Кіріспе

Иондар және осы ионды қамтитын қосылыстар

Бромат анионы, BrO, бром негізіндегі оксоанион. Бромат – бұл осы ионды қамтитын химиялық қосылыс. Броматтардың мысалдары: натрий броматы және калий броматы. Броматтар коммуналдық ауыз суда көптеген түрлі жолдармен пайда болады. Ең көп таралғаны – озон мен бромидтің реакциясы:

Br + → BrO

Электрохимиялық процестер, мысалы, гипохлорит түзу үшін мембранасыз тұздықтың электролизі, тұздық ерітіндісінде бромид ионы болған жағдайда бромды да түзеді. Фотоактивация (күн сәулесіне ұшырау) сұйық немесе газ тәрізді бромды бромид қамтитын суда бромат түзуге ынталандырады. Зертханада броматтарды калий гидроксидінің (KOH) концентрирленген ерітіндісінде еріту арқылы синтездеуге болады. Келесі реакциялар жүзеге асырылады (гипобромит аралық құрылымы арқылы):

+ 2 OH− → Br + BrO + H2O

3 BrO → BrO + 2 Br

Адам денсаулығы мәселелері

Ауыз судағы броматтың болуы қажет емес, себебі ол адамға қатерлі ісік тудыруы мүмкін деп күдіктеледі. Coca-Cola компаниясының Dasani суында броматтың анықталуы Ұлыбританияда осы өнімнің қайтарылып алынуына себеп болды.

Озондау кезінде броматтың түзілуі

Озондау кезінде аздаған қосалқы өнімдер пайда болғанымен, озон судағы бромид иондарымен әрекеттесіп, броматты түзеді. Таза суда бромидтің жеткілікті концентрациясы болуы мүмкін, нәтижесінде (озонмен өңдеуден кейін) 10 ппб-дан астам бромат пайда болады – бұл АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігі (USEPA) белгілеген рұқсат етілген максималды шегі. Броматтың түзілуін азайту үшін ұсынылған шаралар: судың pH деңгейін 6,0-дан төмендету, озон дозасын шектеу, бромид концентрациясы төменрек су көзін пайдалану, аммиакпен алдын ала өңдеу және озонға дейін хлораминнің шағын мөлшерін қосу.

Су қоймаларының ластануы

2007 жылдың 14 желтоқсанында Лос-Анджелес су және электр энергетикасы департаменті (LADWP) бромат ластануына байланысты Silver Lake және Elysian су қоймаларын босатуға бел буды. Silver Lake және Elysian су қоймаларындағы жер асты суларының бром иондары, хлор және күн сәулесінің әсерінен бромат пайда болған. Ластанудан тазарту жұмыстары 4 айға созылды, осы кезеңде ластанған судың үлкен көлемі төгілді. 2008 жылдың 9 маусымында LADWP ашық Иванхое су қоймасының бетін қара пластикалық шарлармен жабуға кірісті, бұл күн сәулесін тоқтатып, табиғи бром иондарының суды тазарту үшін қолданылатын хлормен реакцияға түсуіне жол бермейді. Иванхое және Elysian су қоймаларын жабу үшін 40 центтік 3 миллион шар қажет.

Табиғи пайда болуы

Қазіргі уақытта бром қамтитын минералдар (яғни, бром ионының құрамдас бөлігі болуы қажетті минералдар) белгілі емес.