында болды, ол 1794 жылдан кейін үлкен өсімді көрді. 19 ғасырда қалада мата өндірісі дамыды. 1926 жылға дейін Ивето ескі Ивето округінің және субпрефектураның орталығы болды. Ұйымдастыру кезеңінде ол субпрефектура мәртебесін жоғалтты. Екінші дүниежүзілік соғыста 1940 жылы Ивето немістер тарапынан дерлік толығымен қиратылды. Кейіннен АҚШ армиясының 75-ші дивизиясы, 575-ші байланыс компаниясы 1944 жылдың 14-20 желтоқсаны аралығында неміс әскеріне қарсы шабуыл жасағанда қаладағы бас штабын орналастырды. Соғыстан кейін Ивето классикалық стильде қайта салынды және 20 ғасырдың ортасында бұрынғы маңыздылығын қайтадан иеленді.

Дөңгелек шіркеу және оның боялған шыны терезелері

Екінші дүниежүзілік соғыста қираған Иветоның бас шіркеуі – Сен-Пьер шіркеуі, архитекторлар Пьер Чироль, Роберт Флавиньи және Ив Маршандтың модернистік стильде салған және 1956 жылы ашылған. 1950 жылдары Макс Ингранд жасаған, Еуропадағы ең ірісі саналатын, ауданы белгілі бір мөлшердегі витраж терезесі салынған. Терезенің басты түстері – қызыл, алтын және көк түстің түрлері. Мыңдаған шыныдан мұқият құрастырылған витраж терезесінде әулиелер бейнеленген, ал Руан епархиясының нормандықтарына арналған кең бөлігі бар. Мәсіхтің екі жағында – Иветоның мың жылдық қамқоршысы Санкт-Петр және елшілер, оның ішінде Vimeu және Pays de Caux елшісі, VII ғасырдағы Санкт-Валери, Варен аңғарындағы аббаттықтардың негізін қалаған ирланд монахы Санкт-Сенс, Руанға монастырларды әкелген Санкт-Оуэн және Нормандиялық Санкт-Вандрилл. Руан епископтары да бейнеленген. Епископтардың арасында VII ғасырдың архиепископы Сент-Роман (Руанды қиратқан "гаргуль" немесе батпақ айдаһарын өлтірген), Сент-Реми және Сент-Хьюг бар. Витраж терезесінде бейнеленген басқа суреттерге – қаруында жарқырап тұрған Қасиетті Мария және Жанна д'Арк кіреді.

Анекдоттар

Иветоның Густав Флобердің «Dictionnaire des idées reçues» кітабындағы жазбасында: "Ивето: Voir Yvetot et mourir! ["Иветотты көріп, өл!"] (Сал. Неаполь мен Севилья)". Сондай-ақ Кассис (Буш-дю-Рон) қаласының ұранымен салыстырыңыз: "Qu a vist Paris, se noun a vist Cassis, n'a rèn vist", провансаль тілінде, "Егер Парижді көрдіңіз, бірақ Кассисті емес, онда сіз ештеңе көрмегенсіз" деген мағынаны білдіреді. Жазушы Ги де Мопассан өзінің алғашқы білімін Иветода алған; қаланың өзі және оны қоршаған аймақ, le Pays de Caux оның шығармаларында жиі кездеседі.