Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вани Виласа Сагара, көбінесе Мари Каниве деп танылатын бұл бөгет Үндістанның Карнатака штатындағы Читрадурга ауданының Хириюр талуында орналасқан. Ол Хириюрден батысқа қарай 21 шақырым, Читрадургадан оңтүстікке қарай 55 шақырым және Бенгалурудан солтүстік-батысқа қарай 180 шақырым қашықтықта жатыр. Вани Виласа Сагара тәуелсіздік алғанға дейін Мэйсур махараджалары Ведавати өзені арқылы салған. Вани Виласа Сагара штаттағы ең ежелгі бөгет болып табылады. Бұл бөгет – сол заманғы инженерлік шешімдердің кереметі және сәулет өнерінің тамаша үлгісі. Бөгет Орталық Карнатаканың Деккан аймағындағы кең аумақты суарады, әйтпесе бұл жерлердің көп бөлігі құрғақ болар еді. Оң және сол жақ арналар арқылы Хириюр талуында 100 шаршы километрден астам жерді суарады. Вани Виласа Сагара бөгеті Хириюр, Хосадурга, Читрадурга және Чаллакере қалаларын тұрмыстық сумен қамтамасыз етеді.
Vani Vilasa Sagara, popularly known as Mari Kanive is a dam in Hiriyur Taluk, Chitradurga District, in the Indian state of Karnataka. It is located about 21 km west of Hiriyur, 55 km south of Chitradurga, and 180 km north west of Bengaluru. Vani Vilasa Sagara was built by the Mysore Maharajas pre independence across the river Vedavathi. Vani Vilasa Sagara is the oldest dam in the state. The dam is an exquisite piece of architecture, an engineering marvel for that time. The dam irrigates a large area of the Deccan region of Central Karnataka, which is otherwise largely a dry land. It irrigates more than 100 km2 of land in Hiriyur taluk through right and left bank canals. Vani Vilasa Sagara dam is also the source of domestic water for Hiriyur, Hosadurga Chitradurga and Challakere.
Тарих
Вани Виласа Сагара Ведавати өзенінің арғы жағында Майсур махараджалары тәуелсіздік алғанға дейін салған. Жобаны Махарани Кемпа Нанжаммани Вани Виласа Саннидхана бастады, ол Махараджа Чамаража Вадиярдың жесірі болған. Ол өзінің үлгілі әлеуметтік жұмыстарымен танымал. Бұл бөгетті салу үшін Майсур патшалары ақша жетіспеуіне байланысты патшалық әшекейлерін кепілге беруге мәжбүр болды, сол себепті оған "Вани Виласа Сагара" деген ат берілді. "Мари Каниве" суару жобасын Сэр Марк Куббон, Майсурдың британдық резиденці бастады. 1897 жылы Диван Шешадри Айер Майсур махаражасы Шри Кришнараджа Вадияр IV-нің бұйрығымен бөгетті одан әрі жетілдіруді бастады. Вани Виласа Сагара Майсурдың KRS бөгетінен биік.
Vani Vilasa Sagara across the river Vedavathi was built by the Mysore Maharajas pre independence. The project was initiated by the regent Queen Maharani Kempa Nanjammani Vani Vilasa Sannidhana who was a widow of Maharaja Chamaraaja Wadiyar. She is known for her exemplary social works. For the construction of this dam royals of Mysore had to pledge royal jewellery due to shortage of money, that is why it was named as "Vani Vilasa Sagara". The Mari Kanive irrigation project was initiated by Sir. Mark Cubbon, the British Resident of Mysore. Further improvements to the dam was initiated by Diwan Sheshadri Iyer in 1897 at the order of his Highness the Maharaja of Mysore Sri Krishnaraja Wadiyar IV. Vani Vilasa Sagara is higher than KRS dam of Mysore.
Ерекшеліктері
Бөгет 30 тм³ су сақтауға қабілетті. Бөгеттің толық су қоймасы деңгейі 130 фут белгісінде, бірақ оның су деңгейін 135 футқа дейін өлшеуге болады, мұндай деңгей тек 1933 жылы ғана тіркелді. Бөгет су деңгейі 120 футтан жоғары бірнеше рет көтерілді, атап айтқанда 1932, 1934, 1956, 1957, 1958, 2000, 2021 және 2022 жылдары. 2022 жылдың 2 қыркүйегінде 89 жылдан кейін маңызды жетістікке қол жеткізілді, бөгет 130 футқа дейін толып, секундтына 3000 куб метрден астам су келді.
The dam is capable of storing 30Tmcft of water. The dam has full reservoir level(FRL) of 130 feet mark, but its water level is measurable up to 135 feet, which was attained only in the year 1933. The dam crossed 120 feet mark numerous times, namely in 1932, 1934, 1956, 1957, 1958, 2000, 2021 and 2022. On September 2,2022, milestone was reached after 89 years, when the dam was filled till brim at 130feet with inflow of over 3,000 cusecs.
Жоғарғы Бадра жобасы
Су қоймасындағы судың жеткіліксіздігіне байланысты, Читрадурга ауданы және Чиккамагалуру ауданының шығыс бөлігіндегі халықтың ауыз су және суару қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында Карнатака Үкіметі "Жоғарғы Бадра" жобасын іске қосты. Аталған жобаға сәйкес, Тунга Гаджанур бөгетінен 17 TMC куб. фут, ал Бхадра бөгетінен 12,50 TMC куб. фут су Вани Виласа Сагар бөгетіне бағытталмақ.
Due to insufficient water quantity in the reservoir, to cater the drinking and irrigation needs of people in Chitradurga district and eastern part of Chikkamagaluru district, the Government of Karnataka, has made a milestone project called Upper Bhadra project. As per the project, 17 TMC ft. of water from Tunga Gajanur Dam and 12.50 TMC ft. of water from Bhadra dam is channeled to Vani Vilasa Sagar dam.
Туризм
Бұл бөгет көп жылдар бойы туристерді қызықтырған, бірақ маңызды туристік орын ретінде назардан тыс қалған. Дегенмен, соңғы кезде орман шаруашылығы департаментінің жақын жердегі орманды қалпына келтіру жұмыстары және ежелгі үнді мәдениетінің мотивтерін көрсететін дәрілік өсімдіктер бағы – «Панчавати» бағы туристер ағынын арттырып, оны танымал демалыс күндері пикникке баратын орынға айналдырды. «Панчавати» бағында мәдени тақырыптарды бейнелейтін – «Раши», «Сапта свара», «Нава граха» және тағы да басқа дәрілік өсімдіктер тізіліп отыр. Читрадурга және Хосдургаға сапар шегетін туристер көбінесе жол бойында Мари Канивеге тоқтайды. Мұндағы тарихи Марикаамба ғибадатханасы да көптеген туристерді тартады. Бұл орын Хириюр қаласынан 48-ші тас жолдан бұрылып, шамамен 20 шақырым қашықтықта орналасқан. Бөгеттің арғы жағы су спортымен айналысуға өте қолайлы. Жастар істері және спорт департаменті аймақтағы жастарды экстремалды спорт түрлеріне тарту мақсатында бағдарлама жасады. Генерал Тимайя Әуесқойлық спорт академиясының көмегімен 2,5 миллион теңгелік экстремалды спорт орталығы құрылысын жоспарлап отыр.
The dam has been a tourist attraction for many years, but has been apparently neglected as a prime tourist destination. Recently, though, the development work undertaken by the forest department to restore the nearby forest cover, and the 'panchavati' gardens a garden of medicinal plants with the old Indian cultural theme has improved the tourist figures, making it a popular weekend picnic spot. The 'panchavati' garden has medicinal plants lined up representing cultural themes the 'Rashis', 'Sapta swaras', 'Nava grahas' and many more. The tourists who visit Chitradurga and Hosdurga often visit Mari kanive on the way. The historic maarikaamba temple here also attracts many tourists. The place is around 20 km drive from Hiriyur on a deviation from NH 48 (Bangalore Mumbai National Highway). The backwaters of the dam is tailormade for water sports. The Youth Services and Sports Department has chalked out a programme to draw more youngsters towards adventure sport in the region. With the help of General Thimayya Adventure Sports Academy, an adventure sport centre is being planned at a cost of Rs 2.5 crore.
Жолдар
Ваннивилас бөгеті Бангалордан шамамен 160 км қашықтықта орналасқан. Сондықтан, осы көркем жерге Читрадурга бекінісін де қосып баруға кеңес береміз. Тас жолда нақты бағыт көрсеткіш белгілер жоқ (бірақ бір анықтамалық нүкте бар: Хриюр айналым жолынан өткеннен кейін, Бангалордан Пунаға қарай оң жақта қант фабрикасын көресіз, оның қарсы бетіндегі сервистік жолға солға бұрылып, 18 км тік жүресіз). Сондықтан Хриюрға жеткеннен кейін келесі 5 км-ге жылдамдықты азайтыңыз және жергілікті тұрғындардан дұрыс жолға түсуді сұраңыз. Жолдан бұрылғаннан кейін нақты белгілер пайда болады және бұл орын тас жолдан бұрылған жерден шамамен 20 км қашықтықта жатыр.
Vanivilas dam is about 160 km from Bangalore. So it is advisable to tag Chitradurga fort with this beautiful place. No clear sign boards are available on the highway (but one landmark is there,after we reach nd cross hiriyur bypass,on right side from Bangalore to Puna highway we see one sugar factory opposite side service road we take left nd go straight in 18 km), so once you reach Hiryur, slow down for the next 5 km and ask the locals for the correct deviation. Once the deviation is taken clear sign boards are available and the place is about 20 km from the deviation from the highway.