Кіріспе

Камаринс-Сур провинциясы, Филиппин

Калабанга, ресми түрде Калабанга муниципалитеті (; ) – Филиппиннің Камаринс-Сур провинциясындағы бірінші класс муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 88 906 адамды құрайды. Жер ауданы , бұл Камаринс-Сурдың жер аумағының 3,1% -ын құрайды.

Тарих

1578 жылы Кипайоның бас миссиясы құрылған кезде Калабанга визита немесе барио ғана болды. Сол кезде бұл жерде кең орман мен батпақтар, маймылдар, жабайы тауықтар, орманды кекіректер сияқты көптеген жабайы жануарлар мекен еткен. Басқалар бұл атаудың бикол тіліндегі “Calabangan” сөзінен шыққандығын айтады, ол “labang” немесе “litag” сөздерінің көпше түрі, яғни жабайы жануарларды ұстауға арналған түрлі тұзақтарды білдіреді. Тағы бір аңыз бойынша, Калабанга “Calagbangan” сөзінен туындаған, бұл шіркеуден басталып, қаланың ортасынан шығыстан батысқа қарай созылатын кең, ұзын және түзу көшені білдіреді, жергілікті тұрғындар бұл көшені “calabaan” немесе “calacbangan” деп атаған. Калабанга 400 салық төлеушімен белгілі болды. 1749 жылдың 15 шілдесінде, 1749 жылдың 28 сәуірінде 37 Калабангенос қол қойған және тапсырған өтініш бойынша, король комиссары, Жаңа Сеговия епископы Дон Фрей Жоан де Аречераның мақұлдауымен, Калабанга Кипайодан бөлініп, әкімшілік етуге ыңғайлы болды. 2 визита – Кагапад визитасы және Хинарижан визитасы, сондай-ақ 12 барио болды. Бариолар: Сан-Антонио, Сан-Висенте, Санта-Каталина, Нюэстра-Сеньора-де-Салюд, Сан-Лукас, Сан-Мигель, Санта-Исабель, Нюэстра-Сеньора-дель-Кармен, Сан-Роке, Сан-Пабло, Сан-Хосе (қазір Балонгай) және Белен. Калабанга – Камарин Сур провинциясының муниципалитеттерінің бірі және Метро Нага даму кеңесінің мүшесі. Балық аулауға қолайлы жағдайлармен және кең ауыл шаруашылығы алқаптарымен Калабанга провинцияда және Метро Манила қаласында балық пен теңіз өнімдерінің, сондай-ақ ауыл шаруашылығы өнімдерінің маңызды жеткізушісі болып табылады. Кипайо немесе Калабанга бұрын Тинамбак (Тинамбак), Масирум (Сирума), Бомбон, Магарао, Кабусао және Пиглабанан (Либманнан) жерлеріне ие болған. Либманнан 1580 жылы құрылған ең көне елді мекен, ал Бомбон 1949 жылы бөлініп шыққан соңғы елді мекен.

Қалалық аудан

Уақыт өте келе тұрақты дамуға жеткен балықшы қаласы, енді Камаринс-Сур провинциясындағы келесі уәкілеттік қала болуға дайындалуда. Бұл 2021 жылғы 25 қазандағы №25 атты жарлық арқылы іске асырылды, ол мэр Эдуардо А. Северо басқаратын "Калабанга қаласы комитетін" құрды. Калабанга "Биколдың сардина астанасы" деп танылатын болады. Егер осылай болса, Калабанга Нага, Ирига және Пилиден кейін Камаринс-Сур провинциясындағы төртінші қала болады.

Топография және еңіс

Муниципалитеттің топографиялық ландшафты көбінесе тегіс, 0-3% еңіспен сипатталады. Шығысқа қарай 3-8% сәл еңіспен төмендейді, ал оңтүстік-шығысқа қарай Изарог тауына қарай көтеріледі. 0-3% еңіс – Барангай Балонгайдан бастап Бикол өзені бойымен, Побласион ауданына және оған жақын жерлерге дейін, содан кейін Барангай Мангуирингке дейін созылатын кең, тегіс немесе көлбеу жердің аумағы. Бұл муниципалитеттің басым еңісі.

Топырақ және су ресурстары

Қалалық округте алты түрлі топырақ кездеседі. Олар: (1) Бикол өзені бойында, Балангай, Сан-Бернардино және Пунта Таравал ауылдарының бір бөлігін қамтитын, басымдық құрайтын Гидросол; (2) Балонг сазды топырақ; (3) Пили сазды құмды топырақ; (4) Тигаон сазды топырағы, ол елді мекенді жабады; (5) Тинамбакқа қарайтын жерлерде кездесетін Аннан сазды құмды топырақ және (6) Изарог тауының аймағындағы Тау топырағы. Калабанга муниципалитеті мол табиғи ресурстармен қамтамасыз етілген. Тигман, Хинагуиан және Инарихан өзендері қазіргі уақытта суару мақсатында пайдаланылады. Олардың негізгі салалары Изарог тауынан басталып, солтүстік-батыс бағытта ағып, ақырында Сан-Мигель шығанағына құяды. Калабанга муниципалитетінің шығыс бөлігінде, Изарог тауының солтүстік-батыс беткейлерінде көптеген табиғи көздер орналасқан. Олардың көпшілігі Хамислаг және Таванг өзендерінен басқа, муниципалитеттің ауыз сумен қамтамасыз етілуіне әлеуетті көздер болып табылады. Калабанга су қоймаларымен шектеледі: солтүстік бөлігінде Сан-Мигель шығанағы және батыс бөлігінде Бикол өзені, олар түрлі балық түрлерімен және басқа да теңіз өнімдерімен мол қамтамасыз етеді.

Жерді пайдалану

Жалпы тегіс ландшафтымен жердің басым бөлігі ауыл шаруашылығына арналған. Салынған аймақтар мен ірі өзендер жалпы аумақтың ең шағын бөлігін құрайды. Салынған аймақтар қалалық барангайлар ішінде шоғырланған. Қалалық аймақтар дерлік түзу сызықты немесе лента тәрізді даму үлгісімен кеңейеді. Жерді пайдаланудың жан-жақты жоспарында ұсынылған жерді пайдалану тұрғын, коммерциялық және институционалдық аймақтарды қалалық жерді пайдалану шегінде белгілейді, ал ауыл шаруашылығы, агроөнеркәсіптік және арнайы мақсаттағы жерлер жалпы жерді пайдалану аймағында орналасқан.

Демография

2020 жылғы санақта Калабанганың халқы 88 906 адамды құрады. 2020 жылғы PSA сараптамасында Калабанганың жалпы саны 88 906 адамды құрады, олардың 35 088-і немесе 39,5%-ы қалалық халқы, ал 53 818-і немесе 60,5%-ы ауылдық халқы. 2015 жылғы халық санымен салыстырғанда 5873 адамға өсім болды. Жалпы халық саны 13 444 үй шаруашылығына бөлінген, бұл 1995 жылғы 11 073 үй шаруашылығынан 1371 үй шаруашылығының өсімі. 2000 жылғы сараптамада үй шаруашылығының орташа мөлшері 1995 жылғы 5,3 адамнан 5,4 адамға дейін сәл өсті. 1995 және 2000 жылдар аралығында Калабанга 2,83% өсті, бұл 1990-1995 жылдардағы 1,63%-дан жоғары. 2010 жылғы санақ бойынша, муниципалитет халқының тығыздығы шаршы километрге 477 адамды құрайды. Муниципалитеттегі 48 барангайдың ішінде Сан-Рок барангайында 5 513 адам тұрады, бұл жалпы халықтың 7,38%-ын құрайды, одан кейін Санта-Крус-Ратай барангайында 5 069 адам тұрады. Пунта-Таравал барангайында ең аз халық саны бар – 265 адам, бұл жалпы халықтың 0,44%-ын құрайды. Әртүрлі діни топтардың келуіне қарамастан, халықтың 95,28%-ы әлі де католиктерді құрайды. Халықтың көп бөлігі, 95,93%-ы биколано тілінде сөйлейді.

Исарог-Агата тілі

2010 жылы ЮНЕСКО әлемдегі жоғалуға жақын тілдердің үшінші томын жариялады, онда Филиппинде жоғалуға жақын үш тіл тіркелді. Олардың бірі – 2000 жылы шамамен бес адам сөйлейтін Исарог Агта тілі. Бұл тіл өте жоғалуға жақын деп жіктеледі, яғни ең жас сөйлейтіндері – әжелер мен аталар, олар тілді толық емес және сирек қолданады, сондай-ақ оны балалары мен немерелеріне беруге шамалары келмейді. Егер қалған адамдар өз ана тілдерін Исарог Агта халқының келесі буынына жеткізбесе, олардың туған тілі бір-екі онжылдық ішінде құрып кетеді. Исарог Агта халқы Исарог тауының айналасында өмір сүреді, алайда олардың тек бесеуі ғана өздерінің туған тілін біледі. Олар Филиппиннің түпкілікті Негрито тұрғындарының бірі болып саналады. Олар Аета халықтарының тобына жатады, бірақ олардың өзгеше тілі мен сенімдері бар, ол олардың мәдениеті мен мұрасына тән.

Қалалық даму

Нага қаласының жанындағы Калабанга қаласы қарқынды түрленуде, Побласионда да, ауылдық жерлерде де жаңа инфрақұрылымдар салынуда. Камаринс-Сур провинциясы бойынша бәсекеге қабілеттілігі бойынша төртінші орында тұр. Қаланың жылдам дамуына себеп – Тинамбак, Бомбон және Сирума қалаларынан жұмыс істеуге және оқуға адамдардың келуі. Сонымен қатар, Нага қаласына жақын орналасқандығы және метрополия құрамына кіруі де осының себебі.

Экономикалық тарих

Испан отарлау кезеңінің соңғы жылдарында Калабанга өзінің ана қаласы Кипайодан үлкен болды, ал Кипайо қазір жойылған. Күн сайын мыңдаған ауыл шаруашылығы өнімдері өндіріледі. Америка отарлау кезеңінде муниципалитеттің ауыл шаруашылығы одан да дамыды. Калабанга күріш, жүгері, морковь, имбирь, пияз, картоп, қызанақ, кенг-конг, жылқы түймесі және әйгілі тәтті манго өндіретін ауыл шаруашылығы орталығы ретінде өсе бастады. 1930 жылдары балық аулау саласына жергілікті халық пен американдықтардың қызығушылығы артты, осылайша Калабанга сол кезеңде Камаринс-Сурдың балық аулау орталығына айналды, бұл Калабанга экономикасын одан әрі дамытты. Сол кезде Калабанганың оңтүстік-шығысындағы таулы аймақтарында, Изарог тауының жанында көптеген табиғи ресурстар табылды. Қала 1960 жылға дейін коммерциялық дамуға ие болған жоқ. 1968 жылы Poblacion ауданында салынған алғашқы сауда орталығы – Severo (қазір тоқтатылған, орнында Angena Trading орналасқан) Калабанганың орталық аймағының коммерциялық дамуын белгіледі. Содан кейінгі онжылдықтарда Калабанга Камаринс-Сурда ауыл шаруашылығы және балық аулау орталығы ғана емес, сонымен қатар сауда орталығына айналды. Муниципалитеттің жергілікті экономикасы 80-жылдардың соңынан 2010-жылдардың басына дейін тұрақты түрде өсті. Қазір қалада банктер, сауда орталықтары, мейрамханалар, дүкендер және қаржы институттары сияқты көптеген мекемелер ашылды.

Жалпы экономика

Калабанга мол табиғи ресурстармен кемелденген. Мұнда кең жазықтар мен зор балық аулау алаптары бар. Ең кең аумақты ауыл шаруашылығы алып жатыр, ол осы муниципалитеттің жалпы жерінің жартысынан астамын құрайды. Бұл жердің басым пайдалану түрі. Егіс өндірісіне бөлінген жердің көлемі шамамен 7 609,79 гектарды құрайды. Оның ішінде күріш, жүгері және кокос негізгі дақылдар, сондай-ақ абака, кофе, көкөністер, түйіртек дақылдар және жеміс ағаштары сияқты басқа да дақылдар өседі. Калабанганың ең маңызды экспорттық тауары – жүгері, ол Оңтүстік Лусонның (IV А&Б аймағы, V аймағы) ең ірі жүгері алқабымен мақтана алады, ол Исарог тауының жанындағы 12 ауылдық округті қамтиды, олардың бірі – Харубай. Ауыл шаруашылығымен қатар балық аулау және мал шаруашылығы да маңызды экономикалық қызмет түрлерін құрайды. Сан-Мигель шығанағының балық аулау алаптары, сондай-ақ Бикол өзені балықтың, молдау шабақтардың, устрицтердің, капиз қабықтарының, креветкалардың, шаяндардың және басқа да теңіз түрлерінің мол көзі болып табылады, олар балық өңдеу, балық пастасы және балық тұздығын жасау сияқты әртүрлі кәсіптік салаларды қамтамасыз етеді. Бұл теңіз өнімдері, сондай-ақ креветкалар, шаяндар, саз балықтары Нага қаласына, басқа да көршілес провинцияларға және Манилаға жеткізіледі. Басқа су көздеріне Инарихан, Тигман және Хинагуинан өзендері кіреді, сондай-ақ тұзды және тұщы су түрлерінің балық шаруашылықтары да бар. Мал шаруашылығы муниципалитетте дамып келе жатқан сала, мал және құс шаруашылықтарының тізімі бойынша, муниципалитетте бес коммерциялық шошқа шаруашылығы және үш коммерциялық құс шаруашылығы жұмыс істейді, сонымен қатар ауылдық жерлерде кең таралған жеке шаруашылықтарда мал өсіру де кең таралған. Ауыл шаруашылығы мен балық аулаудан басқа, сауда, тауар айналымы және өнеркәсіп муниципалитет экономикасының маңызды аспектілері болып табылады. Коммерциялық және өнеркәсіптік қызметтер көбінесе қалалық аймақтарда шоғырланған, олардың ішінде көтерме және бөлшек сауда, шағын қызмет көрсету орталықтары, көлік бизнесі, қоғамдық және жеке қызметтер, дәріханалар, ауыл шаруашылығы тауарлары, жанармай құю станциялары бар, ал өнеркәсіптік қызметтерге күріш ұнтақтау, балық өңдеу, бамбуктан бұйым жасау, жиһаз жасау, киім, металл бұйымдары, мұз зауыты, дәнекерлеу және автожөндеу шеберханалары, сондай-ақ басқа да шағын кәсіпорындар кіреді. Нипа жапырақтарынан шатыр жасау – батыс ауылдық округтерінде кең таралған өнеркәсіп, мұнда нипа батпақтарын табуға болады. Өнімдер муниципалитет ішінде ғана емес, сонымен қатар жақын жердегі қалалар мен Нага қаласына да сатылады. 1998 жылы жұмысын бастаған жаңа Калабанга қоғамдық базары үлкен сауда орталығына деген қажеттілікті шешті, ал муниципалитеттегі кооперативтер өз кәсіпорындарын біртіндеп дамытып келеді.

Сауда орталықтары

Муниципалитет аймақтағы ірі сауда орталығына, қала орталығында орналасқан LCC Mall Calabanga-ға үй иесі. Муниципалитет орталығындағы басқа да маңызды мекемелер – CitiTrends, Calabanga Town Center (базардың жанында), Star Master Plaza және Angena супермаркеті, сондай-ақ, қазір жоқ Quipayo қауымдық орталығы. Бұл дамып келе жатқан қала, бірақ ол әлі де ауыл шаруашылығы мен балық аулауға көп тәуелді.

Сауда

Калабанга – Сан-Мигель шығанағының ортасы, немесе кем дегенде оған жақын жерде орналасқан. Бұл муниципалитет Сан-Мигель шығанағын қоршаған аудандардың, сондай-ақ Камарин Норте провинциясының, әсіресе Басуд және Мерседес аудандарының табыс көзі болып табылады. Соңғы 10-13 жылда муниципалитеттің экономикасы мен халқы күрт өзгеріске ұшырады.

Poblacion экономикалық аймағы (PEZ)

Побласион экономикалық аймағы – Калабангадағы Сан-Мигель және Санта-Крус-Ратай арасында орналасқан экономикалық аймақ. Бұл аймақта қарапайым дәмханалардан жоғары деңгейдегі мейрамханаларға дейін көптеген кәсіпорындар бар. Бұл аймақ «Калабанга қалалық белдеуі» деп те аталады. Мұнда көбінесе қыжырлы болады. Мейрамханалар, шіркеулер, саябақтар, стадиондар, қосылған үйлер, муниципалитет ғимараты, мұражай, базар, сауда орталықтары, банктер мен қаржы институттары осы жерде табылады.

Calabanga CBD III жобасы

2022 жылғы ұлттық сайлауға дейін. Жергілікті әкімшілік және облыстық үкімет "Calabanga CBD 3" деп аталатын жобаны ұсынды. Бұл жобаны бұрынғы губернатор Мигз Виллафурте және қала әкімі Эдуардо Северо басқарды. 2022 жылдың тамызынан бастап базардан Касуреко II-ге дейінгі жол құрылысы жүріп жатыр. Жаңа CBD-нің жер көлемі 596,543 м2 және онда кондоминиумдар салынады. Жаңа муниципалитет ғимараты, полиция бөлімі, Калабанга орта мектебі және колледжі, Калабанга ауруханасы, сондай-ақ басқа да мемлекеттік ғимараттар мен сауда орталықтары салынатын болады. Бұл Калабанга халқы үшін өте амбициялық жоба. CBD-де қала орталығына жақын үлкен саябақта тамақтандыру орындары мен барлар да болады. Жаңа CBD базарға жапсарлас орналасқан және муниципалитет көлігін жақсартатын жаңа автобус терминалы бар. Star Master Plaza Mall – CBD-дегі алғашқы және Калабангадағы ең ірі сауда орталығы, ол 2023 жылдың 22 маусымында ашылды. CBD-нің құрылысы толығымен 15-20 жылда аяқталады. Бұл жобаны бұрынғы қала әкімі Эдуардо Северо "AmBisyon natin Calabanga 2040!" атты өзінің миссиясы мен көзқарасымен басқарды.

Туризм

Калабангада көптеген туристік әлеуеттер мен көрікті жерлер бар. Көрікті жерлердің ішінде Кавит, Танглад және Кабган аралдарының шағын тобы бар, олар жағалаудан бірнеше минуттық жерде орналасқан. Бұл аралдарға, әсіресе жаз айларында саяхатшылар жиі келеді, бірақ осы жерлерді одан әрі дамыту қажет. Тигман, Хинагуанан және Инарихан өзендері мен жеке коммерциялық демалыс орындары пикникке шақырады. Көруге тұрарлық тарихи орындардың бірі – «Ладрильо» аталатын кірпіштен салынған ескі шіркеу және 1578 жылы, төрт ғасырдан астам бұрын салынған Кипайо қираған жерлері, бұл католик миссиясының орталығы болған. Тағы бірі – Санта Салудтағы «ХИНУЛИД», Санто Энтиеро қасиетті орны, ол жұма күні құлшылық ететін және қажылыққа баратын орын. Қасиетті бейсенбі және Ұлы жұма күндері мыңдаған ізбасарлар Калабангадан ғана емес, Бикол аймағының басқа жерлерінен және елдің түкпір-түкпірінен осы қасиетті орынға жиналады. Калабангада Poblacion-ның басты көшесі бойында пәтерлер мен тұрғын үйлер бар.

Мәдениет

Спорт пен демалыс үшін муниципалитеттің poblacion ауданында жабық корт бар, онда баскетбол, волейбол және басқа да спорт түрлері бойынша муниципалитет деңгейіндегі жылдық жарыстар өтеді. Дегенмен, дерлік барлық барангайларда көп мақсатты ойын алаңдары бар, оларды тұрғындар, әсіресе жастар волейбол мен баскетбол ойнау үшін жиі пайдаланады. Poblacion ауданының орталығында халық демалып, уақыт өткізе алатын муниципалитет саябағы да бар.

Сайланған лауазымды адамдар

+ Калабанга муниципалды кеңесінің мүшелері (2022-2025) Лауазымы Ресми адамның аты Аудандық өкіл (Камаринс Сур облысының 3-ші заңнамалық округі) Өкіл Габриэль Х. Бордадо кенші Қала әкімі Юджин Норман Б. Северо Вице-мэр Виктор Б. де Вилла Кеңесшілер Шервин Фрэнсис О. Мендоса Рубен Медрозо III Рикардо А. Калисура Сиелито Хиладо Майк Бордадо Пунгай Табинас Адонис Агилар кенші Рок Орлин.

Автомобиль жолдары

Калабангада муниципалитет аумағымен өтетін бір ғана тас жол бар. Ол Нага-Солтүстік жолы, немесе кеңінен танымал Нага-Сирума жолы деп аталады. Тас жол Нага қаласының шекарасындағы Багумбайан көшесі, Сан-Висенте және Капилихан көшелерінің қиылысынан басталып, Сирумадағы Амурис жағажайына дейін созылады. Басқа жолдарға Пагатпат жолы немесе айналма жол және Балонгай жолы жатады. Жолдар туралы айтатын болсақ, Касуреко II стансасынан жергілікті базарға дейін жаңа жоба жүргізілуде.

Басқалар

Калабанга су ресурстарына бай. Қазіргі уақытта жергілікті су ауданының ішуге жарамды сумен қамтамасыз етудегі негізгі көзі – Баломбон бұлағы. Оның қуаты секундына 10 литр, ол 18 барангайды қамтиды. Қызмет көрсетілетін аумақтар: Сан-Антонио-Побласион, Дель-Кармен, Ста-Исабель, Сан-Мигель, Сан-Висенте, Санта-Салуд, Сан-Лукас, Сан-Пабло, Сан-Франциско, Ста-Крус-Побласион, Паолбо, Мангуиринг, Баломбон, Сан-Роке, Сан-Исидро, Пагатпат, Сабанг және Сальвасион-Бей-Бей. Олардың көпшілігі побласьон аумақтарында орналасқан, ал қалғандары Баломбоннан басталатын су көзі бойындағы барангайлар. Жергілікті су ауданының (III деңгей) қызметтеріне қол жеткізе алмайтын барангайлар үшін су көздері – қазба және терең құдықтар, сондай-ақ су тасымалдаушылар. Бұл үй шаруашылықтарының ішуге жарамды суға күнделікті қажеттіліктерін қамтамасыз етеді. Муниципалитеттің барлық барангайлары жол желісімен байланысқан. Муниципалитетке Бикол аймағының ірі қаласы – Нага қаласынан оңай жетуге болады. Жол желісінің көп бөлігіне жаңарту және күрделі жөндеу жұмыстары қажет, бұл шалғайдағы барангай тұрғындарына қолжетімділікті арттыру және шаруашылық өнімдерін побласьон/сауда орталықтарына тасымалдауды жеңілдету үшін қажет. Барангайлар арасындағы байланыс үшін көптеген трициклдер бар, олар адамды әртүрлі барангайларға жеткізе алады, ал побласьон аумақтарында аяқпен педальмен жүретін трициклдер/падьяктар кең таралған. Автобус және джипни тұрақтары үшін Сан-Францискода жеке меншіктегі және басқарылатын терминал бар, бірақ жергілікті билік барлық джипнилер мен трициклдерді қабылдай алатын Калабанга қоғамдық базарының аумағында орналасқан біріктірілген терминалды ұсынды. Метро Маниладан Калабангаға Нага қаласы арқылы өте оңай жетуге болады. Біріншіден, Пилидегі Нага әуежайына 45 минуттық ұшумен жетіп, содан кейін Калабангаға 40 минутқа жуық көлікпен/джиппен баруға болады. Тағы бір мүмкіндік – үш автобус компаниясы ұсынатын тікелей Калабангаға 7-10 сағаттық кондиционерлі автобуспен сапар. Филиппин ұлттық темір жолы (PNR) Маниладан Биколға және кері бағытта, Нага қаласындағы станциясы арқылы сапарлар ұсынады, содан кейін Нага қаласынан Калабангаға 20-30 минуттық сапар жасауға болады. Калабанга муниципалитетіне электр қуатын 1969 жылдың 27 қаңтарынан бастап NAPOCOR, Camarines Sur Electric Cooperative II (CASURECO II) арқылы қамтамасыз етеді, сол күні алғашқы жарықтандыру салтанаты өтті. Қазіргі уақытта муниципалитеттің барлық 48 барангайы электрмен қамтамасыз етілген, алайда шалғайдағы барангайлардың бірнеше бөлімдері әлі де өз аумақтарына электр желілерін жүргізуді күтуде. 2020 жылғы халық санауы бойынша Калабанга тұрғындарының 99,82% электр қуатына қол жеткізе алады.

Байланыс және технология

Қазіргі заманғы байланыс және ақпарат технологиясы Калабанга муниципалитетіне кеңінен тарады, бұл тұрғындарға байланысқа оңай қол жеткізуге мүмкіндік берді. Калабангаға жеке телефон компаниялары – Л. М. Біріккен телефон компаниясы (UNITEL) және BAYANTEL компаниясы қызмет көрсетеді, олар қалалық және шеткі барангайлардағы тұрғындарға жеке байланыс ұсынады. Бұл компаниялар Манила қаласына және елдің кез келген нүктесіне, сондай-ақ жүйе жететін басқа да жерлерге жергілікті және алысқа қоңырау шалу мүмкіндігін қамтамасыз етеді. 2002 жылы муниципалитет аумағында екі жеке телекоммуникация компаниясының ұялы телефон станциялары сияқты телекоммуникациялық құрылғыларын орнату арқылы ұялы телефон қызметі жақсартылып, кеңейтілді. Телекоммуникация бюросы, муниципалитетте кеңсесі бар мемлекеттік агенттік, Калабанга тұрғындарына телеграф қызметтерін ұсынады, ал пошта қызметтерін негізінен Филиппин пошта корпорациясы көрсетеді. Камаринс-Сур провинциялық үкіметінің 2021 жылғы мәліметтері бойынша, Калабангада 49 356 ұялы телефон пайдаланушы және 30 057 адам интернеттен пайдаланады. Муниципалитетте Нага қаласының телеарналары мен кабельдік телеарналары қол жетімді, сонымен қатар жергілікті кабельдік телеарна, жеке; жергілікті қоғамдық телеарна және жаңадан ашылған радиостанция орналасқан. Қанаман және Нага қалаларындағы бірнеше радиостанциялардан радиохабар таратылады. Жергілікті және ұлттық газеттер мен журналдарды Нага қаласындағы газет дүкендерінен және газет сатушылардан үнемі алуға болады.

Интернет

Калабанганың басты интернет көзі – үкіметке тиесілі Converge. Бірақ, кейбір үй шаруашылықтары PLDT, Globe Internet, Smart Bro, Talk N' Text Wifi және басқа да жеке желі компанияларын қолданады.

Жерді қорғау

Қалалық округті сумен қамтамасыз ететін және Изарог тауының ішінде орналасқан Шығыс Калабанга 2018 жылы бұрынғы мэр Эдуардо Северо тарапынан қорғалған ландшафт аймағы деп жарияланды. Бұл, ешкімге онда үй салуға немесе кез келген нысандар құруға рұқсат жоқ дегенді білдіреді. Калабанганың суармалы жерлерінде де шағын аудандар салуға тыйым салынған. Бұл заң 2015 жылғы Республика заңының 56-сериясы арқылы қабылданды.

Суды қорғау

Сан-Мигель шығанағында балық аулау барысында көптеген оқыс оқиғалар болған. Осы оқиғалардың ішінде Калабанганың жағажай елді мекендерінің тұрғындары қоқыстарын және нәжістерін шығанаққа тастау жағдайлары да бар. 2016 жылы бір балықшы химиялық заттарды қолданып, тонналаған балықты өлтірді және осы оқиғаға байланысты қамауға алынды. Сондықтан 2017 жылы муниципалитет үкіметі «Республика заңының 24-сериясы» деп аталатын заңға қол қойды, онда Сан-Мигель шығанағына нәжіс және қоқыс тастауға тыйым салынған. Бұл Республика заңы судың қауіпсіз және таза болуын қамтамасыз ету мақсатында қабылданды.

Денсаулық сақтау

Денсаулық сақтау саласында 24 жеке клиника (медициналық және стоматологиялық), 7 негізгі және ауылдық денсаулық сақтау орталығы және 15 дәріхана бар. Денсаулық сақтау қызметкерлерінің саны халыққа шаққандағы қатынасы стандарттан асып түседі, бірақ нысандар мен жабдықтар жетіспейді, және бұл мәселе негізгі денсаулық сақтау орталығының тозуымен күрделенеді. 1991 жылғы 7160 нөміріндегі Жергілікті Өзін-Өкіметтендіру Кодексінде белгіленгендей, әлеуметтік қызметтерді жергілікті билік органдарына беру нәтижесінде Калабанга муниципалитеті балалар мен жастардың әл-ауқаты, отбасы мен қоғамдық ұйымдастыру, әйелдердің, қарттардың және мүгедектердің мүдделерін қорғау сияқты түрлі бағдарламаларды іске асыруға жауапкершілік алды. Басқа қызметтерге отбасылық өмірге қатысты білім беру және кеңес беру, төтенше жағдайлардағы азаматтарға көмек көрсету және ең көп клиенттік базаға ие болған жедел көмек кіреді. Муниципалитет 48 барангайдың аумағында 62 балабақша ашып, оларды күтіп ұстап тұр. Қорғау қызметтері үшін әр барангай бойынша Барангай Танод және Лупон Тагапамайапа ұйымдастырылды және бейбітшілік пен тәртіпті сақтауға, сондай-ақ барангай тұрғындары арасындағы дауларды реттеуге көмектесу үшін тиісті оқытудан өтті. Санта-Крус-Ратайда жаңа мемлекеттік аурухана салынады. Бұл жобаның 2023 жылдың ортасында басталуы күтілуде. Бұл тек Калабанга тұрғындарына ғана емес, сонымен қатар айналасындағы шағын қалаларға да пайдалы болады.

Білім

Білім беру саласында муниципалитетте жоғары сауаттылық деңгейі бар, бұл үкіметтің білім беруді халыққа қолжетімді ету жөніндегі үздіксіз күш-жігеріне байланысты. Бұл жағдай 32 жерде орналасқан 34 мемлекеттік бастауыш мектептер мен муниципалитет бойынша 8 мемлекеттік орта мектептер арқылы сақталып, жақсартылуда. Колледждік білім беру және техникалық/кәсіптік курстарды екі мемлекеттік мекеме – Калабанга қауымдастық колледжі (бұрынғы мэр Рубен Б. Медросо басшылығымен құрылған) және Орталық Бикол мемлекеттік ауыл шаруашылығы университеті (Калабанга кампусы), сондай-ақ бірнеше жеке мектептер ұсынады, олар мектепке дейінгі, бастауыш және орта білім береді. Сауаттылық деңгейі 98,5% құрайды. 2000 жылғы NSO жүргізген 5 жастан асқан үй шаруашылықтарының білім деңгейі бойынша сараптама мыналарды көрсетті: жалпы халықтың 29 555 адамы бастауыш сыныптарда, 15 037 адамы орта мектепте оқиды, тек 2 623 адам немесе халықтың 0,045% білім деңгейін аяқтамаған. Оның 4 446-сы жоғары оқу орындаларын бітіргендер, 1 057-сі – диплом иелері, ал 201-і – бакалавриаттан кейінгі бітірушілер. Муниципалитет бойынша 38 мемлекеттік бастауыш мектеп, сегіз орта мектеп, бір кәсіптік және шамамен бес жеке мектеп бар, олар мектепке дейінгі, бастауыш және орта білім береді. Колледж білімін екі мемлекеттік мекеме – Калабанга қауымдастық колледжі және Орталық Бикол мемлекеттік ауыл шаруашылығы университеті (бұрынғы CSSAC Калабанга кампусы) және жеке меншік компьютерлік мектептер ұсынады, олардың бірі бастауыш сыныптан колледж деңгейіне дейін көп сыныпты білім береді (Малайялық компьютерлік колледжі).

Мектеп атауы Мекеме мекенжайы
Калабанга орталық бөлімдегі үлгілік мектеп Сан-Франциско, Калабанга, Камарин Сур
Калабанга ұлттық орта мектебі Санта-Круз Побласион, Калабанга, Камарин Сур
Калабанга батыс орталық мектебі Сан-Франциско, Калабанга, Камарин Сур
Орталық Бикол мемлекеттік ауыл шаруашылығы университеті Калабанга Санта-Круз, Калабанга, Камарин Сур
Орталық Бикол мемлекеттік ауыл шаруашылығы университетінің зертханалық орта мектебі Калабанга кампусы Санта-Круз Побласион, Калабанга, Камарин Сур
Балатасан бастауыш мектебі Балатасан, Калабанга, Камарин Сур
Баломбон бастауыш мектебі Баломбон, Калабанга, Камарин Сур
Балонгай бастауыш мектебі Балонгай, Калабанга, Камарин Сур
Биналив бастауыш мектебі Биналив, Калабанга, Камарин Сур
Бинануанан Гранде бастауыш мектебі Бинануанан Гранде, Калабанга, Камарин Сур
Бинануанан Пекено бастауыш мектебі Бинануанан Пекено, Калабанга, Камарин Сур
Бурабод бастауыш мектебі Бурабод, Калабанга, Камарин Сур
Кагсао бастауыш мектебі Кагсао, Калабанга, Камарин Сур
Калабанга қауымдастық колледжі Санта-Круз Побласион, Калабанга, Камарин Сур
Камунинг бастауыш мектебі Камунинг, Калабанга, Камарин Сур
Комагуингкинг бастауыш мектебі Комагуингкинг, Калабанга, Камарин Сур
Калабангадағы Доминикан мектебі Сан-Франциско, Калабанга, Камарин Сур
Доминорог бастауыш мектебі Доминорог, Калабанга, Камарин Сур
Эскуэла де ла Салуд Ста. Салуд, Калабанга, Камарин Сур
Фабрика бастауыш мектебі Фабрика, Калабанга, Камарин Сур
Г. Думаласа бастауыш мектебі Бонот Санта-Роза, Калабанга, Камарин Сур
Хансел және Гретель оқу мектебі Сан-Исидро, Калабанга, Камарин Сур
Харубай бастауыш мектебі Харубай, Калабанга, Камарин Сур
Хинагуианан бастауыш мектебі Мангуиринг, Калабанга, Камарин Сур
Илихан бастауыш мектебі Томагодтод, Калабанга, Камарин Сур
Инарихан SDA көп сыныпты мектебі Паолбо, Калабанга, Камарин Сур
Жозе де Вилла ұлттық орта мектебі Мангуиринг, Калабанга, Камарин Сур
Лопе Гуисик бастауыш мектебі Санто-Доминго, Калабанга, Камарин Сур
Лугсад бастауыш мектебі Лугсад, Калабанга, Камарин Сур
Мангуиринг бастауыш мектебі Мангуиринг, Калабанга, Камарин Сур
Медросо-Мендоза орта мектебі Бинануанан Пекено, Калабанга, Камарин Сур
Біздің Гүлді Анамыз Ла Портерия академиясы Сан-Антонио, Калабанга, Камарин Сур
Пагатпат бастауыш мектебі Пагатпат, Калабанга, Камарин Сур
Паолбо Белен бастауыш мектебі Паолбо, Калабанга, Камарин Сур
Пинада бастауыш мектебі Пинада, Калабанга, Камарин Сур
Пунта Тарала бастауыш мектебі Пунта Таравал, Калабанга, Камарин Сур
Квиналэ Элем. Мектебі Квиналэ, Калабанга, Камарин Сур
Кипайо бастауыш мектебі Ла Пурисима, Калабанга, Камарин Сур
Кипайо орта мектебі Сан-Антонио Кипайо, Калабанга, Камарин Сур
Ратай бастауыш мектебі Санта-Круз, Калабанга, Камарин Сур
Сабанг бастауыш мектебі Сабанг, Калабанга, Камарин Сур
Сабанг орта мектебі Сабанг, Калабанга, Камарин Сур
Сальвасьон Байбай бастауыш мектебі Сальвасьон Байбай, Калабанга, Камарин Сур
Сан-Бернардино бастауыш мектебі Сан-Бернардино, Калабанга, Камарин Сур
Санта-Круз Кипайо бастауыш мектебі Санта-Круз Кипайо, Калабанга, Камарин Сур
Сиба о Элем. Мектебі Сиба о, Калабанга, Камарин Сур
Сибобо бастауыш мектебі Сибобо, Калабанга, Камарин Сур
Такулод бастауыш мектебі Сан-Роке, Калабанга, Камарин Сур
Томагодтод бастауыш мектебі Томагодтод, Калабанга, Камарин Сур
Юнион бастауыш мектебі Сан-Лукас, Калабанга, Камарин Сур
Юнион ұлттық орта мектебі Санто-Доминго, Калабанга, Камарин Сур
Батыс жағалауындағы орта мектебі Доминорог, Калабанга, Камарин Сур
MRDA академиялық орталығы, Inc Сан-Исидро, Калабанга, Камарин Сур