Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Еуропадағы өзен.
River in Europe
Латвияның астанасы Рига, өзеннің құятын жерін төрт көпірмен байланыстырады. Екі жағасында салынған қаланың орталық бөлігі өзеннің тегісінен басталып, маңызды порты болып табылады.
Latvia's capital, Riga, bridges the river's estuary four times. Built on both riverbanks, the city centre is from the river's mouth and is a significant port.
Этимология
Макс Васмердің этимологиялық сөздігінде айтылғандай, Двина топонимі урал тілдерінен туындамауы мүмкін; керісінше, ол бұрын өзен немесе ағын деген мағынаны білдірген үнді-еуропалық сөзден шыққан болуы ықтимал. Двина атауы өзі "үлкен өзен" дегенді білдіретін прото-үнді-еуропалық *dānu-дан туындаған Данувийге (Дунайға) өте ұқсас. Фин-угор тілдеріндегі Vēna (ливия), Väinajogi (эстон) және Väinäjoki (фин) аттарының бәрі прото-фин тіліндегі *väin сөзінен шыққан, ол "үлкен, ақырын ағатын өзен" дегенді білдіреді.
According to Max Vasmer's Etymological Dictionary, the toponym Dvina cannot stem from a Uralic language; instead, it possibly comes from an Indo European word which used to mean river or stream. The name Dvina resembles strongly Danuvius which itself derived from the Proto Indo European *dānu, meaning "large river". The Finno Ugric names Vēna (Livonian), Väinajogi (Estonian), and Väinäjoki (Finnish) all stem from Proto Finnic *väin, meaning "a large, peacefully rolling river".
География
Өзеннің жалпы су жиналатын алабы – 87,900 шаршы километр, оның 20,000-ы Белоруссияда орналасқан. Орта ғасырларда Даугава варягтардан гректерге дейінгі сауда жолының бір бөлігі болды, солтүстіктен терілерді және оңтүстіктен Византия күмісін тасымалдау үшін маңызды арна болды. Фин тілінде сөйлейтін ливтер қоныстанған Рига аймағы, кем дегенде орта ғасырларда Даугаваның сағасын қоныстандыру және қорғаудың маңызды орны болды, бұл туралы қазіргі Ригадағы Даугаваның батыс жағалауындағы Торнякланс бекінісінің қираған қалдықтары куәлік етеді. Кейінгі орта ғасырлардан бастап Даугава бассейнінің батыс бөлігі әртүрлі халықтар мен мемлекеттердің билігіне өтті; мысалы, латыш қаласы Даугавпилс Папа, славян, польша, неміс және ресейлік билікке көшті, содан кейін 1990 жылы, Суық соғыстың аяқталуымен латыш тәуелсіздігі қайта орнатылды.
The total catchment area of the river is , of which are in Belarus. In medieval times, the Daugava was part of the trade route from the Varangians to the Greeks, an important route for the transport of furs from the north and of Byzantine silver from the south. The Riga area, inhabited by the Finnic speaking Livs, became a key location of settlement and defence of the mouth of the Daugava at least as early as the Middle Ages, as evidenced by the now destroyed fort at Torņakalns on the west bank of the Daugava in present day Riga. Since the Late Middle Ages, the western part of the Daugava basin has come under the rule of various peoples and states; for example, the Latvian town of Daugavpils variously came under papal, Slavonic, Polish, German, and Russian rule until the restoration of the Latvian independence in 1990 at the end of the Cold War.
Қоршаған орта
Өзендегі экологиялық жағдайдың нашарлауы Кеңес дәуірінде ұжымдық шаруашылықтардың (көп мөлшерде суды ластайтын зиянды ағынды тудырған) және су электр станцияларының құрылысынан басталды. Осы өзенге Вула өзені құяды.
The river began experiencing environmental deterioration in the Soviet era due to collective agriculture (producing considerable adverse water pollution runoff) and hydroelectric power projects. This is the river that the Vula river flows into.
Су сапасы
Латвияның Якабпилс қаласынан жоғары ағыс бойында өзеннің pH көрсеткіші шамамен 7,8-ге (әлсіз сілтілі) тең. Осы аймақта иондық кальцийдің концентрациясы литрге 43 миллиграмм, нитрат литрге 0,82 миллиграмм, иондық фосфат литрге 0,038 миллиграмм, ал оттегімен қанығу 80% құрайды. Даугаваның жоғары нитрат және фосфат мөлшері Балтық теңізінде фитопланктон биомассасының көп мөлшерде жиналуына себеп болды; Одер және Висла өзендері де Балтық теңізінің жоғары қоректік заттармен жүктелуіне үлес қосады. Беларусьте Даугаваның суының ластануы орташа деңгейде ауыр деп есептеледі, оның басты көздері – тазартылған сарғыш сулар, балық шаруашылығы және ауыл шаруашылығы химиялық ағынды сулары (мысалы, гербицидтер, пестицидтер, нитраттар және фосфаттар).
Upstream of the Latvian town of Jekabpils, the river's pH has a characteristic value of about 7.8 (slight alkaline). In this area, the concentration of ionic calcium is around 43 milligrams per liter, nitrate is about 0.82 milligrams per liter, ionic phosphate is 0.038 milligrams per liter, and oxygen saturation is 80%. The high nitrate and phosphate load of the Daugava has contributed to the extensive buildup of phytoplankton biomass in the Baltic Sea; the Oder and Vistula rivers also contribute to the high nutrient loading of the Baltic. In Belarus, water pollution of the Daugava is considered moderately severe, with the chief sources being treated wastewater, fish farming, and agricultural chemical runoff (such as herbicides, pesticides, nitrates, and phosphates).