Кіріспе

Фрэнк Уитон (8 мамыр 1833 – 18 маусым 1903) – Америка Құрама Штаттары Армиясындағы карьералық әскери шенеунік, Азамат соғысы мен Үндістер соғысы кезінде қызмет еткен. Ол сонымен қатар Гарза революциясы кезінде Оңтүстік Техастың әскери қолбасшысы болды.

Ерте өмір және мансап

Уитон Род-Айленд штатының Провиденс қаласында доктор Фрэнсис Левисон және Амелия С. Уитон (құрметті әкесі Бёррилл) отбасында дүниеге келген. Доктор Фрэнсис Левисон Уитон 1828 жылы Браун университетін бітірді және Мексика-Америка соғысында және Америка Азамат соғысында хирург болып, сондай-ақ Род-Айленд штатының бас хирургы қызметін атқарды. Фрэнк Уитон Браун университетінде азаматтық инженерияны оқыды, бірақ 1850 жылы он жеті жасында Мексика-Америка шекара комиссиясында жұмыс істеу үшін оқуын тоқтатты, онда ол келесі бес жыл бойы еңбек етті. 1855 жылдың 3 наурызында ол 1-ші АҚШ атқыштары полкіне бірінші лейтенант болып кірісті және Миссури мен Канзас шекарасындағы үнді территориясында қызметке жіберілді. Ол Шайенн тайпасына қарсы науқанға, сондай-ақ Юта соғысына қатысты және 1861 жылдың 1 наурызында капитандық шеніне көтерілді. Уитон 1861 жылдың 2 қарашасында Эмма Твиггс Мейсонға (1836 жылдың 17 қазаны – 1864 жылдың 16 ақпаны) қайта үйленді, ол Висконсин территориясының Форт-Де-Мойн қаласында дүниеге келген және бірінші әйелі сияқты, Джордж Мейсонның ұрпағы болған.

Азаматтық соғыс

Азамат соғысы басталғанда Уитон 1861 жылғы 10 шілдеде 2-ші Род-Айленд жаяу әскерінің подполковнигі болып тағайындалды. Оның бірінші некедегі қайын атасы, генерал Сэмюэл Купер, 1862 жылғы 29 қарашада Уитон еріктілердің бригадир генералына көтеріліп, 3-бригаданың (62d NY, 93d Pa, 98th Pa, 102 Pa & 139 Pa), 3-дивизияның VI корпусының басқаруына тағайындалды. Ол оларды Канселорсвилл шайқасындағы қатты шайқаста жетектеді. Оның бригадасы, 62-ші Нью-Йорк полкінің полковнигі Дэвид Невиннің басшылығымен, Геттисбург шайқасының екінші күнінің түстен кейін, сол күні Мэриленд штатының Манчестер қаласынан шамамен 30 мильдік күшпен марш жасағаннан кейін, VI корпустың жалғыз әрекетке қатысқан бригадасы болды. Геттисбургте ол 3-ші дивизияға қолбасшылық етті, ал оның командирі генерал-майор Джон Ньютон, Джон Ф. Рейнольдстың орнына I корпустың уақытша басшысы болды. Род-Айленд штаты 1866 жылғы шілде айында оған құрметті қылыш сыйлады. 1866 жылғы 30 сәуірде ол еріктілер қатарынан босатылып, 28 шілдеде 39-шы жаяу әскер полкінің подполковнигі болып тағайындалды. Ол 1865 жылғы 13 наурыздан бастап Азамат соғысы кезіндегі ерен еңбегі үшін тұрақты армияда генерал-майор шеніне ие болды. Ол, басқалармен бірге, Мэриленд штатының Конфедерация генералы Джордж Х. Стюарттың Америка Азамат соғысы кезінде жасаған қылмыстары үшін кешірім сұрауды ұсынды. Бұл Стюартқа 1866 жылғы қарашада кешірім беруге әкелді. 1867 жылғы 14 қаңтарда Уитон үшінші және соңғы рет Мария Бликер Миллерге (1846 жылғы 4 тамыздан 1924 жылғы 21 тамызға дейін) үйленді, ол Нью-Йорк штатының Ютика қаласында туған. Кейін ол Америка революциясының қыздарының вице-президенті – генералы болды. Модок соғысына дейін Уитон 250-ге жуық тұрақты армия әскерінің және Калифорния мен Орегоннан келген 150 еріктінің, сондай-ақ кейбір Кламат үндістерінің басқаруын алды. 1873 жылғы 17 қаңтардағы Stronghold шайқасында ол Солтүстік Калифорнияның лава далаларындағы жақсы қорғалған позициялардағы елуге жуық Модок жауынгерлерімен кездесті, бұл кезде тығыз тұман болды. Уитон әскерлері 35 қаза тапты және көптегені жараланды, ал Модок жағынан ешқандай шығын болмады. Уитон майдандағы әскерлердің басқаруынан босатылды. Бұл жеңіліс 11 сәуірде соғыс алаңындағы Бейбітшілік комиссиясының отырысында генерал Эдвард Р. С. Канбидің қаза табуына әкелді. Уитон 1874 жылғы 13 желтоқсаннан бастап 2-ші жаяу әскер полкінің полковнигі болып тағайындалды. 1892 жылғы 19 сәуірде Уитон ұзақ және саяси бәсекеде бригадир генерал шеніне көтерілуге таңдалды. Уитонның таңдалуы даулы болғанымен, оның тамаша соғыс өнемі арқасында армияда жалпы қолдау тапты. 1896 жылғы тамызда генерал Уитон Амбос-Ногалес шайқасында Яки көтерілісінде шағын рөл атқарды. Яки, Пима және мексикалық бүлікшілердің тобы Ногалес, Сонорадағы кеден үйін басып алуға тырысқанда, олардың бір бөлігі Аризонаға қашып кетті. Уитон 24-ші жаяу әскердің екі ротасын бүлікшілерді қууға жіберді, бірақ олар қашып кетті. Оның округінде Гарза революциясына қарсы күреске қатысқан әскерлер де болды. 1896 жылы Уитон Пенсильвания штатының Шетелдік соғыстардың әскери орденінің құрметті мүшесі болып сайланды. Генерал-майор Томас Х. Ругер зейнеткерлікке шыққаннан кейін Уитон 1897 жылғы 3 сәуірде тұрақты армияда генерал-майор шеніне көтеріліп, бір айдан кейін, 8 мамырда 64 жасқа толған күні міндетті түрде зейнеткерлікке шықты.

Әскери қызметтен кейінгі өмір

Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Уитон Еуропаны аралау үшін екі жыл кетті. Уитон Вашингтон қаласында миға қан құйылудан қайтыс болды.

Мұра

Арлингтон ұлттық зиратындағы Белгісіз сарбаздың мазарының оңтүстігіндегі тұрақ Уитонның атымен аталады. Витон, Мэриленд, Вашингтон қаласының солтүстік-батысында орналасқан, құрамына кірмейтін Сильвер Спринг қаласының Витон/Гленмонт бөлімшесінің бөлігі және Монтгомери округінің мемлекеттік мектептері жүйесіндегі Даун Каунти консорциумындағы Витон орта мектебі де оның атымен аталған.