Кіріспе

Ақ қан жасушаларын қаннан бөлу процедурасы. Лейкаферез (/audio=En us лейкаферез. ogg/,/l//u/'/k//ʌ//f//ɜːr//iː//s//ɪ//s/) – қаннан ақ қан жасушаларын бөліп алатын зертханалық процедура. Бұл – қанның бір компонентін бөліп алып, қалғанын қан айналымына қайтарудың жалпы атауы. Лейкаферез өте жоғары ақ қан клеткаларының санын төмендету, пациенттен (автологты) немесе донордан (аллогенді) қан жасушаларын кейін трансплантация үшін алу, немесе зерттеу мақсатында жасушаларды алу үшін жасалуы мүмкін. Гематологиялық қатерлі аурулар, мысалы, созылмалы лейкемияларда, ақ қан клеткаларының саны лейкостазға және капиллярларда «ластануға» (sludging) жеткілікті деңгейде болуы мүмкін (жедел лейкемияларда ақ қан клеткаларының саны өзгергіш, ал созылмалы жағдайларда көбінесе жоғары болады). Бұл көру қабілетінің өзгеруіне алып келетін ретина тамырларына, оттегі алмасу тиімділігінің төмендеуінен тыныс алудың қиындауына себеп болатын өкпе тамырларына, сондай-ақ ми сияқты басқа да ағза жүйелеріне әсер етуі мүмкін, бұл цереброваскулярлық зақымданудан туындаған неврологиялық нашарлаумен клиникалық тұрғыдан көрінеді. Лейкаферез пациенттің қан жасушаларын кейінгі трансплантация үшін алу үшін қолданылуы мүмкін. Жоғары дозалы химиотерапия алдында оларды зақымданудан қорғау үшін ақ қан жасушаларын алып тастап, содан кейін науқасқа қайта құюға болады. Лейкаферез арқылы алынған жасушаларды пациенттің иммундық жүйесін простата рагының жасушаларын жоюға бағытталған жаңа тәсіл ретінде де қолдануға болады. Балама ретінде, тек гранулоциттер, макрофагтар және моноциттер ғана алынып тасталуы мүмкін, лимфоциттер санының өзгеруіне себеп болмайды. Бұл жасушалар қабыну процесінде белсенді рөл атқаратын ойық ішек колиттері және ревматоидты артрит сияқты аутоиммундық ауруларды емдеу үшін қолданылады. Лейкаферез, әдетте гранулоциттер үшін, сирек кездесетін қан донорлығы процедурасы. Бұл өнім автоматты аферез арқылы жиналады және нейтропениясы бар пациенттердегі жүйелік инфекцияларды емдеу үшін қолданылады. Донор көбінесе стимуляциялық препараттар алған туыс болады (нақты донорлық), ал өнім GVHD-нің алдын алу үшін сәулелендіріледі. Өнімнің сақталу мерзімі әдетте жиналғаннан бастап 24 сағатты құрайды және жұқпалы ауруларға тексеру аяқталғанша жиі трансфузия жасалады. Бұл соңғы шара болып табылады және оның қолданылуы даулы және сирек. Лейкаферез CAR T-жасушалық терапияның дамуында рак науқасынан немесе донордан лейкоциттерді алу үшін қолданылады, оларды пациентке терапиялық доза ретінде өзгертіп беруге болады. TOC.

Этимология

Лейкоферез (,/l//uː//k//ə//f//ə/'/r//iː//s//ᵻ//s/) сөзі "лейк" және "аферез" сөздерінің біріктірілген түрінен құралған, бірақ оны "лейко" және "ферезис" деп талдауға да болады, себебі екі форма да қабылданған балама түрі болып табылады ("лейк"/"лейко"; "аферез"/"ферезис"). Соңғы талдау адамдардың осы сөзді көбінесе *лейкоферез деп жазу себебін түсіндіреді; алайда, 2016 жылға дейін кәсіби түрде жасалған сөздіктерде бұл жазу түрі кездеспейді және медициналық стильдік нұсқаулықтар оны қате жазу деп санайды.