Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Кет (Кеть), сондай-ақ жоғарғы ағысында Болшая Кет (Большая Кеть) деп аталады – Ресейдегі Красноярск өлкесінде және Томск облысында батысқа қарай ағатын өзен, Обь өзенінің оң жақ саласы. Кеттің ұзындығы және су жиналатын алабы белгіленбеген. Қазанның соңында немесе қарашаның басында мұздап қалады және сәуірдің соңы немесе мамырдың басына дейін мұз астында қалады. Оның негізгі салалары – оң жақтан Сочур, Орловка және Лисица, сол жақтан Малая Кет, Мендель, Еловая және Чачамга. Кет бір кезде Сібірдегі маңызды өзен жолдарының бірі болған. Оның бастауына жақын жердегі бір жерден кешіп өту арқылы Обь өзенінің алабынан Енисей өзенінің алабына өтуге болыпты. Орыстар 1602 жылы Обь өзенінен бірнеше шақырым жоғары Кетскте, ал 1618 жылы Маковскте кеме қатынасының бастапқы орнына жақын бекініс салған. Маковск Макарской форты немесе Маковская пристань (Маковск десанты) деп те аталған. Шығысқа қарай Енисейскіге дейінгі кешіп өту жолы – Макарской кешігуі – Сібірдегі ең ұзын кешігулердің бірі болған. 1722 жылдың тамызында Джон Белл Кет өзенімен төмен саяхат жасағанда оны Стикс өзенімен салыстырған. Ол өзеннің қисықтығына, құмдарға, масаларға, тұрғындардың жоқтығына, екі жақтағы биік ағаштар мен бұталарға шағымданған, бұл оны көңілсіз еткен. Оның Маковскіден Обьге дейінгі саяхаты 25 күнге созылған. 19 ғасырдың соңында Кет-Кас каналы Кетті Енисейге құятын Үлкен Кас өзенімен байланыстырған. Бұл жоба Кетті Обь өзенінің алабын Енисеймен байланыстыратын су жолы жүйесінің бір бөлігіне айналдырған. Бірақ канал – терең емес, ұзақ, қолайсыз орналасқан және жылдың көп бөлігінде мұздағандықтан – Транссибір темір жолымен бәсекелесе алмады және шамамен 1921 жылы тасталды. Сондай-ақ Кет халқы туралы қараңыз.
The Ket (Кеть), also known in its upper reaches as the Bolshaya Ket (Большая Кеть) is a west flowing river in the Krasnoyarsk Krai and Tomsk Oblast in Russia, a right tributary of the Ob. The Ket has a length of and a drainage basin of It freezes up in late October or early November and stays under the ice until late April or early May. Its main tributaries are the Sochur, Orlovka and Lisitsa from the right, Malaya Ket, Mendel, Yelovaya, and Chachamga from the left. The Ket once served as one of the main river routes in Siberia. A portage near its headwaters allowed one to cross from the Ob River basin to the Yenisei basin. The Russians established a fort at Ketsk a few miles above the Ob in 1602 and another at Makovsk near the head of navigation in 1618. Makovsk was also called Makarskoi Fort or Makovskaya Pristan (Makovsk Landing). The portage east to Yeniseysk, one of the longest portages in Siberia, was called the Makarskoi Portage. When John Bell sailed down the Ket in August 1722 he compared it to the River Styx. He complained about the crookedness, sandbars, mosquitos, lack of inhabitants and the tall trees and brambles on both sides which made it gloomy. His voyage from Makovsk to the Ob took 25 days. In the late 19th century the Ket–Kas Canal connected the Ket with the Greater Kas River which flows into the Yenisei. This project made the Ket a part of a waterway system connecting the Ob River basin with the Yenisei. But the canal – shallow, long, inconveniently located, and frozen for the greater part of the year – proved uncompetitive with the Trans Siberian Railway, and was abandoned around 1921. See also Ket people.