Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бхакра-Нангал бөгеті – Солтүстік Үндістанның Химачал-Прадеш штатындағы Биласпур ауданындағы Бхакра ауылында Сатлуж өзенінде орналасқан бетонды гравитациялық бөгет. Бөгет Гобинд Сагар су қоймасын құрайды. Нангал бөгеті – Пәнджабтағы Нангал қаласында, Бхакра бөгетінен төмен ағыста орналасқан тағы бір бөгет. Дегенмен, кейде екі бөгетті де біріктіріп Бхакра-Нангал бөгеті деп атайды, әйтсе де олар екі бөлек құрылыс. Бөгет Химачал-Прадеш штатының Биласпур ауданындағы (қазір су астында қалған) Бхакра ауылының жанындағы тар шатқалда орналасқан және биіктігі 226 метрді құрайды. Бөгеттің ұзындығы (оның үстіндегі жолдан өлшенгенде) 518,25 метр, ені 9,1 метр. "Гобинд Сагар" деп аталатын су қоймасы 9,34 миллиард текше метрге дейін су сақтай алады. Бхакра бөгетінің құрамындағы 90 километрлік су қоймасы 168,35 шаршы километр аумақты алып жатыр. Су сақтау көлемі бойынша Үндістандағы үшінші ірі су қоймасы болып табылады. Алғашқысы – Мадхья-Прадеш штатындағы Индира Сагар бөгеті (сыйымдылығы 12,22 миллиард текше метр), екіншісі – Телангана штатындағы Нагарджунасагар бөгеті. Үндістанның тұңғыш премьер-министрі Джавахарлал Неру бұл бөгетті "Жаңа өркендеген Үндістанның жаңа ғибадатханасы" деп атаған, ол бүкіл Үндістаннан туристерді қызықтырады. Бхакра бөгеті Пәнджабтың Нангал қаласынан 15 шақырым, ал Биласпур қаласынан 106 шақырым қашықтықта орналасқан.
Bhakra Nangal Dam is a concrete gravity dam on the Satluj River in Bhakra Village in Bilaspur district, Himachal Pradesh in northern India. The dam forms the Gobind Sagar reservoir. Nangal Dam is another dam at Nangal in Punjab downstream of Bhakra Dam. However, sometimes both the dams together are called Bhakra Nangal Dam though they are two separate dams. The dam is located at a gorge near the (now submerged) upstream Bhakra village in Bilaspur district of Himachal Pradesh and is of height 226 m. The length of the dam (measured from the road above it) is 518.25 m and the width is 9.1 m. Its reservoir known as "Gobind Sagar" stores up to 9.34 billion cubic metres of water. The 90 km long reservoir created by the Bhakra Dam is spread over an area of 168.35 km2. In terms of storage of water, it is the third largest reservoir in India, the first being Indira Sagar dam in Madhya Pradesh with capacity of 12.22 billion cubic meters and the second being Nagarjunasagar Dam in Telangana. Described as "New Temple of Resurgent India" by Jawaharlal Nehru, the first prime minister of India, the dam attracts tourists from all over India. Bhakra dam is 15 km from Nangal town, Punjab and 106 km from Bilaspur
Суландыру
Су қоймасы мұссон маусымында артық суды жинақтап, жыл бойы реттелген түрде босатады. Сонымен қатар, мұссондық су тасқынынан туындаған зиянды болдырмайды. Осы бөгеттен бастау алатын Бхакра каналы Пунджаб, Харьяна және Раджастан штаттарындағы 10 миллион акр (40,000 км²) жерді суаруға пайдаланады. Бхакра бөгетінен Нангал бөгетіне қарай ағатын су Нангал гидроарнасына жіберіледі, ол Гангувал және Котла электр станцияларынан өткен соң Бхакра магистраліне айналады. Бхакра магистралі – негізінен Харьяна штатына суару суын жеткізетін канал.
The dam holds excess waters during the monsoon and provides a regulated release during the year. It also prevents damage due to monsoon floods. The Bhakra Canal fed by this dam provides irrigation to 10 million acres of (40,000 km2) fields in Punjab, Haryana, and Rajasthan. Water flows from Bhakra Dam downstream Nangal dam where it is controlled and released into Nangal Hydel Channel that later becomes Bhakra Main Line after Ganguwal and Kotla power plants. The Bhakra main line is a canal that mostly supplies irrigation water to the state of Haryana.
Электр энергиясын өндіру
Бхакра бөгетінің әр жағында бес-бес электр генераторы бар. Сол жақ электр стансасының генераторларын бастапқыда Hitachi (Жапония) жеткізген, ал қазіргі қуатына дейін Sumitomo, Hitachi және Andritz компаниялары жаңартып келген. Оң жақ генераторларын бастапқыда КСРО жеткізген, ал кейіннен Ресей қазіргі қуатына дейін жетілдірген. Екі электр стансасының жалпы қуаты 1325 МВт құрайды. Сол жақ электр стансасында 3 x 108 МВт және 2 x 126 МВт Francis турбиналары орналасқан, ал оң жақта 5 x 157 МВт турбиналар бар. Бхакра бөгетінен өндірілген электр қуаты Химачал Прадеш, Пенджаб, Харьяна, Раджастан, Чандигарх және Дели штаттары арасында бөліседі. Нангал бөгетінен бастау алатын Нангал су электр каналы мен Анандпур Сахиб су электр каналында тағы үш электр стансасы бар. Олардың электр қуатын өндіру қабілеті: Гангувал – 77,65 МВт, Котла – 77,65 МВт және Анандпур – 134 МВт.
Bhakra Dam has ten power generators with five on each side. Generators for the left power house were originally supplied by Hitachi, Japan and upgraded to the present capacity by Sumitomo, Hitachi and Andritz. Generators for the right side were originally supplied by Soviet Union and later upgraded to the present capacity by Russia. The two power houses have a total capacity of 1325 MW. The left power house contain 3 x 108 MW and 2 x 126 MW Francis turbines while the right has 5 x 157 MW. The power generated at Bhakra Dam is distributed among partner states of Himachal Pradesh, Punjab, Haryana, Rajasthan, Chandigarh and Delhi. Three additional power plants are on the two canals Nangal Hydel Channel and Anandpur Sahib Hydel Channel that originate from Nangal dam. Their generation capacities are : Ganguwal 77.65 MW, Kotla 77.65 MW and Anandpur 134 MW.
Балық аулау
Гобинд Сагар су қоймасында көптеген балық түрлері, оның ішінде сирек кездесетін махасер балығы да бар. Су қоймасындағы коммерциялық балық аулау жергілікті тұрғындарға кіріс әкеледі.
The Gobind Sagar reservoir is home to many fish species including endangered Mahseer. Commercial fishing in the reservoir is a source of revenue for the local population.
Менеджмент
Бхакра-Биас басқару кеңесі (ББББ) 1966 жылы Бхакра-Нангал жобасын басқару, күтіп ұстау және 1967 жылдың 1 қазанынан бастап пайдалану мақсатымен құрылды. Ол екі бөгеттің де жұмысын ұйымдастырады. Оның мүшелерін Үндістан үкіметі, сондай-ақ Пенджаб, Харьяна, Раджастан, Химачал-Прадеш штаттары мен Дели және Чандигарх одақтық аумақтары тағайындайды. 1976 жылдың 15 мамырында Бхакра басқару кеңесі Бхакра-Биас басқару кеңесі (ББББ) деп қайта аталды, бұл Биас өзеніндегі бөгеттерді де басқару үшін жасалды. Осыдан бері Бхакра-Биас басқару кеңесі Бхакра-Нангал жобасы мен Биас жобаларынан Пәнжаб, Харьяна, Раджастан, Химачал-Прадеш, Дели және Чандигарх үкіметтеріне су және электр энергиясын бөлуді реттеумен айналысады. Бхакра-Биас басқару кеңесі Бхакра бөгетін, Дехар су электр стансасын, Понг бөгетін, Гангувал және Котла электр стансаларын реттейді, басқарады және күтіп ұстайды.
Bhakra Beas Management Board (BBMB) was constituted in 1966 for the administration, maintenance and operation of Bhakra Nangal Project from 1 October 1967. It manages the operation of both the dams. Its members are appointed by the government of India and by the states of Punjab, Haryana, Rajasthan, Himachal Pradesh, and Union territories of Delhi, and Chandigarh. Bhakra Management Board was renamed Bhakra Beas Management Board (BBMB) on 15 May 1976 to also manage dams on the river Beas. Since then the Bhakra Beas Management Board is engaged in the regulation of the supply of water and power from Bhakra Nangal Project and Beas Projects to the states of Punjab, Haryana, Rajasthan, Himachal Pradesh, Delhi, and Chandigarh government. The Bhakra Beas Management Board regulates, operates and manages Bhakra Dam, Dehar Hydroelectric Project, Pong dam, Ganguwal and Kotla power stations.
Туризм
Техри бөгетінен кейін Үндістанның екінші ірі бөгеті болғандықтан, ол өзінің су қоймасына және әдемі орналасуына келетін көптеген туристерді қызықтырады. Дегенмен, қауіпсіздік шараларына байланысты Бахра-Нангал бөгетіне баруға тыйым салынды. Бұған қоса, Бахра туристік темір жолы да, Дарджилинг гималай темір жолы сияқты тар жолмен Бахра бөгетінен Нангал бөгетіне дейін қатынайды. Жолда 8 теміржол стансасы бар, саяхат мүлдем тегін.
Being the second largest dam in India after Tehri Dam, it attracts a large number of tourists who visit its reservoir and attractive location. However, for security reasons, visitors to Bhakra Nangal Dam has been banned since Board (BBMB) are also run the Bhakhra Tourism Railway run on narrow gauge railway line just like Darjeeling himalayan railway, from bhakhra dam to nangal dam. There are 8 railway stations and traveling is absolutely free.
Адамдардың жер аударылуы
Плотина салдарынан пайда болған үлкен су қоймасы Биласпур ауданынан көптеген адамдарды қоныстандыруға мәжбүр етті. Шамамен 371 ауыл суға батты. Салынысынан бері 50 жыл өткенімен, жерсіз қалғандарды толықтай қайта орналастыру мәселесі әлі де шешілмеген.
The large reservoir created by the dam displaced a large population from the district of Bilaspur. About 371 villages were submerged. After 50 years of its completion, there is still a question of full resettlement of oustees.