Кіріспе

Кенмор (A' Cheannmhor, IPA: [ˈaˈçaun̴̪auvɔɾ]) – Шотландияның Таулы аймағындағы Пертширде орналасқан шағын ауыл, Лох-Тей көлінен Тей өзеніне су құйылатын жерде жатыр.

Тарих

Ауыл 16 ғасырдан бастау алады. Ол және көршілес қамал бастапқыда Балох (гейл тілінен *bealach*, 'өтпел') деп аталған. Бастапқы ауыл өзеннің солтүстік жағында, қазіргі орнынан шамамен 2 миль (3 км) қашықтықта орналасқан және Инчэдни деп белгілі болған. 1540 жылы Гленорчидің сэр Колин Кэмпбелл өзеннің қарсы жағалауында Баллох қамалының құрылысын бастады, содан кейін бүкіл ауыл Лох-Тай көлінің жағасындағы айқын төбеге көшірілді, осыдан Кенмор атауы пайда болды, ол шотландтық гэль тілінен "үлкен (немесе кең) төбе" деп аударылады. Бүгінгі ауыл 1760 жылы 3-ші Бридалбейн графы жасаған жоспарлы ауыл болып табылады.

Көрнекі орындар мен туризм

Кенмор қонақ үйі 1572 жылы сол кездегі лард Колин Кэмпбелл тапсырысымен салынған, ал оның тамыры 70 жыл бұрынғы тавернада жатыр, онда тұруға және тамақтануға мүмкіндік болған. Бұл Шотландиядағы ең көне қонақ үй деп есептеледі. Белгілі саяхат жазушысы Рик Стивс осы аймақты «тек қана қамалдың сәнді иелігі, қабір тастарымен безендірілген шіркеу және қарапайым үйлерден тұратын қауым» деп сипаттаған. Кенмор шағын қаланың шотландтық әуесін сезіндіреді. Таймут қамалы, тағы да Кэмпбеллдің туындысы, Джон Кэмпбелл, Бредалбеннің 2-ші маркизі (1862 жылы қайтыс болды) Баллох қамалының (1550 жылы Гленорхи Кэмпбеллдері, Бредалбеннің маркиздерінің ата-бабалары салған, 1805 жылы бұзылған) орнында салынды. Жаңа готика стиліндегі бұл алып сарай 1842 жылы королева Викторияның сапарына дейін аяқталды. Ішкі безендірісіне ешқандай қаржы жұмсалған жоқ, бәрі ең жоғары деңгейде жасалған. Таймут қамалы қазір жеке меншікте және оның аумағында гольф алаңы бар. Кенмор көпірі 1774 жылдан бері тұр, ал қазіргі ауыл 18 ғасырда Бредалбеннің үшінші графымен жоспарланған. Ол көптеген бастапқы ғимараттары мен тарихи келбетін сақтап қалған. Ауылдың солтүстік-шығысына қарай 3 шақырым жерде, A827 тас жолының жанында Крофт Морайг тас шеңбері орналасқан – күрделі және көп фазалы тас құрылым. Оңтүстік-батыста, Кенмор мен Ачарн арасында, Крофт на Кабер жағалау елді мекені туристік орталыққа айналдырылды. Шотландияның Кранног орталығы (бұрынғы Кранногты қайта құру жобасы) Лох Тай жолының оңтүстігінде орналасқан ашық аспан астындағы мұражай. Онда темір дәуіріндегі жасанды аралдың толық көлемдегі реконструкциясы көрсетілген, Лох Тай көлінде мұндай 20-дан астам (көбісі қазір су астында) табылған. Кранногтың макеті көлдің солтүстік жағалауындағы Окбанк Кранногының археологиялық қазбаларының негізінде жасалған. 2021 жылдың 11 маусымында Кранногтың макеті өртенді. Келушілер орталығында жақын маңдағы қазбалардан табылған артефакттар да көрсетіледі, олардың қаржысы осы аттракционнан түскен табыс есебінен толықтырылады. Croft na Caber Watersports & Activity Centre, бастапқыда 2009 жылы 20 миллион фунт стерлингтік желкенді курорт ретінде жоспарланған, қазір гидробoрдинг және каньонинг сияқты қосымша қызметтер ұсынады. Бастапқы Croft na Caber қонақ үйі 2000-шы жылдарда жабылды, бірақ оның орнын басқан курортқа аймақтың басқа да қонақ үйлері қызмет көрсетеді, олардың ең үлкені – Кенмор қонақ үйі. Лохтың ең үлкен аралы Лох Тай аралы деп аталады, ал гаэль тілінде Eilean nam Ban naomh, «Қасиетті әйелдер аралы» деп аударылады, ол Кенмордың солтүстігінде орналасқан. Бұл жерде 12 ғасырда монастырь болған және Шотландияның Александр I-нің (1107–24) әйелі Сибилла патшайымы (1122 жылы қайтыс болды) жерленген. Орта ғасырдың соңында аралда қамал салынған. Лох Тай көлінен 18 кранног, яғни «бағаналармен тірелген дөңгелек үйлердің» іздері табылған. Тек біреуі қайта салынды және Шотландияның Кранног орталығы мұражайына айналды.

Климат

Британ аралдарының қалған бөлігі мен Шотландия сияқты Кенмор да теңіздік климатқа ие, жазда салқын, қыста жұмсақ болады. Онлайн деректері бар ең жақын ресми метеорологиялық станция – Ардталнайг, ол елді мекеннен оңтүстік-батысқа қарай шамамен 6 миль (10 км) қашықтықта орналасқан. Шотландияның ішкі аймағында орналасқан болса да, ауылға жақын жатқан үлкен Лох-Тей суықтан қорғаныш береді. Шотландияның осы аймағындағы көптеген метеорологиялық бақылау пункттерінен өзгеше, ешбір айдың орташа ең төменгі температурасы нөлден төмен түспейді және кем дегенде 1960 жылдан бері тіркелген ең төмен температура жоқ.