Кіріспе

1970 жылғы Тони Хиллерманның романы
X-Files эпизоды
Тсози отбасы Навахо жау жолы рәсімін өткізеді, ол Джо Липхорнның қатысуымен малдарына тиген зиянды жоюға бағытталған. Ол Луис Хорсманның інісі Билли Незбен танысады. Билли шапқыншыны тапқанда, ол мазасыз сиқыршының символды бас терісі ретінде қолданған екен. Сиқыршының сырттан келген адам екеніне сенудің себебі, Липхорн білгендей, Тсози ұлдары оның судан алыс орналасқан лагерін тапқан, ал жергілікті адам судың қайда екенін білген болар еді. Липхорн Билли мен шапқыншының іздерін табады, Билли оны өзі өлтіруге келетінін түсінеді. Ол оны тоқтатуға тырысады. Кенфилд пен оның көлігі сол күні кешке лагерьде болмайды. Оның орнына, ол қайтып келеді деген жазба қалдырылған, бірақ оны Джон деп қол қойған, аты Джереми болса да. Макки сыртта ұйықтап, күтпеген дыбыстарды естіп оянады. Ол тыңдау үшін лагерден алыстайды. Қасқыр терісін киген, автоматты қару ұстаған адам лагерьке кіреді, содан кейін шатырға кіріп, қағаздарды оқып шығады. Ол Маккидің есімін шақырады, бірақ Макки үндемейді, ал ол адам кетеді. Таңертең Макки Мисс Леонды іздеп, екеуі де тез шығуға дайындалады. Түнде ол адам Маккидің көлігін істен шығарып жіберген. Түнде Макки тастаққа сығалап, оң қолын ауыр жарақаттайды. Олар Навахолардың орнатқан тұзағынан қашып құтылады. Макки Кенфилдтің көлігін табады, ішінде оның денесін көреді, бірақ Мисс Леонға айтпайды. Қауіпті толық түсінбеген Мисс Леон Маккиге көмек іздеуді ұсынады. Олар дауласып жатқанда, Навахо қаруымен қайтып келеді. Ол Маккидің Кенфилдке жазғандай хат жазуын қалайды. Маккидің стратегиясы - хат жазудан бас тарту. Ұзын бойлы Навахо Маккидің қолы жазылғанша жаза алмайтынын көреді. Ол екеуін Анасази қалашығына апарып, оң қолын емдейді. Эдди, Навахоның серігі, ол да қарулы. Қалашықта жалғыз қалған Мисс Леон Маккиден жағдайды дұрыс түсінбегені үшін кешірім сұрайды. Түнде оянған Макки қабырғадағы петроглифте Хопи Качинасын табады. Ол Хопилердің жауларымен қоршаудан сақтану үшін жасаған құпия шығу жолын іздеуді бастайды. Ол оны табады және Эдди мен Джорджты қайтару жоспарын құрады. Мисс Леон бір жолмен шығады, ал Макки ескі қол және аяқ тіректерін пайдаланып Эдди тұрған деңгейге жетеді. Эдди Элленді өлтіріп, кейін Маккиді іздейді. Эдди жардан құлап, қаза табады. Макки Элленге көмек көрсетеді және Холлдан көмек сұрайды. Ол электр кабелімен жанама каньонға барады. Навахо оны алыстан арқасынан атып жаралайды. Макки оқшаулауды кесіп алып, одан жасалған катапультамен өткір қарағай тікенін Джордж Навахоға лақтырады, оның көзі көруін қиындатады. Макки Навахоның терісі мен қаруын алып, көмекке беттейді. Билли Нез мылтығымен пайда болып, Маккиге тоқтауын бұйырады. Макки оған мұғалім екенін айтады. Олар Холлдың көлігіне жетеді, оған Эллен туралы айтады. Холл Билли Незге мылтығын беруге бұйырады, ал Макки бұған қарсы шығады. Липхорн оқиға орнына келіп, Билли Незге мылтығын ұстап тұруға айтады. Липхорн Эллен Леонды тауып алды, ол оның тұтандырған түтінді отын көрді. Макки екі күннен кейін ауруханада оянады және Липхорнға екі адамды өлтіргенін мойындайды. Эллен Леон жарақаттарынан айығады. Джо Липхорн Маккиге Холлдың өзіне-өзі қол жұмсағанын, ол қан жоғалтудан есінен танығаннан кейін айтады. Холл федералды мекемеден сынақтан өткізіліп жатқан зымырандар туралы радарлық деректерді жинады, оларды үлкен ақшаға сатуды жоспарлады. Джордж, Лос-Анджелестегі Навахо, және Эдди оған жұмыс істеді, адамдарды оның жұмысынан аулақ ұстады. Федералдық тұрғыдан алғанда, Джордж пен Эдди болған жоқ; Доктор Кенфилд пен Холл жол апатында қаза тапты, ол Эллен Леон мен Маккиді жарақаттады. Емделуде жатқан Маккиге Эллен Леоннан ұзақ хат келеді.

Тақырып

Романда Джо Липхорн екінші дәрежелі кейіпкер ретінде енгізіледі. Антрополог Берген Макки Навахо сиқыршылығы мәдениеті бойынша кеңес алу үшін Липхорнды ескі досы және әріптесі ретінде оқиғаға тартады. Бұл оқиғада Холл мен оның екі жалдамалы көмекшісінің ақшаға құмарлығына қарсы, өмірде бейбітшілікті сақтау, басымдықтарды анықтау және соларға сәйкес өмір сүруді қадағалау туралы Навахо философиясының маңызды тақырыбы көтеріледі. Холл миллион доллар (1970 жылы ол үлкен сома) табуға тырысады және оны іске асыру үшін заңсыз жолға жүгінеді, бір танымал қылмыскерді (Джордж) және оның одан бетер танылмаған серігін жалдайды, егер алаяқтық жоспары орындалса, екеуі де үлесін алуға асыққан.